III USKP 127/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa rozstrzygnęła o tym, czy przychody uzyskane przez pracowników dealera samochodowego (N. sp. z o.o.) z tytułu umów zlecenia zawartych z firmą leasingową (M. sp. z o.o.) powinny być wliczane do podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne. Sąd Okręgowy w Lublinie uznał, że tak, stosując art. 8 ust. 2a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, ponieważ uznał, że pracownicy dealera faktycznie wykonywali pracę na rzecz swojego pracodawcy, a nie tylko firmy leasingowej. Sąd pierwszej instancji wskazał na liczne powiązania między działalnością dealera a umowami leasingowymi, w tym organizację pracy, wykorzystanie sprzętu i samochodów firmowych, a także finansowanie szkoleń przez dealera. Sąd Apelacyjny w Lublinie zmienił ten wyrok, stwierdzając, że art. 8 ust. 2a ustawy systemowej nie ma zastosowania, ponieważ pracodawca (N. sp. z o.o.) nie przekazywał środków finansowych firmie leasingowej (M. sp. z o.o.) na wynagrodzenia zleceniobiorców. Sąd odwoławczy podkreślił, że kluczowe dla zastosowania tego przepisu jest istnienie przepływu finansowego od pracodawcy do podmiotu trzeciego, co w tej sprawie nie miało miejsca. Sąd Najwyższy, rozpoznając skargę kasacyjną organu rentowego, oddalił ją, podzielając stanowisko Sądu Apelacyjnego. Sąd Najwyższy przypomniał swoją wcześniejszą wykładnię art. 8 ust. 2a ustawy systemowej, wskazując, że finansowanie przez pracodawcę wynagrodzenia pracownika z tytułu umowy zawartej z osobą trzecią jest kluczowym kryterium, choć nie jedynym. W tej konkretnej sprawie Sąd Najwyższy stwierdził, że nie doszło do naruszenia prawa materialnego przez Sąd Apelacyjny, ponieważ nie stwierdzono powiązań kapitałowo-osobowych ani przepływów finansowych od dealera do firmy leasingowej, które wskazywałyby na obejście przepisów.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja art. 8 ust. 2a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych w kontekście umów zlecenia zawieranych przez pracowników z podmiotami trzecimi, zwłaszcza w branży motoryzacyjnej i finansowej.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji braku przepływu finansowego od pracodawcy do podmiotu trzeciego. W przypadkach, gdy taki przepływ występuje, zastosowanie art. 8 ust. 2a może być uzasadnione.
Zagadnienia prawne (2)
Czy przychody uzyskane przez pracowników dealera samochodowego z tytułu umów zlecenia zawartych z firmą leasingową, w sytuacji gdy pracodawca dealera nie przekazuje środków finansowych firmie leasingowej na wynagrodzenia zleceniobiorców, stanowią podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne na podstawie art. 8 ust. 2a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przychody te nie stanowią podstawy wymiaru składek, ponieważ brak jest przepływu finansowego od pracodawcy do firmy leasingowej, co jest kluczowym warunkiem zastosowania art. 8 ust. 2a ustawy systemowej.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy, opierając się na swojej wcześniejszej wykładni, podkreślił, że dla zastosowania art. 8 ust. 2a ustawy systemowej kluczowe jest finansowanie przez pracodawcę wynagrodzenia pracownika z tytułu umowy zawartej z osobą trzecią. W tej sprawie Sąd Apelacyjny prawidłowo ustalił brak takiego finansowania, co wyklucza zastosowanie przepisu.
Jakie są kryteria zastosowania art. 8 ust. 2a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych w sytuacji, gdy pracownik zawiera umowę zlecenia z podmiotem trzecim, a pracodawca odnosi pośrednie korzyści z tej umowy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Kluczowym kryterium jest finansowanie przez pracodawcę wynagrodzenia pracownika z tytułu umowy zawartej z osobą trzecią. Pośrednie korzyści pracodawcy nie są wystarczające do zastosowania przepisu, jeśli nie ma przepływu finansowego od pracodawcy do podmiotu trzeciego.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy powołał się na swoje uchwały (III UZP 3/21 i III UZP 6/21), które wskazują na znaczenie przepływu finansowego od pracodawcy do podmiotu trzeciego jako warunku zastosowania art. 8 ust. 2a. Brak takiego przepływu, nawet przy pośrednich korzyściach pracodawcy, wyklucza zastosowanie tego przepisu.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| N. spółki z o.o. w L. | spółka | odwołujący |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w Lublinie | organ_państwowy | organ rentowy |
| M. spółki z o.o. w W. | spółka | zainteresowany |
| P. S. | osoba_fizyczna | zainteresowany |
| J. B. | osoba_fizyczna | zainteresowany |
| P. K. | osoba_fizyczna | zainteresowany |
| P. M. | osoba_fizyczna | zainteresowany |
| T. O. | osoba_fizyczna | zainteresowany |
| K. O. | osoba_fizyczna | zainteresowany |
| A. P. | osoba_fizyczna | zainteresowany |
| J. R. | osoba_fizyczna | zainteresowany |
| M. W. | osoba_fizyczna | zainteresowany |
Przepisy (10)
Główne
ustawa systemowa art. 8 § ust. 2a
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Przepis ten ma zastosowanie, gdy pracownik zobowiązuje się do świadczenia pracy na podstawie stosunku pracy wobec jednego pracodawcy oraz pracy na podstawie umowy cywilnoprawnej z innym podmiotem, a pracodawca finansuje wynagrodzenie pracownika z tytułu tej umowy z osobą trzecią.
ustawa systemowa art. 18 § ust. 1
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe pracowników stanowi przychód.
ustawa systemowa art. 18 § ust. 1a
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
W przypadku ubezpieczonych, o których mowa w art. 8 ust. 2a, w podstawie wymiaru składek uwzględnia się również przychód z tytułu umowy agencyjnej, umowy zlecenia lub innej umowy o świadczenie usług, do której stosuje się przepisy dotyczące zlecenia.
Pomocnicze
u.ś.o.f.ś.p. art. 81 § ust. 1 i 6
Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych
Do ustalenia podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie zdrowotne pracowników stosuje się przepisy określające podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe.
k.c. art. 742
Kodeks cywilny
Dotyczy obowiązku zwrotu wydatków poniesionych przez przyjmującego zlecenie w celu należytego wykonania zlecenia.
k.p.c. art. 98 § § 1 i § 1¹
Kodeks postępowania cywilnego
Reguluje zasady zasądzania kosztów postępowania.
k.p.c. art. 398¹³ § §1
Kodeks postępowania cywilnego
Określa zakres rozpoznania skargi kasacyjnej przez Sąd Najwyższy.
k.p.c. art. 398¹³ § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd Najwyższy jest związany ustaleniami faktycznymi stanowiącymi podstawę zaskarżonego orzeczenia.
k.p.c. art. 398¹⁴
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna do oddalenia skargi kasacyjnej.
k.p. art. 22 § § 1
Kodeks pracy
Definicja stosunku pracy.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak przepływu finansowego od pracodawcy (N. sp. z o.o.) do firmy leasingowej (M. sp. z o.o.) na wynagrodzenia zleceniobiorców. • Pośrednie korzyści pracodawcy z umów zlecenia nie są wystarczające do zastosowania art. 8 ust. 2a ustawy systemowej bez finansowania przez pracodawcę. • Sąd Apelacyjny prawidłowo zinterpretował i zastosował art. 8 ust. 2a ustawy systemowej.
Odrzucone argumenty
Argument organu rentowego o zastosowaniu art. 8 ust. 2a ustawy systemowej, ponieważ pracownicy dealera faktycznie wykonywali pracę na rzecz swojego pracodawcy. • Argument organu rentowego o błędnej wykładni art. 8 ust. 2a ustawy systemowej przez Sąd Apelacyjny.
Godne uwagi sformułowania
Sąd Najwyższy jest związany ustaleniami faktycznymi stanowiącymi podstawę zaskarżonego orzeczenia. • Kluczowe znaczenie ma bezpośredni lub pośredni przepływ finansowy od pracodawcy do podmiotu trzeciego. • Brak finansowania przez pracodawcę wynagrodzenia pracownika z tytułu umowy zawartej z osobą trzecią przemawia przeciwko zastosowaniu art. 8 ust. 2a ustawy systemowej.
Skład orzekający
Renata Żywicka
przewodniczący
Leszek Bielecki
sprawozdawca
Jarosław Sobutka
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 8 ust. 2a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych w kontekście umów zlecenia zawieranych przez pracowników z podmiotami trzecimi, zwłaszcza w branży motoryzacyjnej i finansowej."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji braku przepływu finansowego od pracodawcy do podmiotu trzeciego. W przypadkach, gdy taki przepływ występuje, zastosowanie art. 8 ust. 2a może być uzasadnione.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu rozgraniczenia umów o pracę i umów zlecenia w kontekście składek ZUS, co jest istotne dla wielu firm i pracowników. Wyjaśnia kluczowe kryteria stosowania przepisu antyabuzywnego.
“Czy praca na umowę zlecenie dla firmy leasingowej to nadal praca dla Twojego szefa? Sąd Najwyższy wyjaśnia kluczowe kryteria dla składek ZUS.”
Dane finansowe
zwrot kosztów postępowania kasacyjnego: 2700 PLN
Sektor
motoryzacja
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.