III USKP 2/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła prawa J.B. do emerytury z tytułu pracy w szczególnych warunkach. Organ rentowy odmówił przyznania emerytury, wskazując na niewystarczający staż pracy w warunkach szczególnych (niecałe 5 lat). Wnioskodawca twierdził, że przepracował ponad 15 lat jako kierowca ciągnika w warunkach szczególnych, wliczając okres zasadniczej służby wojskowej. Sąd Okręgowy w L. uwzględnił odwołanie, uznając, że wnioskodawca przepracował 18 lat, 3 miesiące i 22 dni w szczególnych warunkach, wliczając prace polowe i transportowe wykonywane ciągnikiem. Sąd Apelacyjny w (…) częściowo zmienił wyrok, ustalając początkową datę prawa do emerytury, ale nadal podzielił stanowisko sądu pierwszej instancji co do kwalifikacji pracy kierowcy ciągnika jako pracy w szczególnych warunkach. Sąd Najwyższy, rozpoznając skargę kasacyjną organu rentowego, uchylił wyrok sądu apelacyjnego i zmienił wyrok sądu okręgowego, oddalając odwołanie J.B. Sąd Najwyższy oparł swoje rozstrzygnięcie na utrwalonym orzecznictwie, zgodnie z którym praca kierowcy ciągnika rolniczego, wykonywana przy pracach polowych, nie jest pracą w szczególnych warunkach w rozumieniu przepisów, chyba że dotyczy specyficznych prac transportowych związanych z ruchem drogowym. Sąd podkreślił, że kwalifikacja pracy jako wykonywanej w szczególnych warunkach jest ściśle związana z branżą, w której praca jest wykonywana, a prace polowe nie mieszczą się w kategorii prac transportowych.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie, że praca kierowcy ciągnika rolniczego przy pracach polowych nie jest pracą w szczególnych warunkach, nawet jeśli wykonywane są okazjonalnie prace transportowe.
Dotyczy specyficznej interpretacji przepisów dotyczących pracy w szczególnych warunkach dla kierowców ciągników w rolnictwie. Może być stosowane do innych podobnych stanowisk, gdzie granica między pracą polową a transportową jest płynna.
Zagadnienia prawne (2)
Czy praca kierowcy ciągnika rolniczego, wykonywana przy pracach polowych, może być kwalifikowana jako praca w szczególnych warunkach w rozumieniu przepisów o emeryturach i rentach?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, praca kierowcy ciągnika rolniczego wykonywana przy pracach polowych nie jest pracą w szczególnych warunkach, o ile nie polega na specyficznych pracach transportowych związanych z ruchem drogowym.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy oparł się na utrwalonym orzecznictwie, zgodnie z którym kwalifikacja pracy jako wykonywanej w szczególnych warunkach jest ściśle związana z branżą, w której praca jest wykonywana. Prace kierowców ciągników zostały wymienione w Wykazie A, dziale VIII (transport i łączność), poz. 3, co oznacza, że ich szczególny charakter wynika ze specyfiki ruchu drogowego, a nie z prac polowych. Prace polowe nie są pracami transportowymi w rozumieniu przepisów.
Czy praca kierowcy ciągnika wykonującego prace transportowe w ramach przedsiębiorstwa branży rolniczej może być uznana za pracę w szczególnych warunkach, mimo że przedsiębiorstwo nie należy do branży transportowej?
Odpowiedź sądu
Tak, jest to dopuszczalne, jeśli wykonywana praca jest tożsama z pracą wymienioną w Wykazie A, dziale VIII, poz. 3, i polega na transporcie towarów.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wskazał, że dopuszczalne jest przełamanie branżowego przypisania stanowisk pracy, jeśli praca wykonywana na danym stanowisku odpowiada pracy wymienionej w załączniku do rozporządzenia i przypisanej do konkretnej branży, a pracownicy narażeni byli na ekspozycję na te same czynniki szkodliwe. Dotyczy to jednak tylko sytuacji, gdy praca jest taka sama, a nie gdy są to inne czynności wynikające ze specyfiki innej branży.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| J. B. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L. | instytucja | organ rentowy |
Przepisy (6)
Główne
ustawa emerytalna art. 184 § 1
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
ustawa emerytalna art. 32 § 1
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
ustawa emerytalna art. 32 § 2
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
ustawa emerytalna art. 32 § 4
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
rozporządzenie z 7 lutego 1983 r.
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze
Pomocnicze
Rozporządzenie z 1956 r.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Praca kierowcy ciągnika rolniczego wykonywana przy pracach polowych nie jest pracą w szczególnych warunkach w rozumieniu przepisów, ponieważ nie jest pracą transportową związaną z ruchem drogowym. • Kwalifikacja pracy jako wykonywanej w szczególnych warunkach jest ściśle związana z branżą, w której praca jest wykonywana, a prace polowe nie mieszczą się w kategorii prac transportowych. • Utrwalone orzecznictwo Sądu Najwyższego w zakresie kwalifikowania prac kierowców ciągników jako prac w warunkach szczególnych.
Odrzucone argumenty
Argumentacja wnioskodawcy i sądów niższych instancji, że praca kierowcy ciągnika wykonującego prace polowe i okazjonalnie transportowe jest pracą w szczególnych warunkach. • Interpretacja przepisów pozwalająca na uznanie pracy kierowcy ciągnika wykonującego prace polowe za pracę w szczególnych warunkach.
Godne uwagi sformułowania
Szkodliwość (uciążliwość) pracy nie powstaje w związku z samym faktem prowadzenia tych pojazdów, lecz z faktem prowadzenia ich przy uwzględnieniu specyfiki „technologii” pracy w transporcie i obciążeń psychofizycznych. • Nie można natomiast utożsamiać warunków, w jakich owe prace mają być wykonywane, z warunkami towarzyszącymi pracom polowym (...), zwłaszcza że prace te nie są pracami transportowymi (...), lecz typowymi pracami w rolnictwie polegającymi na orce, siewie, nawożeniu i zbiorach płodów rolnych z użyciem przypiętych do traktora maszyn rolniczych, realizowanymi poza drogami publicznymi, a przez to bez narażenia na zagrożenia charakterystyczne dla ruchu drogowego.
Skład orzekający
Dawid Miąsik
przewodniczący-sprawozdawca
Bohdan Bieniek
członek
Halina Kiryło
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie, że praca kierowcy ciągnika rolniczego przy pracach polowych nie jest pracą w szczególnych warunkach, nawet jeśli wykonywane są okazjonalnie prace transportowe."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej interpretacji przepisów dotyczących pracy w szczególnych warunkach dla kierowców ciągników w rolnictwie. Może być stosowane do innych podobnych stanowisk, gdzie granica między pracą polową a transportową jest płynna.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu kwalifikacji pracy w szczególnych warunkach, co ma bezpośrednie przełożenie na prawo do wcześniejszej emerytury. Interpretacja Sądu Najwyższego jest kluczowa dla wielu osób pracujących w rolnictwie.
“Czy praca kierowcy ciągnika w polu daje prawo do wcześniejszej emerytury? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Sektor
rolnictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.