III USKP 92/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa rozstrzygnęła kwestię odpowiedzialności byłych członków zarządu spółki z o.o. za odsetki od zaległości składkowych po dacie ogłoszenia upadłości spółki. Sąd Okręgowy w Poznaniu częściowo uwzględnił odwołanie M. K. i J. R., zwalniając ich z odpowiedzialności za odsetki od marca 2013 r., czyli od daty ogłoszenia upadłości spółki. Sąd Apelacyjny w Poznaniu utrzymał to rozstrzygnięcie, podzielając argumentację sądu pierwszej instancji, że dług odsetkowy nie może być przeniesiony na osobę trzecią, skoro nie obciążał nawet upadłego po dacie ogłoszenia upadłości. Sąd Najwyższy, rozpoznając skargę kasacyjną organu rentowego, oddalił ją. Podkreślono, że odpowiedzialność członka zarządu jest akcesoryjna i nie może być szersza niż odpowiedzialność samej spółki. Zwrócono uwagę na zmianę art. 107 § 3 Ordynacji podatkowej, która od 2016 r. pozwala na naliczanie odsetek od osób trzecich po ogłoszeniu upadłości, jednakże przepis ten nie miał zastosowania do okresu objętego sporem. Sąd Najwyższy potwierdził, że odwołujący się nie ponoszą odpowiedzialności za odsetki naliczane po dniu ogłoszenia upadłości spółki.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie zakresu odpowiedzialności członków zarządu za odsetki od zaległości składkowych po ogłoszeniu upadłości spółki, zwłaszcza w kontekście przepisów obowiązujących przed nowelizacją Ordynacji podatkowej.
Orzeczenie dotyczy stanu prawnego sprzed 1 stycznia 2016 r. w zakresie stosowania art. 107 § 3 Ordynacji podatkowej.
Zagadnienia prawne (2)
Czy członek zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością ponosi odpowiedzialność za odsetki od zaległości składkowych powstałe w czasie pełnienia obowiązków członka zarządu, naliczane po dacie ogłoszenia upadłości spółki?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, członek zarządu nie ponosi odpowiedzialności za odsetki naliczane po dacie ogłoszenia upadłości spółki, jeśli odsetki te nie obciążały nawet samej spółki (dłużnika pierwotnego) po tej dacie.
Uzasadnienie
Odpowiedzialność członka zarządu jest akcesoryjna i subsydiarna, co oznacza, że nie może być szersza niż odpowiedzialność spółki. Zgodnie z art. 92 ust. 1 Prawa upadłościowego, z masy upadłości mogą być zaspokojone odsetki należne od upadłego za okres do dnia ogłoszenia upadłości. Nowelizacja art. 107 § 3 Ordynacji podatkowej, wprowadzająca możliwość naliczania odsetek od osób trzecich po ogłoszeniu upadłości, ma zastosowanie od 1 stycznia 2016 r. i nie dotyczy okresu sprzed tej daty.
Czy art. 92 ust. 1 Prawa upadłościowego wyłącza możliwość naliczania odsetek od zaległości spółki w stosunku do osób trzecich (członków zarządu) za okres po ogłoszeniu upadłości?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, art. 92 ust. 1 Prawa upadłościowego, w brzmieniu obowiązującym przed nowelizacją art. 107 Ordynacji podatkowej, wyłączał możliwość przeniesienia odpowiedzialności za odsetki naliczane po dacie ogłoszenia upadłości na osoby trzecie.
Uzasadnienie
Zasada subsydiarności i akcesoryjności odpowiedzialności osób trzecich oznacza, że nie mogą one odpowiadać w szerszym zakresie niż dłużnik pierwotny. Skoro spółka po ogłoszeniu upadłości nie odpowiadała za odsetki naliczane po tej dacie, to tym bardziej nie powinni odpowiadać za nie byli członkowie zarządu.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. K. | osoba_fizyczna | odwołujący |
| J. R. | osoba_fizyczna | odwołujący |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych [...] Oddział w Poznaniu | instytucja | organ rentowy |
| K. Sp. z o.o. | spółka | płatnik składek |
Przepisy (6)
Główne
O.p. art. 116 § 1
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 118 § 1
Ordynacja podatkowa
Pr.upadł. art. 92 § 1
Prawo upadłościowe
Pomocnicze
O.p. art. 107 § 2
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 107 § 3
Ordynacja podatkowa
Dodany od 1 stycznia 2016 r., nie ma zastosowania do okresu objętego sporem.
u.s.u.s. art. 31
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Argumenty
Skuteczne argumenty
Odpowiedzialność członka zarządu jest akcesoryjna i subsydiarna, nie może być szersza niż odpowiedzialność spółki. • Zgodnie z art. 92 ust. 1 Prawa upadłościowego, odsetki od wierzytelności należne od upadłego mogą być zaspokojone z masy upadłości tylko do dnia ogłoszenia upadłości. • Zmiana art. 107 § 3 Ordynacji podatkowej, wprowadzająca możliwość naliczania odsetek od osób trzecich po ogłoszeniu upadłości, ma zastosowanie od 1 stycznia 2016 r. i nie dotyczy okresu sprzed tej daty.
Odrzucone argumenty
Organ rentowy argumentował, że art. 92 ust. 1 Prawa upadłościowego nie wyklucza naliczania odsetek od zaległości spółki w stosunku do osób trzecich za okres po ogłoszeniu upadłości.
Godne uwagi sformułowania
Dług odsetkowy nie może być przeniesiony na osobę trzecią (dłużnika wtórnego), skoro nie obciążał nawet upadłego (dłużnika pierwotnego). • Tym bardziej akcesoryjnej i subsydiarnej odpowiedzialności w tym zakresie nie powinni ponosić byli członkowie organów tego nieistniejącego podmiotu.
Skład orzekający
Bohdan Bieniek
przewodniczący-sprawozdawca
Piotr Prusinowski
członek
Romualda Spyt
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie zakresu odpowiedzialności członków zarządu za odsetki od zaległości składkowych po ogłoszeniu upadłości spółki, zwłaszcza w kontekście przepisów obowiązujących przed nowelizacją Ordynacji podatkowej."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy stanu prawnego sprzed 1 stycznia 2016 r. w zakresie stosowania art. 107 § 3 Ordynacji podatkowej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu odpowiedzialności członków zarządu za długi spółki, a rozstrzygnięcie Sądu Najwyższego wyjaśnia istotne kwestie interpretacyjne dotyczące odsetek po ogłoszeniu upadłości.
“Czy członek zarządu odpowiada za odsetki po upadłości spółki? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.