III UZ 1/07

Sąd Najwyższy2007-02-21
SAOSubezpieczenia społecznerentyŚrednianajwyższy
rentaubezpieczenie społecznestan zdrowiapostępowanie apelacyjnedowodyorgan rentowySąd Najwyższyk.p.c.

Sąd Najwyższy oddalił zażalenie na odrzucenie apelacji, uznając, że nowe twierdzenia o pogorszeniu stanu zdrowia zgłoszone po wyroku sądu pierwszej instancji powinny być rozpatrzone przez organ rentowy.

Sąd Apelacyjny odrzucił apelację ubezpieczonego z powodu niespełnienia wymogów formalnych, w tym braku uzasadnienia zarzutów i błędnego określenia zakresu zaskarżenia. Apelacja opierała się głównie na nowych twierdzeniach o pogorszeniu stanu zdrowia po wydaniu wyroku sądu pierwszej instancji. Sąd Najwyższy oddalił zażalenie, stwierdzając, że takie nowe okoliczności powinny być rozpatrzone przez organ rentowy w trybie art. 47710 § 2 k.p.c.

Sąd Najwyższy rozpoznał sprawę z odwołania Aleksandra J. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych dotyczącej wysokości renty. Sąd Apelacyjny w Lublinie odrzucił apelację wnioskodawcy od wyroku Sądu Okręgowego w Lublinie, uznając, że apelacja nie spełnia wymogów formalnych określonych w k.p.c., w szczególności nie zawiera zwięzłego przedstawienia zarzutów ani ich uzasadnienia. Apelacja skupiała się na nowych twierdzeniach o pogorszeniu stanu zdrowia wnioskodawcy po wydaniu wyroku sądu pierwszej instancji. Sąd Apelacyjny odmówił również przyznania kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu, uznając wadliwie sporządzoną apelację za niebędącą pomocą prawną. Wnioskodawca w zażaleniu zarzucił naruszenie prawa procesowego, twierdząc, że apelacja może być oparta na nowych faktach. Sąd Najwyższy oddalił zażalenie, podkreślając, że przedmiotem orzekania sądu ubezpieczeń społecznych jest stan sprawy istniejący w dacie wydania decyzji przez organ rentowy. Nowe twierdzenia o pogorszeniu stanu zdrowia, zgłoszone po wyroku sądu pierwszej instancji, powinny być traktowane jako nowe okoliczności i nierozpoznane przez organ rentowy żądanie przyznania świadczeń, które sąd powinien przekazać do rozpoznania organowi rentowemu w trybie art. 47710 § 2 k.p.c.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, takie nowe twierdzenia należy traktować jako nowe okoliczności sprawy i nierozpoznane dotychczas przez organ rentowy żądanie przyznania świadczenia, które sąd powinien przekazać do rozpoznania organowi rentowemu.

Uzasadnienie

Przedmiotem orzekania sądu ubezpieczeń społecznych jest stan sprawy istniejący w dacie wydania decyzji przez organ rentowy. Nowe okoliczności faktyczne, które pojawiły się po wyroku sądu pierwszej instancji, nie mogą być przedmiotem osądu apelacyjnego, lecz powinny być rozpatrzone przez organ rentowy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono zażalenie

Strona wygrywająca

Zakład Ubezpieczeń Społecznych-Oddział w L.

Strony

NazwaTypRola
Aleksander J.osoba_fizycznawnioskodawca/ubezpieczony
Zakład Ubezpieczeń Społecznych-Oddział w L.instytucjaorgan rentowy
Joanna D.-K.osoba_fizycznapełnomocnik (adwokat)

Przepisy (6)

Główne

k.p.c. art. 47710 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Nowe okoliczności sprawy i nierozpoznane dotychczas przez organ rentowy żądanie przyznania świadczenia z ubezpieczenia społecznego, ujawnione po wydaniu wyroku przez sąd pierwszej instancji, powinny być przekazane do rozpoznania organowi rentowemu.

k.p.c. art. 3701

Kodeks postępowania cywilnego

Apelacja sporządzona przez profesjonalnego pełnomocnika, niespełniająca określonych wymogów formalnych, podlega odrzuceniu bez wzywania do usunięcia braków.

Pomocnicze

k.p.c. art. 368 § § 1 pkt 2 i 3

Kodeks postępowania cywilnego

Wymogi formalne apelacji, w tym zwięzłe przedstawienie zarzutów i ich uzasadnienie.

k.p.c. art. 4779

Kodeks postępowania cywilnego

Przedmiotem orzekania sądu ubezpieczeń społecznych jest stan sprawy istniejący w dacie zgłoszenia wniosku lub wydania decyzji.

k.p.c. art. 3941 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa prawna do rozpoznania zażalenia przez Sąd Najwyższy.

k.p.c. art. 39815

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa prawna do rozpoznania zażalenia przez Sąd Najwyższy.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Nowe twierdzenia o pogorszeniu stanu zdrowia zgłoszone po wyroku sądu pierwszej instancji nie mogą być przedmiotem osądu apelacyjnego, lecz powinny być rozpatrzone przez organ rentowy. Apelacja sporządzona przez profesjonalnego pełnomocnika, która nie spełnia wymogów formalnych, podlega odrzuceniu bez wzywania do uzupełnienia braków.

Odrzucone argumenty

Apelacja może być oparta wyłącznie na nowych faktach i dowodach, które pojawiły się po wydaniu wyroku przez sąd pierwszej instancji. Brak zarzutów apelacji wynikał z uznania przez pełnomocnika, że nie ma zasadnych zarzutów, a jedynie nowe fakty dotyczące stanu zdrowia.

Godne uwagi sformułowania

Nowe twierdzenia ubezpieczonego o pogorszeniu się stanu jego zdrowia po wydaniu wyroku, które zostały zgłoszone w toku postępowania apelacyjnego, należy traktować jako nowe okoliczności sprawy i nierozpoznane dotychczas przez organ rentowy żądanie przyznania świadczenia z ubezpieczenia społecznego Przedmiotem orzekania jest stan sprawy, w tym jej stan faktyczny, istniejący w dacie zgłoszenia wniosku lub wydania decyzji

Skład orzekający

Kazimierz Jaśkowski

przewodniczący

Zbigniew Myszka

sprawozdawca

Herbert Szurgacz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie dopuszczalności lub niedopuszczalności opierania apelacji na nowych faktach w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych oraz wymogów formalnych apelacji sporządzanej przez profesjonalnego pełnomocnika."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowań z zakresu ubezpieczeń społecznych i wymogów formalnych apelacji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej w sprawach rentowych – możliwości przedstawiania nowych dowodów w postępowaniu apelacyjnym, co jest istotne dla praktyków.

Nowe fakty w apelacji? Sąd Najwyższy wyjaśnia, kiedy można je przedstawić w sprawie rentowej.

Sektor

ubezpieczenia społeczne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Postanowienie z dnia 21 lutego 2007 r. III UZ 1/07 Nowe twierdzenia ubezpieczonego o pogorszeniu się stanu jego zdrowia po wydaniu wyroku, które zostały zgłoszone w toku postępowania apelacyj- nego, należy traktować jako nowe okoliczności sprawy i nierozpoznane dotych- czas przez organ rentowy żądanie przyznania świadczenia z ubezpieczenia społecznego (art. 47710 § 2 k.p.c.). Przewodniczący SSN Kazimierz Jaśkowski, Sędziowie SN: Zbigniew Myszka (sprawozdawca), Herbert Szurgacz. Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 21 lutego 2007 r. sprawy z odwołania Aleksandra J. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecz- nych-Oddziału w L. o wysokość renty, na skutek zażalenia ubezpieczonego na po- stanowienie Sądu Apelacyjnego w Lublinie z dnia 28 listopada 2006 r. [...] o d d a l i ł zażalenie. U z a s a d n i e n i e Postanowieniem z dnia 28 listopada 2006 r. Sąd Apelacyjny-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Lublinie w punkcie I odrzucił apelację wnioskodawcy Aleksandra J. od wyroku Sądu Okręgowego w Lublinie z dnia 18 stycznia 2006 r., wydanego w sprawie przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych-Oddziałowi w L. o wysokość renty, natomiast w punkcie II odmówił adwokatowi Joannie D.-K. przy- znania kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Sąd Apelacyjny stwierdził, że sporządzona przez adwokata apelacja nie spełnia wymagań określonych w art. 368 § 1 pkt 2 i 3 k.p.c., ponieważ nie zawiera zwięzłego przedstawienia zarzutów apelacji ani ich uzasadnienia, sprowadzając się głównie do zgłoszenia wniosku o przeprowa- dzenie postępowania dowodowego z opinii biegłych sądowych lekarzy w związku z pogorszeniem się stanu zdrowia wnioskodawcy w okresie, jaki upłynął od ostatniego 2 badania. Ponadto w apelacji nieprawidłowo został określony zakres zaskarżenia. Pełnomocnik wskazał, że zaskarża wyrok w punkcie I, uwzględniającym częściowo odwołanie wnioskodawcy przez zmianę zaskarżonej decyzji i ustalenie prawa do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy na stałe, zamiast renty okresowej, natomiast odwołanie w części dotyczącej odmowy przyznania renty z tytułu całkowi- tej niezdolności do pracy zostało rozstrzygnięte w punkcie III wyroku, oddalającym odwołanie w pozostałej części. Zgodnie z treścią art. 3701 k.p.c. apelacja sporządzo- na przez profesjonalnego pełnomocnika, niespełniająca wymagań szczególnych określonych w pkt 1-3 i pkt 5 art. 368 § 1 k.p.c., podlega odrzuceniu bez wzywania do usunięcia tych braków i tak też Sąd orzekł w punkcie I zaskarżonego postanowie- nia. Ponadto z uwagi na to, że sporządzenie apelacji ze wskazanymi wyżej uchybie- niami nie jest „udzieleniem pomocy prawnej" w rozumieniu § 19 rozporządzenia Mi- nistra Sprawiedliwości z dnia 12 grudnia 1997 r. w sprawie opłat za czynności adwo- kackie oraz opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. Nr 154, poz. 1013 ze zm.), za którą koszty ponosi Skarb Państwa, Sąd Apelacyjny w punkcie II tego postano- wienia oddalił wniosek o przyznanie kosztów nie opłaconej pomocy prawnej udzielo- nej z urzędu. W zażaleniu pełnomocnik wnioskodawcy domagała się uchylenia zaskarżone- go postanowienia w całości, zarzucając mu naruszenie prawa procesowego, w szczególności art. 368 § 1 k.p.c., przez jego błędną interpretację, polegającą na myl- nym przyjęciu, iż apelacja musi zawierać zarzuty wobec wyroku Sądu pierwszej in- stancji, nawet w przypadku, kiedy oparta jest ona wyłącznie na nowych faktach i do- wodach. Zdaniem wnoszącej zażalenie, brak jest przepisu, który zabraniałby oparcia apelacji wyłącznie na nowych faktach i dowodach, które pojawiły się po wydaniu wy- roku przez Sąd pierwszej instancji. Za możliwością taką przemawiają względy eko- nomiki procesowej, ponieważ obywatel zamiast zakładać kolejną sprawę w sądzie, może skorzystać z toku instancji i zakończyć sprawę w jednym postępowaniu. „Brak zarzutów apelacji nie wynika w niniejszym przypadku z nieznajomości przepisów, na- tomiast pełnomocnik uznał, że brak jest zarzutów, które można zasadnie postawić”. Występując w sprawie z urzędu, zgodnie z żądaniem wnioskodawcy, który sygnali- zował dalsze pogorszenie się stanu zdrowia i zażądał sporządzenia apelacji w tym zakresie, pełnomocnik zmuszony był oprzeć apelację wyłącznie na nowym fakcie, którym w rozpoznawanej jest dalsze pogorszenie się stanu zdrowia wnioskodawcy. 3 Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zażalenie nie jest uzasadnione już dlatego, że w przypadku odwołania od de- cyzji wydanej w sprawie z zakresu ubezpieczeń społecznych przedmiotem orzekania jest stan sprawy, w tym jej stan faktyczny, istniejący w dacie zgłoszenia wniosku lub wydania decyzji (art. 4779 k.p.c.). Skoro przedmiotem osądu sądu ubezpieczeń spo- łecznych jest tylko stan rzeczy rozpoznany przez organ rentowy w wydanej decyzji, to apelacja od wyroku Sądu pierwszej instancji weryfikującego wydaną decyzję nie może opierać się „na nowym fakcie, który pojawił się po wyroku w pierwszej instancji, tj. na fakcie dalszego pogorszenia się stanu zdrowia wnioskodawcy, co wymagało kolejnej opinii biegłych”. Oznacza to, że zarzuty apelacji oparte wyłącznie na nowych twierdzeniach o pogorszeniu się stanu zdrowia wnioskodawcy, co zostało ujawnione już po wydaniu decyzji rentowej, która nie była oparta na twierdzeniach o pogorsze- niu stanu zdrowia w stopniu wcześniej nieznanym, a przez to nierozpoznanym przez organ rentowy, nie mogą być przedmiotem osądu apelacyjnego. Tego rodzaju nowo- ści faktyczne, tj. nowe twierdzenia ubezpieczonego o pogorszeniu się stanu jego zdrowia po wydaniu wyroku przez sąd pierwszej instancji, które zostały zgłoszone w toku postępowania apelacyjnego, należy traktować jako nowe okoliczności sprawy i dotychczas nierozpoznane przez organ rentowy żądanie przyznania świadczeń z ubezpieczenia społecznego, które sąd ubezpieczeń społecznych mógł zakwalifiko- wać jako wymagające przekazania do rozpoznania organowi rentowemu w trybie art. 47710 § 2 k.p.c., tyle że takich zarzutów autorka apelacji i zażalenia nie postawiła. Mając powyższe na uwadze Sąd Najwyższy postanowił jak w sentencji na podstawie art. 3941 § 3 k.p.c. w związku z art. 39815 k.p.c. ========================================

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI