III USKP 47/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPrzedmiotem sprawy była skarga kasacyjna J. M. od wyroku Sądu Apelacyjnego w Szczecinie, który oddalił jej odwołanie od decyzji ZUS dotyczącej podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne za luty 2020 r. Ubezpieczona prowadząca pozarolniczą działalność gospodarczą chciała skorzystać z ulgi "mały ZUS plus", która uzależniała wysokość składek od dochodu. Spełniła warunki dochodowe, jednak złożyła deklarację rozliczeniową ZUS DRA i ZUS DRA cz. II po ustawowym terminie (10 marca 2020 r.), bo 19 marca 2020 r. ZUS uznał, że nie mogła skorzystać z ulgi i naliczył składki od wyższej podstawy. Sąd Okręgowy przyznał rację ubezpieczonej, opierając się na art. 48 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, który nakazuje korektę składek po terminie, jeśli zostały one opłacone. Sąd Apelacyjny zmienił to rozstrzygnięcie, uznając, że terminowe złożenie deklaracji rozliczeniowej jest warunkiem konstytutywnym do skorzystania z ulgi "mały ZUS plus", a jej niedochowanie oznacza brak prawa do ulgi. Sąd Najwyższy oddalił skargę kasacyjną, podzielając stanowisko Sądu Apelacyjnego. Podkreślono, że przepisy ubezpieczeń społecznych podlegają ścisłej wykładni, a terminowe złożenie deklaracji rozliczeniowej było kluczowe dla skutecznego skorzystania z ulgi "mały ZUS plus", zwłaszcza w kontekście zmiany przepisów wprowadzającej ten program.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących ulgi "mały ZUS plus", znaczenie terminowego składania deklaracji rozliczeniowych, stosowanie art. 48 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych.
Dotyczy specyficznej sytuacji zmiany tytułu ubezpieczenia i skorzystania z ulgi "mały ZUS plus" w początkowym okresie jej obowiązywania.
Zagadnienia prawne (2)
Czy terminowe złożenie deklaracji rozliczeniowej jest warunkiem koniecznym do skorzystania z ulgi "mały ZUS plus"?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, terminowe złożenie deklaracji rozliczeniowej jest warunkiem konstytutywnym do skorzystania z ulgi "mały ZUS plus".
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że przepisy dotyczące ulgi "mały ZUS plus" podlegają ścisłej wykładni, a terminowe złożenie deklaracji rozliczeniowej jest kluczowe dla skutecznego skorzystania z tej ulgi, pomimo opłacenia składek w terminie.
Czy art. 48 ust. 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych ma zastosowanie w przypadku niezłożenia w terminie pierwszej deklaracji rozliczeniowej przy zmianie tytułu ubezpieczenia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, art. 48 ust. 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych nie ma zastosowania w sytuacji, gdy ubezpieczony nie złożył w terminie pierwszej deklaracji rozliczeniowej, która jest warunkiem do ustalenia podstawy wymiaru składek w ramach ulgi "mały ZUS plus".
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy stwierdził, że art. 48 ust. 2 dotyczy sytuacji zwykłego podlegania ubezpieczeniom i korekty składek, a nie sytuacji, gdy dopiero tworzy się tytuł ubezpieczenia lub zmienia jego podstawę w ramach szczególnego uprawnienia, jakim jest ulga "mały ZUS plus".
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| J. M. | osoba_fizyczna | odwołująca |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Koszalinie | instytucja | pozwanego |
Przepisy (5)
Główne
u.s.s. art. 18c
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Przepis dotyczący ulgi "mały ZUS plus", uzależniający podstawę wymiaru składek od dochodu, pod warunkiem spełnienia wymogów formalnych.
u.s.s. art. 47 § ust. 1 pkt 1 i ust. 2g
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Przepisy określające termin złożenia deklaracji rozliczeniowej (do 10 marca) jako warunek skorzystania z ulgi "mały ZUS plus".
Pomocnicze
u.s.s. art. 48 § ust. 1 i 2
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Przepis regulujący postępowanie ZUS w przypadku niezłożenia deklaracji rozliczeniowej w terminie; Sąd Najwyższy uznał, że nie ma zastosowania w przypadku braku terminowego złożenia pierwszej deklaracji rozliczeniowej przy zmianie tytułu ubezpieczenia.
u.s.s. art. 36 § ust. 14a w zw. z ust. 10
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Przepisy dotyczące zmiany tytułu ubezpieczenia i zgłoszeń.
ustawa covidowa art. 15zzr
Ustawa o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
Przepis dotyczący terminów w okresie pandemii, który nie miał zastosowania w tej sprawie.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Terminowe złożenie deklaracji rozliczeniowej jest warunkiem koniecznym do skorzystania z ulgi "mały ZUS plus". • Przepisy ubezpieczeń społecznych podlegają ścisłej wykładni językowej. • Art. 48 ust. 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych nie ma zastosowania w przypadku niezłożenia w terminie pierwszej deklaracji rozliczeniowej przy zmianie tytułu ubezpieczenia.
Odrzucone argumenty
Złożenie deklaracji rozliczeniowej po terminie nie jest rezygnacją z ulgi, a opłacenie składek w terminie powinno wystarczyć. • Art. 48 ust. 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych powinien być zastosowany do korekty składek, nawet jeśli deklaracja została złożona po terminie. • Przepisy dotyczące ulgi "mały ZUS plus" powinny być interpretowane celowościowo, a nie tylko językowo.
Godne uwagi sformułowania
przepisy ubezpieczeń społecznych ze względu na swoją istotę i konstrukcję podlegają wykładni ścisłej • warunkiem pozwalającym na ukształtowanie wyższej podstawy wymiaru składek niż minimalna nie jest jednocześnie terminowe złożenie deklaracji rozliczeniowej i zapłata składek, ale przede wszystkim warunkiem sine qua non jest terminowe uiszczenie należności z tytułu składek od nowo zadeklarowanej podstawy wymiaru • terminowe złożenie deklaracji rozliczeniowej jest warunkiem konstytutywnym do skorzystania z ulgi "mały ZUS plus"
Skład orzekający
Agnieszka Żywicka
przewodniczący
Zbigniew Korzeniowski
sprawozdawca
Robert Stefanicki
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących ulgi \"mały ZUS plus\", znaczenie terminowego składania deklaracji rozliczeniowych, stosowanie art. 48 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zmiany tytułu ubezpieczenia i skorzystania z ulgi "mały ZUS plus" w początkowym okresie jej obowiązywania.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy popularnej ulgi dla przedsiębiorców "mały ZUS plus" i wyjaśnia kluczowe kwestie proceduralne związane z terminami, co jest istotne dla wielu prowadzących działalność gospodarczą.
“ZUS kontra przedsiębiorca: czy spóźniona deklaracja oznacza utratę ulgi "mały ZUS plus"?”
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.