Orzeczenie · 2022-10-19

III USKP 151/21

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2022-10-19
SNubezpieczenia społeczneubezpieczenie społeczne rolnikówWysokanajwyższy
ubezpieczenie społeczne rolnikówumowa zlecenierozliczenie miesięczneprzychódSąd NajwyższyKRUSnowelizacja ustawy

Sąd Najwyższy rozpoznał skargę kasacyjną Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego od wyroku Sądu Apelacyjnego w Szczecinie, który uchylił decyzję o ustaniu ubezpieczenia społecznego rolników R. G. od 28 sierpnia 2014 r. Spór dotyczył interpretacji art. 5b ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników, który umożliwiał rolnikom pozostanie w ubezpieczeniu mimo wykonywania umów zlecenia, pod warunkiem, że przychód w 'rozliczeniu miesięcznym' nie przekraczał połowy minimalnego wynagrodzenia (a po zmianie - minimalnego wynagrodzenia). Sąd Okręgowy uznał, że R. G. przekroczył limit w sierpniu 2014 r., gdyż otrzymał 1.570 zł, a połowa minimalnego wynagrodzenia wynosiła 840 zł. Sąd Apelacyjny zmienił to rozstrzygnięcie, przyjmując, że 'rozliczenie miesięczne' oznacza średni miesięczny przychód w ujęciu rocznym. R. G. w 2014 r. uzyskał łącznie 3.440 zł z umów zlecenia, co w rozliczeniu miesięcznym daje niespełna 290 zł, a zatem limit nie został przekroczony. Sąd Najwyższy oddalił skargę kasacyjną, uznając, że zarzut naruszenia art. 5b ust. 1 ustawy przez błędną interpretację wyrażenia 'rozliczenie miesięczne' jest niezasadny. Sąd Najwyższy wyjaśnił, że 'rozliczenie miesięczne' odnosi się do sposobu ustalenia wyniku (algorytmu), a nie do okresu jednego miesiąca. Podzielił stanowisko Sądu Apelacyjnego, że chodzi o średni miesięczny przychód w ramach przyjętego okresu rozliczeniowego, który może być roczny. Tym samym potwierdzono, że R. G. nie podlegał wyłączeniu z ubezpieczenia społecznego rolników.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja pojęcia 'rozliczenie miesięczne' w kontekście przepisów dotyczących ubezpieczenia społecznego rolników, zwłaszcza w odniesieniu do przychodów z umów zlecenia.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznego przepisu art. 5b ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników i jego interpretacji w kontekście przepisów przejściowych oraz zmian legislacyjnych.

Zagadnienia prawne (1)

Jak należy interpretować wyrażenie 'w rozliczeniu miesięcznym' w kontekście art. 5b ust. 1 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników, w szczególności czy odnosi się ono do okresu jednego miesiąca, czy do średniego miesięcznego przychodu w dłuższym okresie rozliczeniowym?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Wyrażenie 'w rozliczeniu miesięcznym' odnosi się do sposobu ustalenia wyniku (algorytmu) i oznacza średni miesięczny przychód w ramach przyjętego okresu rozliczeniowego, który może być roczny, a nie do okresu jednego miesiąca.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy rozróżnił okresy rozliczeniowe od sposobu rozliczenia. Stwierdził, że 'rozliczenie miesięczne' nie jest równoznaczne z okresem rozliczeniowym miesięcznym. Podkreślił, że celem przepisu było umożliwienie rolnikom wykonywania zleceń bez utraty ubezpieczenia, jeśli uzyskują stosunkowo niewielkie, średnie przychody. Analiza innych przepisów (np. ustawy emerytalnej) potwierdza, że 'rozliczenie miesięczne' dotyczy metody obliczania, a nie konkretnego miesiąca.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalenie skargi kasacyjnej
Strona wygrywająca
M. G. i R. G.

Strony

NazwaTypRola
M. G.osoba_fizycznaodwołujący
Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznegoorgan_państwowyorgan rentowy
R. G.osoba_fizycznazainteresowany

Przepisy (10)

Główne

u.u.s.r. art. 5b § 1

Ustawa o ubezpieczeniu społecznym rolników

Wyrażenie 'w rozliczeniu miesięcznym' oznacza średni miesięczny przychód w ramach przyjętego okresu rozliczeniowego (np. rocznego), a nie przychód z jednego miesiąca.

Pomocnicze

u.u.s.r. art. 5a § 1

Ustawa o ubezpieczeniu społecznym rolników

Dotyczy zakresu dozwolonej działalności gospodarczej w przypadku rolnika.

u.u.s.r. art. 5a § 2

Ustawa o ubezpieczeniu społecznym rolników

Wskazuje na możliwość przyjęcia okresu rozliczeniowego rocznego.

u.s.u.s. art. 6 § 1

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

Określa tytuły podlegania ubezpieczeniom społecznym, w tym umowy cywilne (zlecenia).

u.s.u.s. art. 9 § 1a

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

Przepis dotyczący przeliczenia podstawy składek 'na okres miesiąca', odrębny od art. 5b u.u.s.r.

u.s.u.s. art. 9 § 2c

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

Przepis dotyczący podstawy wymiaru składek w danym miesiącu, odrębny od art. 5b u.u.s.r.

Ustawa z dnia 23 października 2014 r. zmieniająca ustawę o ubezpieczeniu społecznym rolników art. 4

Pozwala na objęcie nowym rozwiązaniem sytuacji sprzed 1 stycznia 2015 r.

k.p.c. art. 398¹⁴

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa orzekania przez Sąd Najwyższy.

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 9 § 2

Podstawa rozstrzygnięcia o kosztach zastępstwa procesowego.

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 10 § 4

Podstawa rozstrzygnięcia o kosztach zastępstwa procesowego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Interpretacja 'rozliczenia miesięcznego' jako średniego miesięcznego przychodu w ujęciu rocznym, a nie przychodu z jednego miesiąca. • Przychód R. G. z umów zlecenia w 2014 r. (łącznie 3.440 zł) nie przekroczył limitu ustalonego w art. 5b ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników.

Odrzucone argumenty

Interpretacja 'rozliczenia miesięcznego' jako przychodu uzyskanego w konkretnym miesiącu (sierpień 2014 r.). • Przekroczenie limitu przychodu w sierpniu 2014 r. (1.570 zł wobec limitu 840 zł).

Godne uwagi sformułowania

wyrażenie ustawowe rozliczenie miesięczne • nie jest równoznaczne z okresem rozliczeniowym miesięcznym • dotyczy sposobu ustalenia wyniku aplikowanego algorytmu w odniesieniu do okresów miesięcznych • chodzi o algorytm, w którym przychody dzieli się przez liczbę miesięcy danego okresu rozliczeniowego • w rozliczeniu miesięcznym chodzi więc o średnią miesięczną a nie tylko o przychód uzyskany w danym miesiącu

Skład orzekający

Krzysztof Rączka

przewodniczący

Zbigniew Korzeniowski

sprawozdawca

Maciej Pacuda

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia 'rozliczenie miesięczne' w kontekście przepisów dotyczących ubezpieczenia społecznego rolników, zwłaszcza w odniesieniu do przychodów z umów zlecenia."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego przepisu art. 5b ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników i jego interpretacji w kontekście przepisów przejściowych oraz zmian legislacyjnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia interpretacyjnego dla wielu rolników wykonujących dodatkowe prace, a rozstrzygnięcie SN ma praktyczne znaczenie dla utrzymania ubezpieczenia.

Rolnik może dorabiać na zleceniu bez utraty ubezpieczenia? Kluczowa interpretacja Sądu Najwyższego.

Sektor

rolnictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst