III USKP 12/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSkarżąca, urodzona w 1953 r., kwestionowała sposób ponownego ustalenia wysokości swojej emerytury, przyznanej pierwotnie w 2008 r., a następnie przeliczonej w 2013 r. w związku z osiągnięciem powszechnego wieku emerytalnego. Po wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 2019 r. (sygn. akt P 20/16), który uznał za niezgodny z Konstytucją RP przepis dotyczący potrącania pobranych wcześniej świadczeń przy obliczaniu emerytury powszechnej dla kobiet z rocznika 1953, ZUS ponownie ustalił wysokość emerytury skarżącej. Jednakże, mimo zastosowania przepisów uwzględniających wyrok TK, nowa kwota świadczenia była nadal mniej korzystna niż dotychczas wypłacana emerytura wcześniejsza, dlatego organ rentowy kontynuował wypłatę tej korzystniejszej. Skarżąca wniosła skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie przepisów materialnych i Konstytucji RP, argumentując, że wysokość jej emerytury powinna być obliczona na podstawie wniosku złożonego po wyroku TK, a nie na podstawie wniosku z 2013 r. Sąd Najwyższy oddalił skargę kasacyjną, stwierdzając, że kluczowe dla ustalenia wysokości emerytury jest data złożenia wniosku o świadczenie w powszechnym wieku emerytalnym. Sąd podkreślił, że przepisy art. 194i i 194j ustawy emerytalnej, dotyczące osób urodzonych w 1953 r., prawidłowo różnicują sytuację ubezpieczonych w zależności od daty złożenia wniosku o emeryturę, a wyrok Trybunału Konstytucyjnego nie wpływa na moment ustalenia podstawy wymiaru emerytury ani na waloryzację kapitału początkowego czy składek.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalanie wysokości emerytury w powszechnym wieku emerytalnym, wpływ wyroku Trybunału Konstytucyjnego na przeliczenie świadczeń, znaczenie daty złożenia wniosku o emeryturę, zasada równości w prawie ubezpieczeń społecznych.
Dotyczy specyficznej grupy ubezpieczonych urodzonych w 1953 r. i sposobu przeliczenia emerytury po zmianach prawnych wynikających z orzecznictwa TK.
Zagadnienia prawne (2)
Czy wysokość emerytury przyznanej w powszechnym wieku emerytalnym powinna być ustalana na podstawie daty złożenia wniosku o świadczenie sprzed wyroku Trybunału Konstytucyjnego, czy też na podstawie daty późniejszej, uwzględniającej skutki tego wyroku?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Wysokość emerytury powinna być ustalana na podstawie daty złożenia pierwotnego wniosku o świadczenie w powszechnym wieku emerytalnym, a wyrok Trybunału Konstytucyjnego nie wpływa na moment ustalenia podstawy wymiaru emerytury ani na waloryzację kapitału początkowego czy składek.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że przepisy ustawy emerytalnej prawidłowo różnicują sytuację ubezpieczonych w zależności od daty złożenia wniosku o emeryturę. Wyrok Trybunału Konstytucyjnego dotyczył jedynie kwestii potrącania pobranych świadczeń, a nie momentu ustalenia podstawy wymiaru emerytury czy waloryzacji.
Czy zastosowanie art. 194j ustawy emerytalnej do ubezpieczonych, którzy złożyli wniosek o emeryturę przed 1 stycznia 2013 r., w porównaniu do art. 194i ustawy emerytalnej dla tych, którzy złożyli wniosek w terminie 6 miesięcy od wejścia w życie nowelizacji z 2020 r., stanowi naruszenie zasady równości wobec prawa?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zróżnicowanie to jest uzasadnione różnymi datami złożenia wniosku o emeryturę w powszechnym wieku emerytalnym i nie narusza zasady równości.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wyjaśnił, że różnica w stosowaniu przepisów wynika z daty złożenia wniosku o emeryturę, co ma istotny wpływ na jej wysokość. Zasada ustalania podstawy wymiaru emerytury z uwzględnieniem czynników na datę złożenia wniosku dotyczy wszystkich ubezpieczonych.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| I. B. | osoba_fizyczna | odwołująca się |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Legnicy | instytucja | organ rentowy |
Przepisy (14)
Główne
ustawa emerytalna art. 24
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
ustawa emerytalna art. 194i
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
ustawa emerytalna art. 194j
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Pomocnicze
ustawa emerytalna art. 17
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Data przyznania emerytury w powszechnym wieku emerytalnym warunkuje ustalenie jej wysokości.
ustawa emerytalna art. 25 § ust. 1b
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
ustawa emerytalna art. 26 § ust. 1
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
ustawa emerytalna art. 26 § ust. 6
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Ustawa z dnia 19 czerwca 2020 r. o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
k.p.c. art. 398±4
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 108 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 98 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 398±21
Kodeks postępowania cywilnego
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 10 § ust. 4 pkt 2
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 9 § ust. 2
Argumenty
Skuteczne argumenty
Data złożenia wniosku o emeryturę w powszechnym wieku emerytalnym jest decydująca dla ustalenia jej wysokości. • Wyrok Trybunału Konstytucyjnego nie wpływa na moment ustalenia podstawy wymiaru emerytury ani na waloryzację kapitału początkowego i składek. • Zróżnicowanie sytuacji ubezpieczonych na podstawie art. 194i i 194j ustawy emerytalnej jest uzasadnione datą złożenia wniosku o emeryturę i nie narusza zasady równości.
Odrzucone argumenty
Wysokość emerytury powinna być ustalona na podstawie wniosku złożonego po wyroku Trybunału Konstytucyjnego, a nie na podstawie wniosku z 2013 r. • Zastosowanie art. 194j ustawy emerytalnej zamiast art. 194i stanowi naruszenie zasady równości wobec prawa. • Należy przyjąć, że 'przejście na emeryturę w wieku powszechnym' nastąpiło po wznowieniu postępowania na skutek wyroku TK, a nie w 2013 r.
Godne uwagi sformułowania
Sednem żądań skarżącej, jest stanowisko, że należało ustalić wysokość jej emerytury w powszechnym wieku emerytalnym, przyjąwszy, że wniosek o to świadczenie zgłoszony został w 2019 r. (po wydaniu przez Trybunał Konstytucyjny wyroku z dnia 6 marca 2019 r., P 20/16...) • Wyrok Trybunału Konstytucyjnego nie ma zresztą żadnego znaczenia dla roszczenia skarżącej sprowadzającego się do żądania przesunięcia daty przejścia na emeryturę z 2013 r. - na 2019 r. • Zasada, że podstawę wymiaru emerytury z art. 24 ustawy emerytalnej ustala się z uwzględnieniem czynników ją kształtujących na datę złożenia wniosku o to świadczenie, dotyczy wszystkich ubezpieczonych, a odstąpienie od niej wobec ubezpieczonych, którzy wniosek zgłosili przed dniem 1 stycznia 2013 r., oznaczałoby nieuprawnione uprzywilejowanie tej grupy.
Skład orzekający
Piotr Prusinowski
przewodniczący
Krzysztof Rączka
członek
Romualda Spyt
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalanie wysokości emerytury w powszechnym wieku emerytalnym, wpływ wyroku Trybunału Konstytucyjnego na przeliczenie świadczeń, znaczenie daty złożenia wniosku o emeryturę, zasada równości w prawie ubezpieczeń społecznych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej grupy ubezpieczonych urodzonych w 1953 r. i sposobu przeliczenia emerytury po zmianach prawnych wynikających z orzecznictwa TK.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego tematu emerytur i pokazuje, jak ważne są daty i szczegóły prawne, zwłaszcza w kontekście zmian legislacyjnych i orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego. Pokazuje też, jak sądy interpretują zasady równości i zaufania do państwa.
“Emerytura po wyroku TK: Czy data wniosku naprawdę ma znaczenie?”
Dane finansowe
zwrot kosztów postępowania kasacyjnego: 270 PLN
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.