III UZ 9/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy oddalił zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej w sprawie o ustalenie kapitału początkowego, uznając, że sprawa ta nie należy do kategorii spraw, w których skarga kasacyjna jest dopuszczalna niezależnie od wartości przedmiotu zaskarżenia.
Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie na postanowienie Sądu Apelacyjnego w Poznaniu, który odrzucił skargę kasacyjną w sprawie o ustalenie kapitału początkowego. Odwołujący zarzucił naruszenie przepisów postępowania, twierdząc, że sprawa o kapitał początkowy jest sprawą o przyznanie emerytury. Sąd Najwyższy uznał jednak, że spór o kapitał początkowy jest sporem o prawo majątkowe, a skarga kasacyjna przysługuje tylko wtedy, gdy wartość przedmiotu zaskarżenia nie jest niższa niż 10.000 zł. Ponieważ wartość ta wynosiła 3.000 zł, odrzucenie skargi kasacyjnej przez Sąd Apelacyjny było prawidłowe.
Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie wniesione przez pełnomocnika M.S. na postanowienie Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z dnia 13 stycznia 2025 r., sygn. akt III WSC U 63/24, którym odrzucono skargę kasacyjną odwołującego się od wyroku Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z dnia 14 sierpnia 2024 r. (sygn. akt III AUa 818/23). Sąd Apelacyjny oddalił apelację M.S. od wyroku Sądu Okręgowego w Poznaniu z dnia 11 maja 2023 r. (sygn. akt VIII U 1529/22), który dotyczył wysokości kapitału początkowego. Pełnomocnik odwołującego się w skardze kasacyjnej wskazał wartość przedmiotu zaskarżenia na kwotę 3.000 zł. Głównym zarzutem w zażaleniu było naruszenie art. 398^2 § 1 k.p.c. przez błędne uznanie, że sprawa o wysokość kapitału początkowego nie jest sprawą o przyznanie emerytury. Sąd Najwyższy stwierdził, że zażalenie jest bezzasadne. Podkreślono, że skarga kasacyjna jest środkiem zaskarżenia o charakterze wyjątkowym i musi spełniać określone wymogi ustawowe. Sprawa o ustalenie kapitału początkowego nie jest wymieniona w zamkniętym katalogu spraw, w których skarga kasacyjna przysługuje niezależnie od wartości przedmiotu zaskarżenia. Sąd Najwyższy przywołał utrwalone orzecznictwo, zgodnie z którym spór o wysokość kapitału początkowego jest sporem o prawo majątkowe, a zatem skarga kasacyjna jest dopuszczalna tylko wtedy, gdy wartość spornego prawa nie jest niższa niż 10.000 zł. Wartość przedmiotu zaskarżenia w takiej sprawie stanowi różnicę między postulowaną przez wnioskodawcę a wyliczoną przez organ rentowy wysokością kapitału początkowego. Ponieważ wartość wskazana przez pełnomocnika wynosiła 3.000 zł, Sąd Apelacyjny prawidłowo odrzucił skargę kasacyjną. W związku z tym Sąd Najwyższy oddalił zażalenie.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, sprawa o ustalenie wysokości kapitału początkowego nie jest sprawą o przyznanie emerytury lub renty, lecz sporem o prawo majątkowe.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy powołując się na utrwalone orzecznictwo stwierdził, że spór o kapitał początkowy jest sporem o prawo majątkowe. Skarga kasacyjna w sprawach majątkowych jest dopuszczalna tylko wtedy, gdy wartość przedmiotu zaskarżenia nie jest niższa niż 10.000 zł, zgodnie z art. 398^2 § 1 k.p.c. Sprawa o kapitał początkowy nie znajduje się w zamkniętym katalogu spraw, w których skarga kasacyjna przysługuje niezależnie od wartości przedmiotu zaskarżenia.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddala zażalenie
Strona wygrywająca
Zakład Ubezpieczeń Społecznych
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M.S. | osoba_fizyczna | odwołujący |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych […] Oddział w Poznaniu | instytucja | organ rentowy |
Przepisy (3)
Główne
k.p.c. art. 398^2 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sprawa o ustalenie kapitału początkowego nie jest sprawą o przyznanie emerytury lub renty, ani sprawą o objęcie obowiązkiem ubezpieczenia społecznego, w związku z czym skarga kasacyjna przysługuje tylko wówczas, gdy wartość spornego prawa nie jest niższa niż dziesięć tysięcy złotych.
Pomocnicze
k.p.c. art. 398^14
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 394^1 § § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Spór o wysokość kapitału początkowego jest sporem o prawo majątkowe. Skarga kasacyjna w sprawach majątkowych jest dopuszczalna tylko wtedy, gdy wartość przedmiotu zaskarżenia nie jest niższa niż 10.000 zł. Sprawa o ustalenie kapitału początkowego nie znajduje się w zamkniętym katalogu spraw, w których skarga kasacyjna przysługuje niezależnie od wartości przedmiotu zaskarżenia. Wartość przedmiotu zaskarżenia w sprawie o ustalenie kapitału początkowego stanowi różnica między wysokością postulowaną przez wnioskodawcę a wyliczoną przez organ rentowy.
Odrzucone argumenty
Sprawa o wysokość kapitału początkowego jest sprawą o przyznanie emerytury.
Godne uwagi sformułowania
Spór o wysokość kapitału początkowego jest sporem o prawo majątkowe. Skarga kasacyjna, jako szczególny środek zaskarżenia, wnoszony poza tokiem instancji od prawomocnych orzeczeń, musi spełniać wyznaczone ustawowo wymagania, które określają jej dopuszczalność. Sprawa o ustalenie kapitału początkowego nie jest sprawą o świadczenie z ubezpieczenia społecznego lub zaopatrzenia emerytalnego, ani sprawą o objęcie obowiązkiem ubezpieczenia społecznego, nie została zatem wymieniona wśród spraw, w których skarga kasacyjna przysługuje niezależnie od wartości przedmiotu zaskarżenia, określonych w zamkniętym katalogu zawartym w art. 398^2 § 1 zdanie drugie k.p.c.
Skład orzekający
Jarosław Sobutka
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Dopuszczalność skargi kasacyjnej w sprawach o ustalenie wysokości kapitału początkowego i wymóg wartości przedmiotu zaskarżenia."
Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie spraw o ustalenie kapitału początkowego i dopuszczalności skargi kasacyjnej w kontekście wartości przedmiotu sporu.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Orzeczenie jest istotne dla prawników zajmujących się sprawami ubezpieczeniowymi, ponieważ precyzuje zasady dopuszczalności skargi kasacyjnej w sprawach o kapitał początkowy, co jest częstym zagadnieniem procesowym.
“Kiedy skarga kasacyjna w sprawie o kapitał początkowy ma sens? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Dane finansowe
WPS: 3000 PLN
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySN III UZ 9/25 POSTANOWIENIE Dnia 9 października 2025 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jarosław Sobutka w sprawie z odwołania M.S. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych […] Oddziału w Poznaniu o wysokość kapitału początkowego, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w dniu 9 października 2025 r., zażalenia odwołującego się na postanowienie Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z dnia 13 stycznia 2025 r., sygn. akt III WSC U 63/24, oddala zażalenie. DS UZASADNIENIE Sąd Apelacyjny w Poznaniu III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych, wyrokiem z 14 sierpnia 2024 r. (sygn. akt III AUa 818/23), wydanym w sprawie M.S. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych […] Oddział w Poznaniu, o wysokość kapitału początkowego, na skutek apelacji M.S. od wyroku z 11 maja 2023 r. (sygn. akt VIII U 1529/22) Sądu Okręgowego w Poznaniu, oddalił apelację. Skargą kasacyjną wyrok Sądu Apelacyjnego w Poznaniu zaskarżył pełnomocnik odwołującego, wskazując jako wartość przedmiotu zaskarżenia kwotę 3.000 zł. Sąd Apelacyjny w Poznaniu III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych, postanowieniem z 13 stycznia 2025 r. (sygn. akt III WSC U 63/24), odrzucił skargę kasacyjną. Zażalenie na postanowienie Sądu Apelacyjnego w Poznaniu wywiódł odwołujący, zarzucając zaskarżonemu rozstrzygnięciu naruszenie przepisów postępowania mających wpływ na treść orzeczenia, a w szczególności art. 398 2 § 1 k.p.c., przez bezpodstawne przyjęcie, że sprawa o wysokość kapitału początkowego nie jest sprawą o przyznanie emerytury. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przyjęcie do rozpoznania skargi kasacyjnej ubezpieczonego oraz zasądzenie od organu rentowego na rzecz ubezpieczonego zwrotu kosztów procesu, wraz z kosztami zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zażalenie wywiedzione przez pełnomocnika wnioskodawcy jest bezzasadne i podlegało oddaleniu. Skarga kasacyjna, jako szczególny środek zaskarżenia, wnoszony poza tokiem instancji od prawomocnych orzeczeń, musi spełniać wyznaczone ustawowo wymagania, które określają jej dopuszczalność. Sprawa o ustalenie kapitału początkowego nie jest sprawą o świadczenie z ubezpieczenia społecznego lub zaopatrzenia emerytalnego, ani sprawą o objęcie obowiązkiem ubezpieczenia społecznego, nie została zatem wymieniona wśród spraw, w których skarga kasacyjna przysługuje niezależnie od wartości przedmiotu zaskarżenia, określonych w zamkniętym katalogu zawartym w art. 398 2 § 1 zdanie drugie k.p.c. W orzecznictwie Sądu Najwyższego utrwalony jest pogląd, że spór o wysokość kapitału początkowego jest sporem o prawo majątkowe (por. postanowienie Sądu Najwyższego z 7 grudnia 2016 r., II UZ 58/16, LEX nr 2203516; z 6 czerwca 2013 r., II UZ 40/13, LEX nr 1331304 czy z 20 stycznia 2011 r., II UZ 38/10, LEX nr 786803). Wobec tego skarga kasacyjna przysługuje na podstawie art. 398 2 § 1 k.p.c. tylko wówczas, gdy wartość spornego prawa nie jest niższa niż dziesięć tysięcy złotych. „Kapitał początkowy” jest prawem majątkowym, a z jego ustaleniem związana jest określona wartość materialna świadczenia, które będzie przysługiwać uprawnionemu podmiotowi. Sprawa o ustalenie kapitału początkowego nie jest więc sprawą o przyznanie, ani o wstrzymanie emerytury lub renty, ani też sprawą o objęcie obowiązkiem ubezpieczenia społecznego, w których skarga kasacyjna przysługuje niezależnie od wartości przedmiotu zaskarżenia. Nie jest tak, jak wskazuje pełnomocnik ubezpieczonego w uzasadnieniu zażalenia, że ustalenie kapitału początkowego będzie miało wpływ na ustalenie prawa do emerytury. Ustalenie kapitału początkowego ma wpływ na wysokość świadczenia przyznanego odwołującemu. Taki był tez przedmiot zaskarżonej decyzji z 11 sierpnia 2022 r. (znak: […]), którą Zakład Ubezpieczeń Społecznych […] Oddział w Poznaniu, po rozpatrzeniu wniosku z 18 lipca 2022 r., odmówił M.S. ponownego ustalenia kapitału początkowego. Podsumowując, wartość przedmiotu zaskarżenia w sprawie o ustalenie wysokości kapitału początkowego stanowi różnica między wysokością kapitału początkowego, wskazywaną (postulowaną) przez wnioskodawcę, i wysokością wyliczoną przez organ rentowy w objętej odwołaniem decyzji (tak Sąd Najwyższy w postanowieniu z 19 grudnia 2018 r., I UZ 45/18, LEX nr 2609149 i z 6 października 2009 r., II UZ 31/09, LEX nr 583823). Z uwagi na wykazaną przez pełnomocnika wnioskodawcy wartość przedmiotu zaskarżenia na kwotę 3.000 zł, Sąd Apelacyjny w Poznaniu prawidłowo odrzucił skargę kasacyjną wnioskodawcy, z uwagi na niespełnienie wymogu z art. 398 2 § 1 k.p.c. Mając to wszystko na uwadze, Sąd Najwyższy, na podstawie art. 398 14 k.p.c. w związku z art. 394 1 § 3 k.p.c., postanowił jak w sentencji orzeczenia. [a.ł] DS
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI