III USKP 151/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła prawa M. C. do emerytury górniczej, które zostało zakwestionowane przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych po latach wypłacania świadczenia. ZUS, po kontroli, stwierdził, że ubezpieczony nie udokumentował wymaganych 25 lat pracy górniczej. Kluczowym sporem była kwalifikacja pracy M. C. jako wulkanizatora taśm przenośnikowych na odkrywce w okresie od 16 lutego 1987 r. do 28 lutego 2003 r. Sąd Okręgowy przyznał prawo do emerytury, uznając tę pracę za górniczą. Sąd Apelacyjny w Poznaniu zmienił ten wyrok, oddalając odwołanie i uznając, że praca ta była wykonywana głównie w warsztacie, a na odkrywce jedynie nieregularnie, co nie spełniało definicji pracy górniczej według art. 50c ust. 1 pkt 4 ustawy emerytalnej. Sąd Apelacyjny zakwestionował również zastosowanie art. 50b ustawy, dotyczącego wymogu pracy co najmniej w połowie wymiaru czasu pracy. Sąd Najwyższy uchylił wyrok Sądu Apelacyjnego, uznając, że błędnie zinterpretowano przepisy dotyczące kwalifikacji pracy górniczej (art. 50c) oraz warunku jej wykonywania (art. 50b), a także nieprawidłowo zastosowano przepisy o wznowieniu postępowania (art. 114). Sąd Najwyższy podkreślił, że praca na odkrywce, nawet nieregularna, mogła być uznana za pracę górniczą, jeśli wypełniała co najmniej połowę normy czasu pracy, co wymagało precyzyjnego ustalenia. Sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania Sądowi Apelacyjnemu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaKwalifikacja pracy jako górniczej, interpretacja przepisów o emeryturach górniczych, zasady wznowienia postępowania przez organ rentowy.
Dotyczy specyficznego stanowiska pracy (wulkanizator taśm) i konkretnych okresów zatrudnienia.
Zagadnienia prawne (2)
Czy praca wulkanizatora taśm przenośnikowych na odkrywce, wykonywana w okresie od 1987 do 2003 roku, może być uznana za pracę górniczą w rozumieniu przepisów ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Sąd Najwyższy uznał, że praca ta może być uznana za pracę górniczą, jeśli spełniała kryteria określone w art. 50c ust. 1 pkt 4 ustawy emerytalnej oraz warunek wykonywania co najmniej w połowie wymiaru czasu pracy (art. 50b ustawy), co wymagało ponownego ustalenia przez sąd niższej instancji.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy zakwestionował stanowisko Sądu Apelacyjnego, który uznał pracę wulkanizatora za niewystarczającą do kwalifikacji jako praca górnicza. Podkreślono, że praca na odkrywce, nawet nieregularna, mogła być uznana za pracę górniczą, jeśli wypełniała co najmniej połowę normy czasu pracy. Wymagało to jednak precyzyjnego ustalenia procentowego udziału pracy na odkrywce w dobowej normie czasu pracy.
Czy organ rentowy miał podstawy do ponownego ustalenia prawa do emerytury górniczej na podstawie art. 114 ust. 1 pkt 1 ustawy emerytalnej, czy też powinien zastosować art. 114 ust. 1 pkt 6 tej ustawy (błąd organu)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Sąd Najwyższy uznał, że Sąd Apelacyjny błędnie zastosował art. 114 ust. 1 pkt 1, a argumentacja organu rentowego dotycząca braku błędu przy wydaniu pierwszej decyzji była niezrozumiała w świetle późniejszych ustaleń.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wskazał, że organ rentowy dwukrotnie potwierdzał prawo do emerytury, mimo wątpliwości co do okresów pracy górniczej. W drugim przypadku (po otrzymaniu świadectwa pracy z 18 listopada 2015 r.) organ zlekceważył nowy dowód, co mogło stanowić błąd organu, uzasadniający zastosowanie krótszego terminu na wznowienie postępowania (art. 114 ust. 1 pkt 6 i ust. 1e pkt 3).
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. C. | osoba_fizyczna | odwołujący |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych [...] Oddział w Poznaniu | instytucja | organ rentowy |
Przepisy (9)
Główne
ustawa emerytalna art. 114 § 1 pkt 1
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Podstawa do zmiany decyzji w przypadku ujawnienia nowych okoliczności mających wpływ na prawo do świadczenia.
ustawa emerytalna art. 50a § ust. 1 pkt 2
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Warunek posiadania co najmniej 25 lat pracy górniczej i równorzędnej z pracą górniczą do nabycia prawa do emerytury górniczej.
ustawa emerytalna art. 50c § ust. 1 pkt 4
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Definicja pracy górniczej, obejmująca zatrudnienie na odkrywce przy urabianiu, ładowaniu, przewozie nadkładu i złoża, pomiarach górniczych oraz konserwacji urządzeń wydobywczych.
Pomocnicze
ustawa emerytalna art. 50b
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Warunek uwzględniania okresów pracy górniczej, jeżeli praca ta była wykonywana co najmniej w połowie wymiaru czasu pracy.
ustawa emerytalna art. 114 § ust. 1e pkt 2
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Termin 5 lat na wznowienie postępowania w przypadku ujawnienia nowych dowodów.
ustawa emerytalna art. 114 § ust. 1 pkt 6
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Podstawa do uchylenia decyzji, gdy została wydana na skutek błędu organu rentowego.
ustawa emerytalna art. 114 § ust. 1e pkt 3
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Termin 3 lat na wznowienie postępowania w przypadku błędu organu rentowego.
rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej art. 23 grudnia 1994 r. § zał. 2 pkt 30
Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej
Określenie stanowiska pracy górniczej: wulkanizator taśm przenośnikowych na odkrywce.
rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej art. 23 grudnia 1994 r. § zał. 3 pkt III, poz. 7
Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej
Określenie stanowiska pracy górniczej: rzemieślnik zatrudniony na odkrywce wykonujący prace górnicze w przodku.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Błędna wykładnia art. 50c i 50b ustawy emerytalnej przez Sąd Apelacyjny. • Niewłaściwe zastosowanie przepisów o wznowieniu postępowania (art. 114 ustawy emerytalnej). • Praca wulkanizatora na odkrywce, wykonywana co najmniej w połowie wymiaru czasu pracy, powinna być uznana za pracę górniczą.
Odrzucone argumenty
Argumentacja Sądu Apelacyjnego, że praca wulkanizatora na odkrywce była wykonywana nieregularnie i nie spełniała kryteriów pracy górniczej. • Stanowisko Sądu Apelacyjnego, że organ rentowy nie popełnił błędu przy wydaniu pierwszej decyzji, co uzasadniało zastosowanie art. 114 ust. 1 pkt 1 ustawy emerytalnej.
Godne uwagi sformułowania
praca ta była wykonywana co najmniej w połowie wymiaru czasu pracy • błędna wykładnia art. 50c ust. 1 pkt 4 ustawy emerytalnej • organ rentowy zlekceważył nowy dowód i potwierdził prawo do emerytury, mimo że prima facie zachodziła rozbieżność co do rzeczywistego przebiegu zatrudnienia
Skład orzekający
Dawid Miąsik
przewodniczący
Maciej Pacuda
członek
Romualda Spyt
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Kwalifikacja pracy jako górniczej, interpretacja przepisów o emeryturach górniczych, zasady wznowienia postępowania przez organ rentowy."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanowiska pracy (wulkanizator taśm) i konkretnych okresów zatrudnienia.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy prawa do emerytury górniczej, które jest tematem budzącym duże zainteresowanie wśród osób pracujących w górnictwie. Pokazuje, jak ważne jest precyzyjne udokumentowanie okresów pracy i jak sądy interpretują przepisy dotyczące kwalifikacji zawodów.
“Czy praca wulkanizatora taśm na odkrywce to praca górnicza? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.