III USKP 7/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła prawa do wcześniejszej emerytury z tytułu pracy w warunkach szczególnych, o które ubiegał się H. J., pracujący jako traktorzysta w podmiotach rolniczych. Po odmowie ZUS, Sąd Okręgowy przyznał wnioskodawcy prawo do emerytury, uznając, że wykonywał on prace transportowe w warunkach szczególnych. Sąd Apelacyjny, po rozpoznaniu apelacji organu rentowego, uchylił wyrok Sądu Okręgowego i oddalił odwołanie, stwierdzając, że wnioskodawca nie wykazał, iż stale i w pełnym wymiarze czasu pracy wykonywał pracę w warunkach szczególnych, a jego praca jako traktorzysty w rolnictwie nie spełniała wymogów określonych w przepisach. Sąd Apelacyjny oparł się głównie na analizie kart zarobkowych z 1993 roku, które wskazywały na dominację prac polowych nad transportowymi. Wnioskodawca złożył skargę kasacyjną, zarzucając Sądowi Apelacyjnemu naruszenie art. 184 ust. 1 w zw. z art. 32 ust. 1 ustawy emerytalnej oraz art. 382 k.p.c. w zw. z art. 328 § 2 k.p.c. Sąd Najwyższy uznał skargę kasacyjną za zasadną w zakresie naruszeń proceduralnych. Podkreślił, że choć linia orzecznicza Sądu Najwyższego co do kwalifikowania prac traktorzysty w rolnictwie jako pracy w warunkach szczególnych jest ugruntowana (zazwyczaj nie są one kwalifikowane jako takie, chyba że dotyczą prac transportowych sensu stricto w branży transportowej), to Sąd Apelacyjny nieprawidłowo pominął część materiału dowodowego i nie odniósł się metodycznie do wszystkich dowodów zebranych przez Sąd Okręgowy. W związku z tym Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Sądowi Apelacyjnemu do ponownego rozpoznania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaKwalifikacja pracy traktorzysty w rolnictwie jako pracy w warunkach szczególnych, interpretacja przepisów dotyczących emerytur pomostowych oraz zasady postępowania apelacyjnego i kasacyjnego.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji pracownika zatrudnionego w rolnictwie i jego pracy jako traktorzysty. Interpretacja przepisów dotyczących prac w warunkach szczególnych jest ugruntowana w orzecznictwie SN.
Zagadnienia prawne (2)
Czy praca traktorzysty/kierowcy ciągnika rolniczego, wykonywana w ramach prac polowych lub transportowych w przedsiębiorstwie rolniczym, może być kwalifikowana jako praca w warunkach szczególnych uprawniająca do wcześniejszej emerytury?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Praca traktorzysty w rolnictwie, polegająca głównie na pracach polowych (orka, siew, nawożenie, zbiory) wykonywanych poza drogami publicznymi, nie jest kwalifikowana jako praca w warunkach szczególnych. Tylko prace transportowe sensu stricto, wykonywane w ramach branży transportowej, mogą być tak kwalifikowane. Prace transportowe wykonywane przez traktorzystę w rolnictwie, nawet jeśli odbywają się po drogach publicznych, nie są uznawane za pracę w warunkach szczególnych, jeśli nie są związane ze specyfiką branży transportowej.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy powołując się na utrwalone orzecznictwo, wyjaśnił, że kwalifikacja prac w warunkach szczególnych opiera się na kryterium branżowo-stanowiskowym. Prace kierowców ciągników, kombajnów lub pojazdów gąsiennicowych zostały wymienione w wykazie A, dziale VIII (transport) jako poz. 3, co wiąże się ze specyfiką ruchu drogowego i obciążeniami psychofizycznymi kierowcy. Prace polowe wykonywane przez traktorzystę w rolnictwie nie są pracami transportowymi i nie podlegają tym samym zagrożeniom co praca w transporcie drogowym. Dlatego praca traktorzysty w rolnictwie, nawet jeśli obejmuje czynności transportowe, nie jest uznawana za pracę w warunkach szczególnych, chyba że jest to praca stricte transportowa w branży transportowej.
Czy sąd drugiej instancji prawidłowo rozpoznał apelację, uwzględniając materiał dowodowy zebrany w pierwszej instancji i przeprowadzając własne postępowanie dowodowe?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sąd drugiej instancji naruszył art. 382 k.p.c. w związku z art. 328 § 2 k.p.c., pomijając część materiału dowodowego i nie odnosząc się metodycznie do wszystkich dowodów zebranych przez sąd pierwszej instancji, co mogło mieć wpływ na wynik sprawy.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy stwierdził, że Sąd Apelacyjny, rozpoznając apelację, oparł się głównie na kartach zarobkowych z 1993 roku, pomijając milczeniem relację treści tych kart z zeznaniami świadków, które stanowiły podstawę ustaleń Sądu Okręgowego. Sąd Apelacyjny nie dokonał oceny wiarygodności wszystkich dowodów, co stanowiło naruszenie przepisów proceduralnych.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| H. J. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. | organ_państwowy | organ rentowy |
Przepisy (7)
Główne
ustawa emerytalna art. 184 § 1
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
ustawa emerytalna art. 32 § 1
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
rozporządzenie z 7 lutego 1983 r. § § 2
Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze
rozporządzenie z 7 lutego 1983 r. § § 4
Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze
Pomocnicze
k.p.c. art. 382
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 328 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 398 § 3 § 1 pkt 2
Kodeks postępowania cywilnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie przez Sąd Apelacyjny art. 382 k.p.c. w związku z art. 328 § 2 k.p.c. poprzez pominięcie części materiału dowodowego i nierozpoznanie wszystkich dowodów zebranych przez Sąd Okręgowy. • Możliwość zaliczenia prac transportowych wykonywanych przez traktorzystę do prac w transporcie, nawet jeśli wnioskodawca był zatrudniony w branży rolniczej.
Odrzucone argumenty
Praca traktorzysty w rolnictwie, polegająca głównie na pracach polowych, nie jest pracą w warunkach szczególnych. • Analiza kart zarobkowych z 1993 roku wykazała, że prace transportowe były wykonywane jedynie okazjonalnie, a dominowały prace polowe.
Godne uwagi sformułowania
przełamanie branżowego przypisania stanowisk pracy • prace w transporcie sensu stricto oraz sensu largo • nie można natomiast utożsamiać warunków, w jakich owe prace mają być wykonywane, z warunkami towarzyszącymi pracom polowym
Skład orzekający
Dawid Miąsik
przewodniczący, sprawozdawca
Bohdan Bieniek
członek
Halina Kiryło
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Kwalifikacja pracy traktorzysty w rolnictwie jako pracy w warunkach szczególnych, interpretacja przepisów dotyczących emerytur pomostowych oraz zasady postępowania apelacyjnego i kasacyjnego."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji pracownika zatrudnionego w rolnictwie i jego pracy jako traktorzysty. Interpretacja przepisów dotyczących prac w warunkach szczególnych jest ugruntowana w orzecznictwie SN.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu prawa do emerytury w warunkach szczególnych, który budzi wiele wątpliwości interpretacyjnych. Pokazuje, jak ważne są szczegółowe ustalenia faktyczne i prawidłowe stosowanie przepisów proceduralnych.
“Czy praca traktorzysty w rolnictwie daje prawo do wcześniejszej emerytury? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Sektor
rolnictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Ta sprawa stanowi część linii orzeczniczej omawianej w naszych syntezach.
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.