III UZ 2/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy oddalił zażalenie na postanowienie Sądu Apelacyjnego odrzucające skargę kasacyjną w części dotyczącej składek na Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, uznając, że sprawa ta nie podlega kasacji niezależnie od wartości przedmiotu sporu.
Sprawa dotyczyła odwołania płatnika składek Z.O. od decyzji ZUS w sprawie składek na Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych oraz ubezpieczeń społecznych. Sąd Apelacyjny odrzucił skargę kasacyjną w części dotyczącej składek na FGŚP, uznając, że wartość przedmiotu zaskarżenia nie przekraczała 10.000 zł, co było warunkiem dopuszczalności skargi w tej kategorii spraw. Płatnik złożył zażalenie, argumentując, że sprawa dotyczy tytułu ubezpieczenia społecznego, a nie tylko wysokości składek. Sąd Najwyższy oddalił zażalenie, potwierdzając, że sprawy dotyczące ustalania kwot składek na FGŚP nie są sprawami o objęcie obowiązkiem ubezpieczenia społecznego i podlegają kryterium wartości przedmiotu zaskarżenia.
Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie płatnika składek Z.O. na postanowienie Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu, które odrzuciło skargę kasacyjną w części dotyczącej decyzji w przedmiocie składek na Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych. Sąd Apelacyjny ustalił wartość przedmiotu zaskarżenia na kwotę 1.107 zł i odrzucił skargę kasacyjną, ponieważ sprawa ta nie należy do kategorii spraw o objęcie obowiązkiem ubezpieczenia społecznego, od których skarga kasacyjna przysługuje niezależnie od wartości przedmiotu sporu. Dopuszczalność skargi kasacyjnej w sprawach o składki zależy od przekroczenia kwoty 10.000 zł. Płatnik składek argumentował w zażaleniu, że sprawa dotyczy tytułu ubezpieczenia społecznego, a nie tylko wysokości składek, powołując się na przepisy ustawy o ochronie praw pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy. Sąd Najwyższy, opierając się na ugruntowanym orzecznictwie, stwierdził, że odwołanie od decyzji organu rentowego w sprawach o składki na FGŚP dotyczy składek, a nie podlegania ubezpieczeniu. W związku z tym, dopuszczalność skargi kasacyjnej w tej części sprawy zależała od wartości przedmiotu zaskarżenia, która nie została przekroczona. Sąd Najwyższy oddalił zażalenie jako niezasadne.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, sprawa dotycząca ustalenia kwoty składek na Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych nie jest sprawą o objęcie obowiązkiem ubezpieczenia społecznego, a dopuszczalność skargi kasacyjnej zależy od wartości przedmiotu zaskarżenia.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wyjaśnił, że przedmiotem sprawy o składki na FGŚP jest ustalenie kwoty należnych składek, a nie kwestia podlegania ubezpieczeniu społecznemu. Dlatego też, w przeciwieństwie do spraw o objęcie obowiązkiem ubezpieczenia społecznego, w sprawach o składki na FGŚP dopuszczalność skargi kasacyjnej jest uzależniona od przekroczenia progu 10.000 zł wartości przedmiotu zaskarżenia.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalenie zażalenia
Strona wygrywająca
Zakład Ubezpieczeń Społecznych
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Z.O. | osoba_fizyczna | odwołujący |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Legnicy | instytucja | organ rentowy |
| P.A., A.B., Z.B., A.B.1, M.G., Ł.H., P.J., A.J., I.K., D.K., K.M., K.N., D.P., B.S., T.S., P.S., J.W., R.W., W.B., J.D., J.D.1, W.J., D.K., D.K., R.K., G. L., M.Ł., M.M., P.P., S.P., D.P.1, K.S., S.S., T.S.1, W.W., A.W., R.A., D.D., M.K., A.M., R.M., M.T., L.U., T.D., R.K.1, D.K.1, J.M., Z.R., A.R., D.T., Z.W. i D.Z. | inne | uczestnik |
Przepisy (8)
Główne
k.p.c. art. 398^2 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sprawy o objęcie obowiązkiem ubezpieczenia społecznego są wymienione jako kategoria spraw, od których przysługuje skarga kasacyjna niezależnie od wartości przedmiotu sporu.
Pomocnicze
k.p.c. art. 398^14
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 394^1 § § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Ustawa o ochronie praw pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy art. 9
Wspomniany przez skarżącego jako podstawa argumentacji o istnieniu tytułu ubezpieczenia społecznego.
Ustawa o ochronie praw pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy art. 10
Wspomniany przez skarżącego jako podstawa argumentacji o istnieniu tytułu ubezpieczenia społecznego.
u.s.u.s. art. 6
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Wymieniony jako podstawa do określenia tytułów objęcia obowiązkiem ubezpieczenia społecznego.
k.p.c. art. 477^9
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 477^14
Kodeks postępowania cywilnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sprawa dotycząca składek na FGŚP nie jest sprawą o objęcie obowiązkiem ubezpieczenia społecznego. Dopuszczalność skargi kasacyjnej w sprawach o składki na FGŚP zależy od wartości przedmiotu zaskarżenia.
Odrzucone argumenty
Sprawa dotycząca składek na FGŚP jest sprawą o objęcie obowiązkiem ubezpieczenia społecznego, od której skarga kasacyjna przysługuje niezależnie od wartości przedmiotu zaskarżenia.
Godne uwagi sformułowania
przedmiotem niniejszego postępowania jest odwołanie płatnika składek Z.O. od kilku decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Legnicy, w tym jednej stwierdzającej kwotę składek należnych organowi rentowemu od płatnika składek na Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych oraz osobnych dotyczących podlegania ubezpieczeniom społecznym przez ubezpieczonych wymienionych w postanowieniu z tytułu umów zlecenia z w/w płatnikiem składek i ustalenie z tego tytułu wysokości podstawy wymiaru składek z tytułu każdej z umów, co powoduje, że rozpatrywana sprawa niewątpliwie w zakresie wszystkich decyzji zalicza się do spraw o prawa majątkowe. o ile sprawy dotyczące objęcia ubezpieczeniami społecznymi w/w ubezpieczonych z tytułu zakwalifikowania ich zatrudnienia w spornych okresach z umowy zlecenia przez organ, należą do kategorii spraw wymienionych w art. 398^2 § 1 k.p.c., tj. o objęcie obowiązkiem ubezpieczenia społecznego i przysługuje od nich skarga kasacyjna niezależnie od wartości przedmiotu sporu, o tyle sprawa o składki na Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych do kategorii spraw wymienionych w tym przepisie nie należy i tzw. „kasacyjność” takiej sprawy zależy od faktu czy wartość przedmiotu zaskarżenia przekracza 10.000 zł. W sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych przedmiot rozpoznania sprawy sądowej wyznacza decyzja organu rentowego, od której wniesiono odwołanie (art. 477^9 k.p.c., art. 477^14 k.p.c.; por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 13 maja 1999 r., II UZ 52/99, OSNAPiUS 2000 nr 15, poz. 601; z dnia 20 stycznia 2010 r., II UZ 49/09, LEX nr 583831; z dnia 22 lutego 2012 r., II UK 275/11, LEX nr 1215286 czy wyrok Sądu Najwyższego z dnia 23 kwietnia 2010 r., II UK 309/09, LEX nr 604210), w granicach jej treści i zakresu odwołania. W rezultacie, w sprawie, w której organ rentowy ustala kwotę składek należnych organowi rentowemu od płatnika składek na Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, spór przedmiotowo dotyczy składek na ubezpieczenia społeczne, a nie podlegania ubezpieczeniu.
Skład orzekający
Agnieszka Żywicka
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalenie dopuszczalności skargi kasacyjnej w sprawach dotyczących składek na Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej kategorii spraw związanych z FGŚP i dopuszczalnością skargi kasacyjnej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Orzeczenie jest istotne dla prawników zajmujących się sprawami ubezpieczeń społecznych i składkami, wyjaśniając kluczowe kwestie proceduralne dotyczące skargi kasacyjnej.
“Kiedy skarga kasacyjna w sprawie składek FGŚP jest dopuszczalna? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Dane finansowe
WPS: 1107 PLN
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySN III UZ 2/25 POSTANOWIENIE Dnia 27 maja 2025 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Agnieszka Żywicka w sprawie z odwołania Z.O. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą Z. w L. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w Legnicy przy udziale P.A., A.B., Z.B., A.B.1, M.G., Ł.H., P.J., A.J., I.K., D.K., K.M., K.N., D.P., B.S., T.S., P.S., J.W., R.W., W.B., J.D., J.D.1, W.J., D.K., D.K., R.K., G. L., M.Ł., M.M., P.P., S.P., D.P.1, K.S., S.S., T.S.1, W.W., A.W., R.A., D.D., M.K., A.M., R.M., M.T., L.U., T.D., R.K.1, D.K.1, J.M., Z.R., A.R., D.T., Z.W. i D.Z. o składki na Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych oraz o ubezpieczenia społeczne, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w dniu 27 maja 2025 r., zażalenia odwołującego się na postanowienie Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z dnia 27 maja 2024 r., sygn. akt III AUa 846/22, III WSC U 46/24, oddala zażalenie. UZASADNIENIE Sąd Apelacyjny we Wrocławiu w wyniku skargi kasacyjnej wniesionej przez Z. O., prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą Z. w L., od wyroku Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z 14 lutego, postanowieniem z dnia 27 maja 2024 r. w pkt I. ustalił wartość przedmiotu zaskarżenia w części dotyczącej decyzji w przedmiocie składek na Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych na kwotę 1.107 zł; w pkt 2. odrzucił skargę kasacyjną w części dotyczącej decyzji w przedmiocie składek na Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych. W uzasadnieniu postanowienia z dnia 27 maja 2024 r. Sąd Apelacyjny wyjaśnił, że przedmiotem niniejszego postępowania jest odwołanie płatnika składek Z.O. od kilku decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Legnicy, w tym jednej stwierdzającej kwotę składek należnych organowi rentowemu od płatnika składek na Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych oraz osobnych dotyczących podlegania ubezpieczeniom społecznym przez ubezpieczonych wymienionych w postanowieniu z tytułu umów zlecenia z w/w płatnikiem składek i ustalenie z tego tytułu wysokości podstawy wymiaru składek z tytułu każdej z umów, co powoduje, że rozpatrywana sprawa niewątpliwie w zakresie wszystkich decyzji zalicza się do spraw o prawa majątkowe. Płatnik składek za pośrednictwem zawodowego pełnomocnika złożył skargę kasacyjną od całości wyroku Sądu drugiej instancji, w której jako wartość przedmiotu zaskarżenia od decyzji stwierdzającej kwotę składek należnych organowi na Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych wskazał kwotę 30.744 zł. Sąd Apelacyjny wyjaśnił, że o ile sprawy dotyczące objęcia ubezpieczeniami społecznymi w/w ubezpieczonych z tytułu zakwalifikowania ich zatrudnienia w spornych okresach z umowy zlecenia przez organ, należą do kategorii spraw wymienionych w art. 398 9 § 1 k.p.c., tj. o objęcie obowiązkiem ubezpieczenia społecznego i przysługuje od nich skarga kasacyjna niezależnie od wartości przedmiotu sporu, o tyle sprawa o składki na Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych do kategorii spraw wymienionych w tym przepisie nie należy i tzw. „kasacyjność” takiej sprawy zależy od faktu czy wartość przedmiotu zaskarżenia przekracza 10.000 zł. Sąd Apelacyjny w postępowaniu wywołanym przedmiotową skargą kasacyjną uznał, że skarżący kasacyjnie płatnik składek wskazał nieprawidłowo wartość przedmiotu zaskarżenia co do decyzji o składki na Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, wyliczając kwotę 30.744 zł. Skarżący nie wskazał jednocześnie sposobu wyliczenia tej kwoty. Jednakże na podstawie trzech decyzji z 21 lipca 2017 r. Sąd Apelacyjny ustalił, że kwota łączna należnych organowi rentowemu składek z tego tytułu wynosi łącznie 1.106 zł 19 gr. Płatnik składek wniósł zażalenie na postanowienie Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 27 maja 2024 r., zaskarżając to postanowienie w części określonej w punkcie II - odrzucenie skargi kasacyjnej w części dotyczącej decyzji w przedmiocie składek na Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych. Żalący się wniósł o uwzględnienie niniejszego zażalenia i uchylenie postanowienia w zaskarżonej części oraz o orzeczenie o kosztach postępowania, w tym o kosztach zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Autor zażalenia zarzucił postanowieniu z dnia 27 maja 2024 r. naruszenie art. 9 i 10 ustawy z dnia 13 lipca 2006 r. o ochronie praw pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy poprzez niezastosowanie oraz art. 398 2 § 1 k.p.c. Skarżący zauważył że pkt I postanowienia jest niezaskarżalny (tak również wynika z postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 13 marca 2024 r., III UZ 18/23). W opinii skarżącego w uzasadnieniu postanowienia Sąd niesłusznie stwierdził, że sprawa z decyzji o składki na Fundusz nie należy do kategorii spraw wymienionych art. 398 2 § 1 k.p.c. i tzw. „kasacyjność” takiej sprawy zależy od faktu, czy wartość przedmiotu zaskarżenia przekracza 10.000 zł czy nie. Zdaniem skarżącego w przedmiotowej sprawie jest oczywiste i bezsporne, że płatnik nie kwestionował wysokości składek na Fundusz ani ich pobór, lecz tytuł ubezpieczenia społecznego. Przedmiotowa sprawa jest wiec sprawą o objęcie obowiązkiem ubezpieczenia społecznego. Istnienie tytułu ubezpieczenia społecznego, co jest przedmiotem niniejszej sprawy, jest warunkiem sine qua non istnienia obowiązku odprowadzenia składek na Fundusz, zgodnie z art. 9 i 10 ustawy. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zażalenie jest niezasadne. Wymaga podkreślenia, że z ukształtowanego orzecznictwa Sądu Najwyższego co do zakresu kontroli sądu w postępowaniu w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych wynika jednoznacznie, że odwołanie od decyzji organu rentowego w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych pełni wprawdzie rolę pozwu i wszczyna postępowanie sądowe (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 19 czerwca 1998 r., II UK 105/98, OSNAPiUS 1999 nr 16, poz. 529 oraz z dnia 26 września 2005 r., II UZ 52/05, OSNP 2006 nr 15-16, poz. 254), jednakże przeniesienie sprawy na drogę sądową przez wniesienie odwołania od decyzji organu rentowego ogranicza się do okoliczności uwzględnionych w decyzji, spornych między stronami, a poza tymi okolicznościami spór sądowy nie może zaistnieć (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 13 maja 1999 r., II UZ 52/99, OSNAPiUS 2000 nr 15, poz. 601 oraz z dnia 25 maja 1999 r., II UKN 622/99, OSNAPiUS 2000 nr 15, poz. 591). W sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych przedmiot rozpoznania sprawy sądowej wyznacza decyzja organu rentowego, od której wniesiono odwołanie ( art. 477 9 k.p.c., art. 477 14 k.p.c.; por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 13 maja 1999 r., II UZ 52/99 , OSNAPiUS 2000 nr 15, poz. 601; z dnia 20 stycznia 2010 r., II UZ 49/09 , LEX nr 583831; z dnia 22 lutego 2012 r., II UK 275/11 , LEX nr 1215286 czy wyrok Sądu Najwyższego z dnia 23 kwietnia 2010 r., II UK 309/09 , LEX nr 604210), w granicach jej treści i zakresu odwołania. W orzecznictwie Sądu Najwyższego przyjmuje się jednolicie, że sprawa o objęcie obowiązkiem ubezpieczenia społecznego, o której mowa w art. 398 2 § 1 zdanie pierwsze k.p.c., to sprawa, w której spór dotyczy istnienia obowiązku podlegania danej osoby fizycznej ubezpieczeniom społecznym z któregokolwiek tytułu wymienionego w art. 6 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (jednolity tekst: Dz.U. z 2020 r., poz. 266). Oznacza to, że poza wymienionymi kategoriami spraw z zakresu ubezpieczeń społecznych (o przyznanie i wstrzymanie emerytury lub renty oraz o objęcie obowiązkiem ubezpieczenia społecznego), w każdej innej sprawie o dopuszczalności skargi kasacyjnej decyduje wartość przedmiotu zaskarżenia. W rezultacie, w sprawie, w której organ rentowy ustala kwotę składek należnych organowi rentowemu od płatnika składek na Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych , spór przedmiotowo dotyczy składek na ubezpieczenia społeczne, a nie podlegania ubezpieczeniu. Sprawa ta nie należy zatem do kategorii wymienionej w art. 398 2 § 1 zdanie drugie k.p.c., a o dopuszczalności skargi kasacyjnej decyduje wartość przedmiotu zaskarżenia (postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 12 stycznia 2017 r., II UZ 68/16 , LEX nr 2209114; z dnia 21 kwietnia 2015 r., II UZ 8/15 , OSNP 2017 nr 3, poz. 34; z dnia 15 kwietnia 2015 r., I UK 470/14, LEX nr 1751284; z dnia 5 grudnia 2017 r., I UZ 52/17 , LEX nr 2434481; z dnia 16 czerwca 2020 r., I UK 330/19, LEX nr 3033209 ). Przedmiot sprawy wyznaczały decyzje pozwanego organu, a sporna decyzja co do której Sad Apelacyjny odrzucił skargę kasacyjną dotyczyła składek na Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych. Kierując się przedstawionymi motywami oraz opierając się na podstawie art. 398 14 k.p.c. w związku z art. 394 1 § 3 k.p.c., Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji postanowienia. M.G. [a.ł]
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI