III USKP 21/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozpoznał skargę kasacyjną organu rentowego od wyroku Sądu Apelacyjnego w Poznaniu, który przyznał repatriantce Y. B. prawo do emerytury od dnia 1 lipca 2018 r. Ubezpieczona, urodzona w 1953 r., posiadała obywatelstwo polskie od 2018 r. jako repatriantka, z 39 latami zatrudnienia na Ukrainie, ale bez okresów zatrudnienia w Polsce. Otrzymywała emeryturę na Ukrainie do 31 stycznia 2019 r., kiedy to wypłata została wstrzymana z powodu jej wyjazdu na pobyt stały do Polski. Sąd Najwyższy uznał, że okresy zatrudnienia na Ukrainie mogą być zaliczone jako okresy składkowe w Polsce na podstawie art. 6 ust. 1 pkt 9 ustawy emerytalnej, pod warunkiem, że osoba jest repatriantem i nie otrzymuje już świadczenia z zagranicy. Ponieważ wypłata emerytury ukraińskiej została wstrzymana od 1 lutego 2019 r., Sąd Najwyższy przyznał prawo do polskiej emerytury od tej daty, uchylając częściowo zaskarżony wyrok. Sąd podkreślił, że przepisy ustawy emerytalnej i umowy polsko-ukraińskiej nie wykluczają się, a status repatrianta jest kluczowy dla uwzględnienia zagranicznych okresów składkowych.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalanie prawa do emerytury dla repatriantów z Ukrainy, uwzględnianie zagranicznych okresów składkowych, gdy zagraniczne świadczenie zostało wstrzymane.
Dotyczy specyficznej sytuacji repatriantów z Ukrainy, którzy powrócili do Polski i których zagraniczne świadczenie zostało wstrzymane.
Zagadnienia prawne (3)
Czy okresy zatrudnienia za granicą (na Ukrainie) mogą być zaliczone jako okresy składkowe do nabycia prawa do polskiej emerytury dla repatrianta, jeśli osoba ta otrzymywała wcześniej świadczenie emerytalne z instytucji zagranicznej, ale jego wypłata została wstrzymana?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, okresy zatrudnienia za granicą mogą być zaliczone jako okresy składkowe dla repatrianta, jeśli osoba ta nie otrzymuje już świadczenia z instytucji zagranicznej, nawet jeśli wcześniej miała do niego prawo.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy oparł się na art. 6 ust. 1 pkt 9 ustawy emerytalnej, który przewiduje możliwość zaliczenia okresów zatrudnienia za granicą dla repatriantów jako okresów składkowych. Kluczowym warunkiem jest brak wypłaty świadczenia rentowego z instytucji zagranicznej. W przypadku ubezpieczonej, wypłata emerytury ukraińskiej została wstrzymana, co umożliwiło uwzględnienie jej zagranicznego stażu pracy.
Jakie jest wzajemne relacje między przepisami polskiej ustawy emerytalnej a umową polsko-ukraińską o zabezpieczeniu społecznym w kontekście ustalania prawa do emerytury dla repatrianta?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Przepisy ustawy emerytalnej i umowy polsko-ukraińskiej wzajemnie się uzupełniają i nie wykluczają. Umowa międzynarodowa ma pierwszeństwo przed ustawą, jeśli są sprzeczne, ale w tym przypadku przepisy polskie, uwzględniające status repatrianta, są zgodne z celem umowy.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy stwierdził, że umowa polsko-ukraińska ma na celu uregulowanie wzajemnych stosunków w zakresie zabezpieczenia społecznego. Przepisy polskiej ustawy emerytalnej, w szczególności dotyczące repatriantów, są zgodne z celem umowy i nie naruszają jej postanowień, zwłaszcza gdy zagraniczne świadczenie nie jest już wypłacane.
Czy brak okresów ubezpieczenia w Polsce wyklucza możliwość nabycia prawa do emerytury na podstawie polskich przepisów, jeśli istnieją okresy ubezpieczenia za granicą i status repatrianta?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, brak okresów ubezpieczenia w Polsce nie wyklucza nabycia prawa do emerytury, jeśli istnieją odpowiednie okresy ubezpieczenia za granicą i osoba posiada status repatrianta, a przepisy polskie (w tym umowa międzynarodowa) na to pozwalają.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wskazał, że art. 15 umowy polsko-ukraińskiej pozwala na ustalenie prawa do emerytury wyłącznie na podstawie okresów ubezpieczenia przebytych zgodnie z ustawodawstwem stosowanym przez instytucję właściwą (w tym przypadku polskim), co obejmuje uwzględnienie zagranicznych okresów składkowych dla repatriantów zgodnie z ustawą emerytalną.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Y. B. | osoba_fizyczna | odwołująca się |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Rzeszowie | instytucja | organ rentowy |
Przepisy (7)
Główne
ustawa emerytalna art. 6 § 1 pkt 9
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Okresy zatrudnienia za granicą osób, które w tym czasie nie były obywatelami polskimi, jeżeli powróciły do kraju po dniu 22 lipca 1944 r. i zostały uznane za repatriantów, są traktowane jako okresy składkowe.
ustawa emerytalna art. 9 § in fine
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Okresy, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 9, nie są uwzględniane, jeżeli z ich tytułu jest wypłacane świadczenie rentowe z instytucji zagranicznej inne niż renta z ubezpieczenia dodatkowego.
Pomocnicze
ustawa emerytalna art. 8
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Przy ustalaniu prawa do emerytury i renty oraz przy obliczaniu ich wysokości uwzględnia się okresy ubezpieczenia za granicą, jeżeli tak stanowią umowy międzynarodowe.
ustawa o repatriacji art. 4
Ustawa o repatriacji
Podstawa nabycia obywatelstwa polskiego przez repatrianta.
umowa polsko-ukraińska art. 12 § 1
Umowa między Rzecząpospolitą Polską a Ukrainą o zabezpieczeniu społecznym
Zasady sumowania okresów ubezpieczenia, uwzględnianie okresów z drugiej strony umowy w niezbędnym zakresie.
umowa polsko-ukraińska art. 15
Umowa między Rzecząpospolitą Polską a Ukrainą o zabezpieczeniu społecznym
Przyznawanie emerytury lub renty wyłącznie na podstawie okresów ubezpieczenia przebytych zgodnie z ustawodawstwem stosowanym przez instytucję właściwą, bez uwzględniania okresów z drugiej strony umowy.
Konstytucja RP art. 91 § 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Umowa międzynarodowa ratyfikowana za zgodą wyrażoną w ustawie ma pierwszeństwo przed ustawą, jeżeli ustawy tej nie da się pogodzić z umową.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Okresy zatrudnienia na Ukrainie mogą być zaliczone jako okresy składkowe dla repatrianta na podstawie art. 6 ust. 1 pkt 9 ustawy emerytalnej. • Wstrzymanie wypłaty świadczenia emerytalnego z instytucji zagranicznej (Ukrainy) umożliwia uwzględnienie zagranicznych okresów składkowych w Polsce. • Status repatrianta jest kluczowy dla zastosowania przepisów o uwzględnianiu zagranicznych okresów składkowych.
Odrzucone argumenty
Okresy zatrudnienia na Ukrainie nie mogą być uwzględnione, ponieważ ubezpieczona nie udowodniła żadnego okresu ubezpieczenia w Polsce. • Przepisy art. 12 ust. 1 i art. 15 umowy polsko-ukraińskiej wyłączają możliwość uwzględnienia ukraińskich okresów ubezpieczenia jako polskich okresów ubezpieczenia, gdy nie ma okresów w Polsce. • Zastosowanie art. 6 ust. 1 pkt 9 w związku z art. 9 pkt 1 ustawy emerytalnej jest możliwe tylko w przypadku odmowy przyznania świadczenia przez instytucję ukraińską, a nie gdy świadczenie jest wypłacane.
Godne uwagi sformułowania
Okresy zatrudnienia za granicą osób, które w tym czasie nie były obywatelami polskimi, jeżeli osoby te powróciły do kraju po dniu 22 lipca 1944 r. i zostały uznane za repatriantów. • Jedyną okolicznością, która uniemożliwia uwzględnienie tego okresu jest wypłacanie owej osobie ubiegającej się o polską emeryturę świadczenia rentowego z instytucji zagranicznej. • Wypłata świadczenia emerytalnego dla ubezpieczonej została wstrzymana z dniem 1 lutego 2019 r. z uwagi na jej wyjazd poza granicę na pobyt stały (w związku z wizą repatriacyjną).
Skład orzekający
Halina Kiryło
przewodniczący
Maciej Pacuda
sprawozdawca
Romualda Spyt
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalanie prawa do emerytury dla repatriantów z Ukrainy, uwzględnianie zagranicznych okresów składkowych, gdy zagraniczne świadczenie zostało wstrzymane."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji repatriantów z Ukrainy, którzy powrócili do Polski i których zagraniczne świadczenie zostało wstrzymane.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia prawa ubezpieczeń społecznych, jakim jest możliwość nabycia prawa do polskiej emerytury przez repatrianta z Ukrainy, co ma znaczenie praktyczne dla wielu osób.
“Repatriant z Ukrainy z prawem do polskiej emerytury – kluczowe wstrzymanie świadczenia zagranicznego!”
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.