III UZ 16/22

Sąd Najwyższy2022-10-06
SNubezpieczenia społeczneobjęcie ubezpieczeniem społecznymŚrednianajwyższy
ubezpieczenie społeczneZUSterminyuzasadnienie wyrokuzażalenieSąd NajwyższyKodeks postępowania cywilnegodoręczenia elektroniczne

Sąd Najwyższy odrzucił zażalenie na postanowienie Sądu Apelacyjnego dotyczące przywrócenia terminu do złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku, uznając je za niedopuszczalne po zmianach w przepisach Kodeksu postępowania cywilnego.

Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie M. M. na postanowienie Sądu Apelacyjnego w Lublinie, które oddaliło wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku i odrzuciło sam wniosek o uzasadnienie. Odwołujący się zarzucił naruszenie przepisów proceduralnych, w tym dotyczących doręczeń elektronicznych. Sąd Najwyższy uznał jednak, że zażalenie jest niedopuszczalne na gruncie obecnych przepisów Kodeksu postępowania cywilnego, które ograniczają możliwość zaskarżania postanowień sądu drugiej instancji.

Przedmiotem postępowania przed Sądem Najwyższym było zażalenie wniesione przez M. M. na postanowienie Sądu Apelacyjnego w Lublinie z dnia 3 grudnia 2021 r. Sąd Apelacyjny oddalił wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku z dnia 14 września 2021 r. oraz odrzucił wniosek o sporządzenie i doręczenie tego uzasadnienia. Odwołujący się zarzucił naruszenie przepisów Kodeksu postępowania cywilnego, w tym art. 168 § 1, art. 328 § 1, art. 391 k.p.c. oraz przepisów dotyczących doręczeń elektronicznych w związku z ustawą COVID-ową. Sąd Najwyższy, rozpoznając sprawę na posiedzeniu niejawnym, stwierdził, że zażalenie podlega odrzuceniu jako niedopuszczalne. Uzasadniono to zmianami wprowadzonymi ustawą z dnia 4 lipca 2019 r., która zmodyfikowała zakres spraw rozpoznawanych przez Sąd Najwyższy na skutek zażalenia od postanowień sądu drugiej instancji. Obecnie Sąd Najwyższy rozpoznaje jedynie ściśle określone kategorie zażaleń, a postanowienie Sądu Apelacyjnego oddalające wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku oraz odrzucające wniosek o uzasadnienie nie mieści się w tym katalogu. W związku z tym, na podstawie art. 398^6 § 3 w zw. z art. 394^1 § 3 k.p.c., Sąd Najwyższy orzekł o odrzuceniu zażalenia.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, takie zażalenie jest niedopuszczalne.

Uzasadnienie

Po nowelizacji Kodeksu postępowania cywilnego dokonanej ustawą z dnia 4 lipca 2019 r., zakres spraw rozpoznawanych przez Sąd Najwyższy na skutek zażalenia od postanowień sądu drugiej instancji został istotnie ograniczony. Obecnie Sąd Najwyższy rozpoznaje tylko ściśle określone rodzaje zażaleń, a postanowienie dotyczące wniosku o uzasadnienie wyroku nie mieści się w tym katalogu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucenie zażalenia

Strona wygrywająca

Sąd Apelacyjny w Lublinie

Strony

NazwaTypRola
M. M.osoba_fizycznaodwołujący się
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Biłgorajuinstytucjaorgan

Przepisy (10)

Główne

k.p.c. art. 398^6 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do odrzucenia zażalenia jako niedopuszczalnego.

Pomocnicze

k.p.c. art. 168 § § 1 zd. 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 328 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 391

Kodeks postępowania cywilnego

ustawa COVID-owa art. 15 zzs

Ustawa o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych

Ustawa o doręczeniach elektronicznych art. 9

k.p.c. art. 394^1 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis uchylony, który przewidywał szerszy zakres zaskarżania postanowień sądu drugiej instancji.

k.p.c. art. 398^1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 394^1 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Obecnie Sąd Najwyższy rozpoznaje zażalenia na postanowienia sądu drugiej instancji odrzucające skargę kasacyjną oraz na postanowienie sądu drugiej lub pierwszej instancji odrzucające skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia.

k.p.c. art. 394^1 § § 1^1

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy zażaleń wnoszonych w związku z uchyleniem przez sąd drugiej instancji wyroku sądu pierwszej instancji i przekazaniem sprawy do ponownego rozpoznania.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zażalenie jest niedopuszczalne na gruncie obecnych przepisów Kodeksu postępowania cywilnego po zmianach wprowadzonych ustawą z dnia 4 lipca 2019 r.

Odrzucone argumenty

Zarzuty naruszenia art. 168 § 1 zd. 1 w związku z art. 328 § 1 i art. 391 k.p.c. Zarzuty dotyczące stosowania doręczeń elektronicznych w związku z ustawą COVID-ową i ustawą o doręczeniach elektronicznych.

Godne uwagi sformułowania

Zażalenie podlegało odrzuceniu jako niedopuszczalne. Konsekwencją nowelizacji art. 394^1 k.p.c. jest to, że obecnie Sąd Najwyższy rozpoznaje wyłącznie zażalenia na postanowienia sądu drugiej instancji odrzucające skargę kasacyjną oraz na postanowienie sądu drugiej lub pierwszej instancji odrzucające skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia.

Skład orzekający

Dawid Miąsik

przewodniczący-sprawozdawca

Katarzyna Gonera

członek

Józef Iwulski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Kodeksu postępowania cywilnego dotyczących dopuszczalności zażaleń do Sądu Najwyższego po zmianach z 2019 roku, w szczególności w kontekście postanowień dotyczących wniosków o uzasadnienie wyroku."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej i zmian legislacyjnych, które mogą być już częściowo dezaktualizowane przez dalsze nowelizacje.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy kwestii proceduralnych związanych z dostępem do Sądu Najwyższego, co jest istotne dla prawników procesualistów, ale może być mniej interesujące dla szerszej publiczności.

Kiedy zażalenie do Sądu Najwyższego jest niedopuszczalne? Wyjaśnienie po zmianach przepisów.

Sektor

ubezpieczenia społeczne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
Sygn. akt III UZ 16/22
POSTANOWIENIE
Dnia 6 października 2022 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Dawid Miąsik (przewodniczący, sprawozdawca)
‎
SSN Katarzyna Gonera
‎
SSN Józef Iwulski
w sprawie z odwołania M. M.
‎
od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w Biłgoraju
‎
o objęcie ubezpieczeniem społecznym,
‎
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w dniu 6 października 2022 r.,
‎
zażalenia odwołującego się na postanowienie Sądu Apelacyjnego w Lublinie
‎
z dnia 3 grudnia 2021 r., sygn. akt III AUa 165/21,
odrzuca zażalenie.
UZASADNIENIE
Postanowieniem z 3 grudnia 2021 r., III AUa 165/21 Sąd Apelacyjny w Lublinie oddalił wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku tego Sądu z 14 września 2021 r. oraz odrzucił wniosek o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia tego wyroku.
M. M. (odwołujący się) zaskarżył powyższe postanowienie zażaleniem w całości, zarzucając naruszenie art. 168 § 1 zd. 1 w związku z art. 328 § 1 i art. 391 k.p.c., gdy wniosek o przywrócenie terminu jest zasadny, gdyż ewentualne uchybienie terminowi nastąpiło bez wyłącznej winy pełnomocnika; art. 15 zzs ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych w związku z art. 9 ustawy z 18 listopada 2020 r. o doręczeniach elektronicznych, gdyż doręczenia elektroniczne mogą być stosowane wyłącznie w stosunku do tych pełnomocników, którzy mają założone konto w Portalu Informacyjnym oraz uzyskali w tym portalu dostęp do danej sprawy.
Odwołujący się wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia w całości przez przywrócenie terminu do złożenia wniosku o uzasadnienie oraz stwierdzenie braku podstaw do odrzucenia wniosku o uzasadnienie, ewentualnie o uchylenie lub zmianę postanowienia w całości i stwierdzenie braku uchybienie terminowi do złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Zażalenie podlegało odrzuceniu jako niedopuszczalne.
Ustawa z dnia 4 lipca 2019 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2019 r., poz. 1469 z późn. zm., dalej jako ustawa z dnia 4 lipca 2019 r.) zmodyfikowała zakres spraw podlegających rozpoznaniu przez Sąd Najwyższy na skutek zażalenia wniesionego od postanowień sądu drugiej instancji. Uchyliła bowiem art. 394
1
§ 2 k.p.c., który przewidywał, że w sprawach, w których przysługuje skarga kasacyjna, zażalenie przysługuje na postanowienia sądu drugiej instancji kończące postępowanie w sprawie, z wyjątkiem postanowień, o których mowa w art. 398
1
k.p.c., a także postanowień wydanych w wyniku rozpoznania zażalenia na postanowienie sądu pierwszej instancji. Konsekwencją nowelizacji art. 394
1
k.p.c. jest zaś to, że obecnie Sąd Najwyższy rozpoznaje wyłącznie zażalenia na postanowienia sądu drugiej instancji odrzucające skargę kasacyjną oraz na postanowienie sądu drugiej lub pierwszej instancji odrzucające skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia (art. 394
1
§ 1 k.p.c.) oraz zażalenia wnoszone w związku z uchyleniem przez sąd drugiej instancji wyroku sądu pierwszej instancji i przekazaniem sprawy do ponownego rozpoznania (art. 394
1
§ 1
1
k.p.c., szerzej zob. uchwała Sądu Najwyższego z 7 października 2021 r., III CZP 53/20).
W niniejszej sprawie odwołujący się wniósł zażalenie na postanowienie Sądu drugiej instancji oddalające wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku tego Sądu oraz odrzucające wniosek o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia tego wyroku. Postanowienie takie nie mieści się w katalogu rozstrzygnięć Sądu drugiej instancji, które obecnie byłyby zaskarżalne do Sądu Najwyższego zażaleniem. W związku z tym uznać należy, że zażalenie to jako niedopuszczalne podlega odrzuceniu na podstawie art. 398
6
§ 3 w zw. z art. 394
1
§ 3 k.p.c.
Mając na uwadze powyższe, Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji.
[as]

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI