III USKP 92/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWnioskodawca, urodzony w 1947 r., złożył wniosek o emeryturę, jednak ZUS odmówił jej przyznania, ponieważ łączny udowodniony staż pracy wyniósł jedynie 10 lat, 6 miesięcy i 24 dni. Organ rentowy nie zaliczył okresów od 1 lipca 1977 r. do 30 września 1998 r. oraz od 1 stycznia 2000 r. do 30 września 2002 r., ponieważ zostały one już zaliczone do okresów, od których zależy prawo do renty pobieranej z KRUS. Ponadto, nie zaliczono okresu pracy na podstawie umowy zlecenia od 10 grudnia 1972 r. do 30 kwietnia 1988 r. z powodu braku wystarczających dowodów. Sądy Okręgowy i Apelacyjny podtrzymały decyzję ZUS, opierając się na wykładni art. 10 ust. 3 ustawy o emeryturach i rentach, który zakazuje podwójnego zaliczania okresów pracy. Sąd Najwyższy, rozpoznając skargę kasacyjną, uznał ją za zasadną. Wskazał, że art. 10 ust. 3 ustawy o emeryturach i rentach należy interpretować ściśle i nie dotyczy on sytuacji, gdy okresy rolnicze zostały uwzględnione jedynie przy obliczaniu wysokości świadczenia rolniczego (renty wypadkowej), a nie przy ustalaniu prawa do niego. Podkreślono, że prawo do renty rolniczej z tytułu wypadku przy pracy rolniczej przysługuje niezależnie od długości okresów ubezpieczenia, wystarczy jeden dzień obejmujący wypadek. Dlatego pozostałe okresy rolnicze mogą być uwzględnione przy ustalaniu prawa do emerytury powszechnej. Sąd Najwyższy zarzucił również Sądowi Apelacyjnemu naruszenie przepisów procesowych z powodu braku wypowiedzenia się w uzasadnieniu co do dowodu z legitymacji ubezpieczeniowej, który mógł mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja art. 10 ust. 3 ustawy o emeryturach i rentach z FUS w kontekście podwójnego zaliczania okresów rolniczych do świadczeń emerytalno-rentowych.
Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy okresy rolnicze były uwzględnione przy ustalaniu wysokości renty wypadkowej, a nie przy ustalaniu prawa do niej.
Zagadnienia prawne (2)
Czy okresy pracy w rolnictwie, które zostały zaliczone do ustalenia wysokości rolniczej renty wypadkowej, mogą być również uwzględnione przy ustalaniu prawa do emerytury powszechnej na podstawie ustawy o emeryturach i rentach z FUS, mimo brzmienia art. 10 ust. 3 tej ustawy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, okresy te mogą być uwzględnione przy ustalaniu prawa do emerytury powszechnej, o ile nie zostały zaliczone do okresów, od których zależy prawo do emerytury lub renty rolniczej.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy zinterpretował art. 10 ust. 3 ustawy o emeryturach i rentach z FUS jako przepis o ścisłym zastosowaniu, który nie wyłącza możliwości zaliczenia okresów rolniczych do stażu emerytalnego, jeśli zostały one uwzględnione jedynie przy obliczaniu wysokości świadczenia rolniczego, a nie przy ustalaniu prawa do niego. Prawo do renty rolniczej z tytułu wypadku przy pracy rolniczej przysługuje niezależnie od długości okresów ubezpieczenia, wystarczy jeden dzień obejmujący wypadek.
Czy brak wypowiedzenia się Sądu Apelacyjnego w uzasadnieniu wyroku co do dowodu z legitymacji ubezpieczeniowej wnioskodawcy stanowi naruszenie przepisów prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, stanowi naruszenie.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że Sąd drugiej instancji naruszył art. 328 § 2 w związku z art. 391 § 1 k.p.c., ponieważ nie odniósł się w uzasadnieniu do dowodu z legitymacji ubezpieczeniowej, który mógłby potwierdzić zawarcie i wykonywanie umowy zlecenia przed wejściem w życie ustawy z 1975 r. i tym samym wpłynąć na rozstrzygnięcie.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| E. B. | osoba_fizyczna | odwołujący się |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w W. | instytucja | organ rentowy |
Przepisy (9)
Główne
ustawa o emeryturach i rentach z FUS art. 28
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Wymaga udowodnienia co najmniej 20-letniego okresu składkowego i nieskładkowego dla mężczyzny urodzonego przed 1949 r.
ustawa o emeryturach i rentach z FUS art. 10 § ust. 1
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Okresy ubezpieczenia społecznego rolników, prowadzenia gospodarstwa rolnego lub pracy w gospodarstwie rolnym mogą być uwzględnione w celu uzupełnienia okresów składkowych i nieskładkowych do emerytury, traktowane jak okresy składkowe.
ustawa o emeryturach i rentach z FUS art. 10 § ust. 3
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Okresy rolnicze wymienione w ust. 1 nie mogą być uwzględniane, jeżeli zostały zaliczone do okresów, od których zależy prawo do emerytury lub renty na podstawie przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników. Interpretacja ścisła - nie dotyczy sytuacji, gdy okresy te posłużyły jedynie do obliczenia wysokości świadczenia rolniczego.
ustawa o ubezpieczeniu społecznym rolników art. 21 § ust. 1 pkt 1
Ustawa o ubezpieczeniu społecznym rolników
Prawo do renty rolniczej z tytułu niezdolności do pracy uzależnione jest od podlegania ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu przez wymagany okres.
ustawa o ubezpieczeniu społecznym rolników art. 21 § ust. 4
Ustawa o ubezpieczeniu społecznym rolników
Warunek podlegania ubezpieczeniu jest spełniony, gdy całkowita niezdolność do pracy powstała wskutek wypadku przy pracy rolniczej, a ubezpieczony posiadał jakikolwiek okres ubezpieczenia obejmujący dzień wypadku.
Pomocnicze
k.p.c. art. 328 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Wymogi dotyczące uzasadnienia orzeczenia.
k.p.c. art. 391 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zakres rozpoznania skargi kasacyjnej.
ustawa z dnia 19 grudnia 1975 r. art. 6 § ust. 1 pkt 1
Ustawa o ubezpieczeniu społecznym osób wykonujących pracę na podstawie umowy agencyjnej lub umowy zlecenia
Określa świadczenia przysługujące osobom objętym ubezpieczeniem.
ustawa z dnia 19 grudnia 1975 r. art. 8
Ustawa o ubezpieczeniu społecznym osób wykonujących pracę na podstawie umowy agencyjnej lub umowy zlecenia
Określa warunki przysługiwania świadczeń leczniczych dla członków rodziny.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Okresy pracy w rolnictwie, zaliczone do wysokości renty wypadkowej, mogą być również uwzględnione przy ustalaniu prawa do emerytury powszechnej, gdyż art. 10 ust. 3 ustawy o emeryturach i rentach nie wyłącza takiej możliwości. • Prawo do renty rolniczej z tytułu wypadku przy pracy rolniczej nie wyklucza zaliczenia pozostałych okresów rolniczych do ustalania prawa do emerytury powszechnej. • Sąd Apelacyjny naruszył przepisy procesowe, nie odnosząc się w uzasadnieniu do dowodu z legitymacji ubezpieczeniowej, który mógł mieć wpływ na rozstrzygnięcie.
Odrzucone argumenty
Okresy pracy w rolnictwie, zaliczone do wysokości renty wypadkowej, nie mogą być ponownie zaliczone do stażu emerytalnego na podstawie art. 10 ust. 3 ustawy o emeryturach i rentach. • Brak wystarczających dowodów na udowodnienie okresu zatrudnienia na podstawie umowy zlecenia. • Niespełnienie wymogu 20-letniego okresu składkowego i nieskładkowego.
Godne uwagi sformułowania
Wyłączenie wynikające z art. 10 ust. 3 tej ustawy należy interpretować w sposób ścisły, co oznacza, że przepis ten nie dotyczy uwzględnienia okresów rolniczych przy obliczaniu wysokości (wymiarze) świadczenia na podstawie przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników. • Prawo do renty rolniczej z tytułu niezdolności do pracy powstałej wskutek wypadku przy pracy rolniczej przysługuje niezależnie od okresów podlegania ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu, zatem posiadanie uprawnień do takiego świadczenia, nie ograniczy zastosowania art. 10 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS (nie będzie stosowane wyłączenie z art. 10 ust. 3 tej ustawy). • Wykazanie przysługiwania świadczeń leczniczych przez przedłożenie legitymacji ubezpieczeniowej mogło więc w sposób skuteczny prowadzić do udowodnienia podlegania ubezpieczeniom społecznym na podstawie tej ustawy, czyli zawarciu i wykonywaniu przez wnioskodawcę umowy zlecenia w twierdzonym czasie.
Skład orzekający
Józef Iwulski
przewodniczący-sprawozdawca
Maciej Pacuda
członek
Romualda Spyt
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 10 ust. 3 ustawy o emeryturach i rentach z FUS w kontekście podwójnego zaliczania okresów rolniczych do świadczeń emerytalno-rentowych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy okresy rolnicze były uwzględnione przy ustalaniu wysokości renty wypadkowej, a nie przy ustalaniu prawa do niej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu zaliczania okresów pracy, zwłaszcza w kontekście rolników, i wyjaśnia ważną kwestię interpretacji przepisów dotyczących świadczeń emerytalnych i rentowych.
“Rolnik ubiega się o emeryturę – czy praca w gospodarstwie zaliczona do renty może pomóc w zdobyciu emerytury?”
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.