Orzeczenie · 2024-05-22

III USKP 147/23

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2024-05-22
SNubezpieczenia społeczneemerytury i rentyWysokanajwyższy
emeryturaZUSemerytura policyjnazbieg świadczeńustawa emerytalnaustawa zaopatrzeniowaSąd Najwyższywykładnia prawa

Wnioskodawca M. K. złożył wniosek o przyznanie emerytury z ZUS, która została przyznana od 1 marca 2020 r., jednak jej wypłata została zawieszona z powodu zbiegu prawa do emerytury policyjnej. Sąd Okręgowy we Wrocławiu zmienił decyzję ZUS, nakazując wypłatę emerytury z systemu powszechnego obok świadczenia policyjnego. Sąd Apelacyjny we Wrocławiu oddalił apelację organu rentowego, uznając, że wnioskodawca ma prawo do obu świadczeń. Sąd Najwyższy, rozpoznając skargę kasacyjną organu rentowego, uchylił wyrok Sądu Apelacyjnego i zmienił wyrok Sądu Okręgowego, oddalając odwołanie M. K. Sąd Najwyższy oparł swoje rozstrzygnięcie na uchwale siedmiu sędziów z 15 grudnia 2021 r. (III UZP 7/21), która zmieniła dotychczasową wykładnię przepisów dotyczących zbiegu prawa do świadczeń emerytalnych. Zgodnie z nową wykładnią, ubezpieczony, który pozostawał w służbie przed 2 stycznia 1999 r. i pobiera emeryturę policyjną (obliczoną według zasad innych niż art. 15a, 15d, 18e ustawy zaopatrzeniowej), może pobierać tylko jedno świadczenie – wyższe lub wybrane przez niego. Sąd Najwyższy uznał, że zróżnicowanie uprawnień między funkcjonariuszami powołanymi do służby przed i po 1 stycznia 1999 r. jest uzasadnione ze względu na odmienne systemy emerytalne, które ich obejmowały.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących zbiegu prawa do świadczeń emerytalnych, w szczególności dla funkcjonariuszy służb mundurowych powołanych do służby przed 1 stycznia 1999 r.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji zbiegu emerytury policyjnej (lub wojskowej) z emeryturą z FUS, z uwzględnieniem daty rozpoczęcia służby i sposobu obliczenia świadczenia mundurowego.

Zagadnienia prawne (1)

Czy osoba, która pozostawała w służbie policyjnej przed dniem 2 stycznia 1999 r. i pobiera emeryturę policyjną, ma prawo do równoczesnej wypłaty emerytury z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, osoba taka może pobierać tylko jedno świadczenie – wyższe lub wybrane przez siebie.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy, opierając się na uchwale siedmiu sędziów (III UZP 7/21), stwierdził, że art. 95 ust. 2 ustawy emerytalnej, który stanowi wyjątek od zasady pobierania jednego świadczenia, należy interpretować nie tylko przedmiotowo, ale także podmiotowo. Wyjątek ten dotyczy sytuacji, gdy emerytura policyjna została obliczona według zasad określonych w art. 15a lub 18e ustawy zaopatrzeniowej, co nie miało miejsca w przypadku wnioskodawcy. Zróżnicowanie uprawnień między funkcjonariuszami powołanymi do służby przed i po 1 stycznia 1999 r. jest uzasadnione.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylenie i zmiana wyroku
Strona wygrywająca
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział we Wrocławiu

Strony

NazwaTypRola
M. K.osoba_fizycznawnioskodawca
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział we Wrocławiuinstytucjaorgan rentowy

Przepisy (9)

Główne

ustawa emerytalna art. 95 § ust. 1

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Zasada pobierania jednego świadczenia w przypadku zbiegu prawa do emerytury lub renty z FUS i świadczeń z przepisów o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy.

ustawa emerytalna art. 95 § ust. 2

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Wyjątek od zasady pobierania jednego świadczenia, stosowany gdy emerytura policyjna została obliczona według zasad określonych w art. 15a lub 18e ustawy zaopatrzeniowej. Sąd Najwyższy dokonał wykładni systemowej i funkcjonalnej tego przepisu.

Pomocnicze

ustawa emerytalna art. 24

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

ustawa zaopatrzeniowa art. 15a

Ustawa o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego. Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej. Wewnętrznego: Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Straży Marszałkowskiej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej; Służby Celno-Skarbowej, Służby Więziennej oraz ich rodzin

ustawa zaopatrzeniowa art. 15d

Ustawa o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego. Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej. Wewnętrznego: Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Straży Marszałkowskiej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej; Służby Celno-Skarbowej, Służby Więziennej oraz ich rodzin

ustawa zaopatrzeniowa art. 18e

Ustawa o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego. Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej. Wewnętrznego: Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Straży Marszałkowskiej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej; Służby Celno-Skarbowej, Służby Więziennej oraz ich rodzin

ustawa zaopatrzeniowa art. 7

Ustawa o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego. Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej. Wewnętrznego: Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Straży Marszałkowskiej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej; Służby Celno-Skarbowej, Służby Więziennej oraz ich rodzin

k.p.c. art. 387 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 327 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zastosowanie uchwały siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z 15 grudnia 2021 r., III UZP 7/21, która zmieniła wykładnię przepisów dotyczących zbiegu prawa do świadczeń emerytalnych. • Interpretacja art. 95 ust. 2 ustawy emerytalnej jako uwzględniająca zarówno kryteria przedmiotowe, jak i podmiotowe. • Uzasadnienie zróżnicowania uprawnień między funkcjonariuszami powołanymi do służby przed i po 1 stycznia 1999 r. ze względu na odmienne systemy emerytalne.

Odrzucone argumenty

Możliwość równoczesnego pobierania emerytury policyjnej i emerytury z ZUS przez funkcjonariusza powołanego do służby przed 1999 r., jeśli emerytura policyjna nie została obliczona według zasad z art. 15a lub 18e ustawy zaopatrzeniowej.

Godne uwagi sformułowania

Sąd Najwyższy odstąpił w uchwale siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z 15 grudnia 2021 r., III UZP 7/21. • Brzmienie art. 95 ust. 2 ustawy emerytalnej powinno być dekodowane - z uwagi na jego treść - nie tylko za pomocą językowych metod interpretacyjnych, ale również wymagane jest sięgnięcie do reguł pozajęzykowych. • Dyferencjacja uprawnień żołnierzy – a zatem także policjantów - w zakresie prawa do wypłaty świadczeń emerytalnych w zbiegu jest uprawniona z tego powodu, że dwie grupy „mundurowych” (powołani do służby przed i po 1 stycznia 1999 r.) były objęte w okresie odbywania tej służby różnymi systemami emerytalnymi.

Skład orzekający

Dawid Miąsik

przewodniczący-sprawozdawca

Maciej Pacuda

członek

Marek Szymanowski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zbiegu prawa do świadczeń emerytalnych, w szczególności dla funkcjonariuszy służb mundurowych powołanych do służby przed 1 stycznia 1999 r."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zbiegu emerytury policyjnej (lub wojskowej) z emeryturą z FUS, z uwzględnieniem daty rozpoczęcia służby i sposobu obliczenia świadczenia mundurowego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu zbiegu świadczeń emerytalnych i stanowi ważną zmianę w orzecznictwie Sądu Najwyższego, która ma bezpośrednie przełożenie na prawa wielu osób.

Sąd Najwyższy zmienia zasady gry: koniec z podwójną emeryturą dla byłych funkcjonariuszy?

Sektor

ubezpieczenia społeczne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst