III USKP 63/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy wyłączył sędziego od orzekania w sprawie z powodu nienależytej obsady sądu wynikającej z wadliwego sposobu powołania sędziego.
Pełnomocnik ubezpieczonej złożył wniosek o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego od orzekania w sprawie, powołując się na przepisy k.p.c. dotyczące wyłączenia sędziego oraz na wadliwy tryb powołania sędziego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej zgodnie z ustawą z 2017 roku. Sąd Najwyższy uznał wniosek za uzasadniony, odwołując się do własnego orzecznictwa, w tym uchwały składu połączonych izb, która przesądza o nienależytej obsadzie sądu w takich przypadkach.
W sprawie z odwołania B. Z. od decyzji Dyrektora Zakładu Emerytalno-Rentowego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji w Warszawie dotyczącej wysokości emerytury policyjnej, pełnomocnik ubezpieczonej złożył wniosek o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego Renaty Żywickiej od orzekania. Jako podstawę wniosku wskazano przepisy Kodeksu postępowania cywilnego dotyczące wyłączenia sędziego (art. 48 § 1 pkt 1, art. 49 § 1, art. 52 § 1 w związku z art. 379 pkt 4 k.p.c.). Argumentacja opierała się na wadliwym trybie powołania sędziego na stanowisko w Sądzie Najwyższym, wynikającym z wniosku Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. Sąd Najwyższy, rozpoznając wniosek na posiedzeniu niejawnym, uznał go za uzasadniony. Powołując się na swoje wcześniejsze orzecznictwo, w tym uchwałę składu połączonych Izb z dnia 23 stycznia 2020 r. (BSA I-4110-1/20), Sąd Najwyższy przypomniał, że nienależyta obsada sądu zachodzi również wtedy, gdy w składzie orzekającym bierze udział osoba powołana na urząd sędziego na wniosek KRS ukształtowanej w trybie ustawy z 2017 r. Podkreślono, że uchwała ta ma moc zasady prawnej i jest wiążąca dla każdego składu orzekającego. Sąd odrzucił argumenty sugerujące, że skutki tej uchwały zostały zniwelowane przez wyrok Trybunału Konstytucyjnego. W konsekwencji, Sąd Najwyższy orzekł o wyłączeniu sędziego Renaty Żywickiej od rozpoznania sprawy.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, udział takiej osoby w składzie sądu stanowi nienależytą obsadę sądu w rozumieniu art. 379 pkt 4 k.p.c.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy powołuje się na uchwałę składu połączonych Izb, która przesądziła, że nienależyta obsada sądu zachodzi w przypadku udziału sędziego powołanego na wniosek KRS ukształtowanej zgodnie z ustawą z 2017 r. Uchwała ta ma moc zasady prawnej i jest wiążąca.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
wyłączenie sędziego
Strona wygrywająca
B. Z. (ubezpieczona)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| B. Z. | osoba_fizyczna | ubezpieczona |
| Dyrektor Zakładu Emerytalno - Rentowego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji w Warszawie | organ_państwowy | organ wydający decyzję |
| Renata Żywicka | osoba_fizyczna | sędzia Sądu Najwyższego |
Przepisy (6)
Główne
k.p.c. art. 48 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do wyłączenia sędziego z mocy ustawy.
k.p.c. art. 49 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do wyłączenia sędziego na wniosek strony.
k.p.c. art. 52 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do wyłączenia sędziego na wniosek strony.
Pomocnicze
k.p.c. art. 379 § pkt 4
Kodeks postępowania cywilnego
Określa przypadek nienależytej obsady sądu jako jedną z przyczyn uzasadniających wznowienie postępowania.
u.SN art. 87 § § 1
Ustawa o Sądzie Najwyższym
Określa moc zasady prawnej uchwał składu połączonych Izb.
Ustawa o Krajowej Radzie Sądownictwa
Ustawa z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw, której przepisy dotyczące ukształtowania składu i trybu działania KRS były podstawą wniosku o wyłączenie.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sędzia został powołany na urząd na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r., co stanowi o nienależytej obsadzie sądu. Uchwała składu połączonych Izb Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2020 r. przesądza o nienależytej obsadzie sądu w takich przypadkach i ma moc zasady prawnej.
Godne uwagi sformułowania
nienależyta obsada sądu w rozumieniu art. 379 pkt 4 k.p.c. zachodzi także wtedy, gdy w składzie sądu bierze udział osoba powołana na urząd sędziego Sądu Najwyższego na wniosek KRS ukształtowanej w składzie i trybie przewidzianym ustawą z dnia 8 grudnia 2017 r. Uchwała z chwilą jej podjęcia uzyskała moc zasady prawnej (art. 87 § 1 ustawy o Sądzie Najwyższym), co powoduje, że każdy skład orzekający jest nią związany.
Skład orzekający
Maciej Pacuda
przewodniczący
Renata Żywicka
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie wyłączenia sędziego w Sądzie Najwyższym z powodu wadliwego trybu powołania na podstawie uchwały składu połączonych Izb."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wadliwego powołania sędziego SN na podstawie przepisów z 2017 r. i uchwały z 2020 r.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy fundamentalnych kwestii ustrojowych związanych z niezależnością sądownictwa i prawidłowością powoływania sędziów, co jest tematem budzącym duże zainteresowanie publiczne i prawnicze.
“Sąd Najwyższy wyłącza sędziego z orzekania. Kluczowa uchwała SN w sprawie wadliwego powołania sędziów.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySN III USKP 63/24 POSTANOWIENIE Dnia 25 września 2024 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Maciej Pacuda w sprawie z odwołania B. Z. od decyzji Dyrektora Zakładu Emerytalno - Rentowego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji w Warszawie o wysokość emerytury policyjnej, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w dniu 25 września 2024 r., wniosku pełnomocnika ubezpieczonej o wyłączenie SSN Renaty Żywickiej od orzekania w sprawie III USKP 63/24 wyłącza sędziego Sądu Najwyższego Renatę Żywicką od rozpoznania sprawy III USKP 63/24. UZASADNIENIE Pełnomocnik skarżącej B.Z. wniósł o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego Renaty Żywickiej od orzekania w sprawie III USK 105/24 z powołaniem się na art. 48 § 1 pkt 1 k.p.c., art. 49 § 1 k.p.c. i art. 52 § 1 k.p.c. w związku z art. 379 pkt 4 k.p.c. Odwołał się do równocześnie dotyczącego tej kwestii orzecznictwa Sądu Najwyższego i Europejskiego Trybunału Praw Człowieka oraz podniósł w szczególności, że sędzia Sądu Najwyższego Renata Żywicka została powołana do pełnienia urzędu na tym stanowisku na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2018 r., poz. 3). Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Rozpoznawany wniosek jest uzasadniony. Sąd Najwyższy przypomina bowiem, jak czynił to już wielokrotnie, między innymi w postanowieniach wydanych w sprawach: I USK 326/22, I USK 210/22, I USKP 139/23 oraz I UZ 15/23 (oraz wielu innych), że w uchwale składu połączonych Izb: Cywilnej, Karnej oraz Pracy i Ubezpieczeń Społecznych Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2020 r., BSA I-4110-1/20 (OSNK 2000 nr 2, poz. 1 i OSNC 2020 nr 4, poz. 34) przesądzono, że nienależyta obsada sądu w rozumieniu art. 379 pkt 4 k.p.c. zachodzi także wtedy, gdy w składzie sądu bierze udział osoba powołana na urząd sędziego Sądu Najwyższego na wniosek KRS ukształtowanej w składzie i trybie przewidzianym ustawą z dnia 8 grudnia 2017 r. Uchwała z chwilą jej podjęcia uzyskała moc zasady prawnej (art. 87 § 1 ustawy o Sądzie Najwyższym), co powoduje, że każdy skład orzekający jest nią związany. Odwołując się do szczegółowej argumentacji zawartej w powołanych wcześniej postanowieniach i w pełni ją podzielając, Sąd Najwyższy uznaje również, że nie ma podstaw do twierdzenia, że skutki wynikające z uchwały składu połączonych Izb Sądu Najwyższego zostały zniwelowane wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 20 kwietnia 2020 r., U 2/20 (OTK-A 2020, poz. 61). Kierując się tą argumentacją oraz opierając się na podstawie art. 48 § 1 pkt 1 k.p.c., art. 49 § 1 k.p.c. i art. 52 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji postanowienia. [SOP] [ał]
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI