III USKP 87/23

Sąd Najwyższy2024-05-24
SNubezpieczenia społeczneemerytury policyjneWysokanajwyższy
Sąd Najwyższywyłączenie sędziegoKRSuchwałazasada prawnapostanowienieprawo procesowe

Sąd Najwyższy wyłączył sędziego od rozpoznania sprawy ze względu na sposób powołania do pełnienia urzędu, opierając się na uchwale połączonych izb.

Pełnomocnik skarżącego wniósł o wyłączenie sędziów Sądu Najwyższego, powołując się na sposób ich powołania do pełnienia urzędu na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej zgodnie z ustawą z 2017 r. Sąd Najwyższy uznał wniosek za uzasadniony, opierając się na uchwale składu połączonych izb z 2020 r., która stwierdza nienależytą obsadę sądu w takich przypadkach. Sąd odwołał się również do przepisów k.p.c. dotyczących wyłączenia sędziego.

Wniosek o wyłączenie sędziów Sądu Najwyższego został złożony przez pełnomocnika skarżącego, który powołał się na art. 49 § 1 k.p.c. i art. 48 § 1 k.p.c. Argumentacja opierała się na tym, że wskazani sędziowie zostali powołani do pełnienia urzędu na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie przewidzianym ustawą z dnia 8 grudnia 2017 r. Sąd Najwyższy uznał wniosek za uzasadniony, odwołując się do uchwały składu połączonych Izb: Cywilnej, Karnej oraz Pracy i Ubezpieczeń Społecznych Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2020 r. (BSA I 4110-1/20), która przesądziła, że nienależyta obsada sądu zachodzi także wtedy, gdy w składzie sądu bierze udział osoba powołana na urząd sędziego Sądu Najwyższego na wniosek KRS ukształtowanej w składzie i trybie przewidzianym ustawą z dnia 8 grudnia 2017 r. Sąd podkreślił, że uchwała ta uzyskała moc zasady prawnej i każdy skład orzekający jest nią związany. Sąd Najwyższy odrzucił również argumenty o zniwelowaniu skutków uchwały przez wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 20 kwietnia 2020 r., U 2/20. W odniesieniu do jednego z sędziów, postanowieniem z dnia 23 maja 2024 r. został on już wyłączony od rozpoznania sprawy. Kierując się powyższą argumentacją i przepisami k.p.c., Sąd Najwyższy orzekł o wyłączeniu sędziego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, sędzia taki podlega wyłączeniu od rozpoznania sprawy.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy oparł się na uchwale składu połączonych izb z 2020 r., która przesądziła o nienależytej obsadzie sądu w przypadku udziału w składzie sędziego powołanego na wniosek KRS ukształtowanej w trybie ustawy z 2017 r. Uchwała ta ma moc zasady prawnej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

wyłączenie sędziego

Strona wygrywająca

E. M.

Strony

NazwaTypRola
E. M.osoba_fizycznaodwołujący
Dyrektor Zakładu Emerytalno-Rentowego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji w Warszawieorgan_państwowyorgan wydający decyzję

Przepisy (5)

Główne

k.p.c. art. 49 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do wniosku o wyłączenie sędziego.

k.p.c. art. 48 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do wyłączenia sędziego z mocy prawa.

k.p.c. art. 52 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do orzeczenia o wyłączeniu sędziego.

Pomocnicze

u.SN art. 87 § § 1

Ustawa o Sądzie Najwyższym

Określa moc prawną uchwały składu połączonych Izb.

k.p.c. art. 379 § pkt 4

Kodeks postępowania cywilnego

Definicja nienależytej obsady sądu.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sędziowie zostali powołani na urząd na wniosek KRS ukształtowanej w trybie ustawy z 2017 r., co stanowi nienależytą obsadę sądu zgodnie z uchwałą połączonych izb SN. Uchwała połączonych izb SN z 2020 r. ma moc zasady prawnej i wiąże składy orzekające.

Godne uwagi sformułowania

nienależyta obsada sądu w rozumieniu art. 379 pkt 4 k.p.c. zachodzi także wtedy, gdy w składzie sądu bierze udział osoba powołana na urząd sędziego Sądu Najwyższego na wniosek KRS ukształtowanej w składzie i trybie przewidzianym ustawą z dnia 8 grudnia 2017 r. Uchwała z chwilą jej podjęcia uzyskała moc zasady prawnej (art. 87 § 1 ustawy o Sądzie Najwyższym), co powoduje, że każdy skład orzekający jest nią związany.

Skład orzekający

Bohdan Bieniek

przewodniczący

Agnieszka Żywicka

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie wyłączenia sędziego ze względu na sposób powołania do pełnienia urzędu na wniosek KRS ukształtowanej w trybie ustawy z 2017 r."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z powołaniami sędziowskimi po zmianach w KRS.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy kwestii ustrojowych związanych z funkcjonowaniem Sądu Najwyższego i Krajowej Rady Sądownictwa, co jest tematem budzącym duże zainteresowanie w środowisku prawniczym i szerszej publiczności.

Sąd Najwyższy wyłącza sędziego z powodu sposobu powołania przez nową KRS. Czy to koniec sporu o praworządność?

Sektor

ubezpieczenia społeczne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
III USKP 87/23
POSTANOWIENIE
Dnia 24 maja 2024 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Bohdan Bieniek
w sprawie z odwołania E. M.
‎
od decyzji Dyrektora Zakładu Emerytalno-Rentowego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji w Warszawie
‎
o wysokość emerytury policyjnej i policyjnej renty inwalidzkiej,
‎
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w dniu 24 maja 2024 r.,
‎
wniosku odwołującego się o wyłączenie SSN Agnieszki Żywickiej od rozpoznania sprawy III USKP 87/23
wyłącza sędziego Sądu Najwyższego Agnieszkę Żywicką od rozpoznania sprawy III USKP 87/23
UZASADNIENIE
Pełnomocnik skarżącego w piśmie z dnia 23 kwietnia 2024 r. wniósł o wyłączenie sędziów Sądu Najwyższego: Renaty Żywickiej i Agnieszki Żywickiej od orzekania w sprawie III USKP 87/23 z powołaniem się na art. 49 § 1 k.p.c. i art. 48 § 1 k.p.c. W uzasadnieniu swego stanowiska poniósł, że wskazani sędziowie zostali powołani do pełnienia urzędu na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2018 r., poz. 3).
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Rozpoznawany wniosek jest uzasadniony. W uchwale składu połączonych Izb: Cywilnej, Karnej oraz Pracy i Ubezpieczeń Społecznych Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2020 r., BSA I 4110-1/20 (OSNK 2000 nr 2, poz. 1 i OSNC 2020 nr 4, poz. 34) przesądzono, że nienależyta obsada sądu w rozumieniu art. 379 pkt 4 k.p.c. zachodzi także wtedy, gdy w składzie sądu bierze udział osoba powołana na urząd sędziego Sądu Najwyższego na wniosek KRS ukształtowanej w składzie i trybie przewidzianym ustawą z dnia 8 grudnia 2017 r. Uchwała z chwilą jej podjęcia uzyskała moc zasady prawnej (art. 87 § 1 ustawy o Sądzie Najwyższym), co powoduje, że każdy skład orzekający jest nią związany. Sąd Najwyższy uznaje również, że nie ma podstaw do twierdzenia, że skutki wynikające z uchwały składu połączonych Izb Sądu Najwyższego zostały zniwelowane wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 20 kwietnia 2020 r., U 2/20 (OTK-A 2020, poz. 61). Nadto, w odniesieniu do SSN R. Ż., postanowieniem z dnia 23 maja 2024 r. Sąd Najwyższy wyłączył tego sędziego od rozpoznania sprawy III USKP 87/23.
Kierując się tą argumentacją oraz opierając się na podstawie art. 48 § 1 pkt 1 k.p.c., art. 49 § 1 k.p.c. i art. 52 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji postanowienia.
[SOP]
[ms]
‎

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI