III USKP 71/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozpoznał skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu, który oddalił odwołanie spółki M. Sp. j. od decyzji ZUS dotyczącej podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne. Spór dotyczył tego, czy nadpłacone zasiłki chorobowe i macierzyńskie, wynikające z błędnego naliczenia przez płatnika, stanowią przychód ze stosunku pracy podlegający oskładkowaniu. Sąd Apelacyjny uznał, że tak, powołując się na przepisy dotyczące przychodów ze stosunku pracy i ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok, stwierdzając, że Sąd Apelacyjny błędnie zinterpretował przepisy. Po pierwsze, Sąd Najwyższy wskazał, że art. 43 ustawy zasiłkowej, dotyczący braku konieczności ponownego ustalania podstawy wymiaru zasiłku, ma zastosowanie również do zasiłku macierzyńskiego, nawet jeśli nie ma bezpośredniego odesłania w art. 47. Po drugie, Sąd Najwyższy podkreślił, że nadpłacone zasiłki chorobowe i macierzyńskie nie stanowią przychodu ze stosunku pracy w rozumieniu art. 12 ust. 1 ustawy o PIT, lecz są przychodami z innych źródeł (art. 20 ust. 1 ustawy o PIT). Wypłata zasiłków przez pracodawcę ma charakter techniczny i odbywa się z funduszu chorobowego. Błędne wykonanie obowiązków przez płatnika nie zmienia tytułu wypłaty świadczenia, a nadpłata stanowi bezpodstawne wzbogacenie pracownika wynikające z niewłaściwego wykonania zobowiązania przez płatnika składek, a nie z tytułu zatrudnienia.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalanie podstawy wymiaru składek od nadpłaconych zasiłków chorobowych i macierzyńskich, interpretacja art. 43 i 47 ustawy zasiłkowej, kwalifikacja prawna nadpłaconych świadczeń.
Dotyczy sytuacji, gdy pracodawca wypłaca zasiłki powyżej 20 ubezpieczonych i popełni błąd w naliczeniu podstawy wymiaru.
Zagadnienia prawne (2)
Czy nadpłacone zasiłki chorobowe i macierzyńskie, wynikające z błędnego naliczenia przez płatnika składek, stanowią przychód ze stosunku pracy podlegający oskładkowaniu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, nadpłacone zasiłki chorobowe i macierzyńskie nie stanowią przychodu ze stosunku pracy w rozumieniu przepisów podatkowych i ubezpieczeniowych, a ich błędne naliczenie wynika z niewłaściwego wykonania obowiązków przez płatnika składek.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wyjaśnił, że wypłata zasiłków przez pracodawcę ma charakter techniczny i odbywa się z funduszu chorobowego. Nadpłata nie jest przychodem ze stosunku pracy, lecz bezpodstawnym przysporzeniem wynikającym z niewłaściwego wykonania zobowiązania przez płatnika składek, co nie stanowi podstawy wymiaru składek.
Czy art. 43 ustawy zasiłkowej, dotyczący braku konieczności ponownego ustalania podstawy wymiaru zasiłku, ma zastosowanie do zasiłku macierzyńskiego, mimo braku bezpośredniego odesłania w art. 47 ustawy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, art. 43 ustawy zasiłkowej ma zastosowanie do zasiłku macierzyńskiego, ponieważ jego brzmienie obejmuje zasiłki 'tego samego rodzaju, jak i innego rodzaju', a brak odesłania w art. 47 wynika ze zmian legislacyjnych i nie oznacza niestosowania tego przepisu.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy powołał się na wcześniejsze orzecznictwo i analizę zmian legislacyjnych, wskazując, że art. 43 ustawy zasiłkowej ma uniwersalne zastosowanie do wszystkich zasiłków, w tym macierzyńskiego, niezależnie od odesłania w art. 47.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. Sp. j. | spółka | odwołująca się |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział we Wrocławiu | instytucja | organ rentowy |
| A.Ł. | osoba_fizyczna | uczestnik |
Przepisy (8)
Główne
ustawa zasiłkowa art. 43
Ustawa o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia chorobowego w razie choroby i macierzyństwa
Dotyczy zarówno zasiłków tego samego rodzaju, jak i innego rodzaju, co oznacza, że ma zastosowanie do zasiłku macierzyńskiego. Zmiana wymiaru zatrudnienia dokonana w trakcie nieprzerwanej niezdolności do pracy nie ma wpływu na wysokość podstawy wymiaru zasiłku macierzyńskiego.
ustawa systemowa art. 18 § ust. 1
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe stanowi przychód, o którym mowa w art. 4 pkt 9 i 10. Nadpłacone zasiłki nie stanowią przychodu ze stosunku pracy.
ustawa systemowa art. 4 § pkt 9
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Definiuje przychód ze stosunku pracy.
u.p.d.o.f. art. 12 § ust. 1
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Określa, co stanowi przychody ze stosunku pracy. Nadpłacone zasiłki nie są przychodami w tym rozumieniu.
u.p.d.o.f. art. 20 § ust. 1
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Kwalifikuje zasiłki pieniężne z ubezpieczenia społecznego jako przychody z innych źródeł.
Pomocnicze
ustawa zasiłkowa art. 47
Ustawa o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia chorobowego w razie choroby i macierzyństwa
Nie zawiera odesłania do art. 43, co jednak nie oznacza niestosowania tego przepisu do zasiłku macierzyńskiego.
ustawa systemowa art. 18 § ust. 2
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
k.c. art. 409
Kodeks cywilny
Dotyczy bezpodstawnego wzbogacenia.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Nadpłacone zasiłki chorobowe i macierzyńskie nie stanowią przychodu ze stosunku pracy. • Art. 43 ustawy zasiłkowej ma zastosowanie do zasiłku macierzyńskiego, nawet bez bezpośredniego odesłania w art. 47. • Wypłata zasiłków przez pracodawcę ma charakter techniczny i odbywa się z funduszu chorobowego.
Odrzucone argumenty
Nadpłacone zasiłki stanowią przychód ze stosunku pracy. • Art. 40 ustawy zasiłkowej powinien być zastosowany zamiast art. 43. • Sąd Apelacyjny prawidłowo zastosował przepisy prawa materialnego.
Godne uwagi sformułowania
nadpłata, której dokonał pracodawca, stanowi w istocie dodatkowy przychód z tytułu stosunku pracy • nadpłacone kwoty zasiłku chorobowego i macierzyńskiego w części zawyżonej w związku z zastosowaniem przez płatnika nieprawidłowej podstawy wymiaru, nie są zasiłkami, a dodatkowym przychodem pracownika • nadpłacona część świadczenia z ubezpieczenia chorobowego nie jest świadczeniem pracodawcy na rzecz pracownika z tytułu zatrudnienia w ramach stosunku pracy, ale bezpodstawnym przysporzeniem na rzecz pracownika wynikającym z niewłaściwego wykonania zobowiązania przez płatnika składek.
Skład orzekający
Józef Iwulski
przewodniczący
Krzysztof Rączka
członek
Romualda Spyt
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalanie podstawy wymiaru składek od nadpłaconych zasiłków chorobowych i macierzyńskich, interpretacja art. 43 i 47 ustawy zasiłkowej, kwalifikacja prawna nadpłaconych świadczeń."
Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy pracodawca wypłaca zasiłki powyżej 20 ubezpieczonych i popełni błąd w naliczeniu podstawy wymiaru.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu błędnego naliczania składek przez pracodawców i wyjaśnia kluczowe kwestie dotyczące kwalifikacji prawnej nadpłaconych zasiłków, co jest istotne dla wielu płatników i pracowników.
“Nadpłacony zasiłek to nie przychód z pracy! Sąd Najwyższy wyjaśnia, jak płatnicy składek powinni rozliczać błędy.”
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.