Orzeczenie · 2024-01-31

III USK 93/23

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2024-01-31
SNubezpieczenia społecznepodleganie ubezpieczeniom społecznymWysokanajwyższy
ubezpieczenia społecznecudzoziemcyumowa zleceniepobyt stałypobyt czasowySąd Najwyższyskarga kasacyjnaZUSustawa systemowa

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej wniesionej przez G. Spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością w L. od wyroku Sądu Apelacyjnego w Lublinie, który oddalił apelację spółki od wyroku Sądu Okręgowego w Lublinie. Sądy niższych instancji oddaliły odwołanie spółki od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w Lublinie, która uznała za nieprawidłowe stanowisko spółki dotyczące niepodlegania ubezpieczeniom społecznym przez zleceniobiorców z Ukrainy i Gruzji, zatrudnionych na podstawie zezwolenia na pracę sezonową lub oświadczenia o powierzeniu wykonywania pracy cudzoziemcowi na okres do 6 miesięcy w ciągu kolejnych 12 miesięcy. Spółka argumentowała, że kluczowe jest, aby pobyt cudzoziemców nie miał charakteru stałego, co wyłączałoby ich z obowiązku ubezpieczenia. Sąd Apelacyjny w Lublinie, podzielając stanowisko Sądu Okręgowego, uznał, że nawet czasowy pobyt związany z wykonywaniem pracy na podstawie umowy zlecenia, przy legalnym zatrudnieniu, ma charakter pobytu stałego w rozumieniu art. 5 ust. 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, co skutkuje obowiązkiem podlegania ubezpieczeniom. Sąd Najwyższy, rozpatrując wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, stwierdził, że nie zachodzą przesłanki określone w art. 398^9 § 1 k.p.c. Podkreślono, że wykładnia art. 5 ust. 2 ustawy systemowej jest utrwalona w orzecznictwie Sądu Najwyższego, a pojęcie „pobytu stałego” ma autonomiczne znaczenie i nie zależy bezpośrednio od przepisów ustawy o cudzoziemcach ani od czasu trwania zezwolenia na pobyt. Kluczowe jest ustalenie centrum interesów życiowych cudzoziemca. W związku z brakiem istotnego zagadnienia prawnego lub potrzeby wykładni przepisów budzących poważne wątpliwości, Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Potwierdzenie utrwalonej linii orzeczniczej Sądu Najwyższego w zakresie wykładni art. 5 ust. 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych dotyczącej podlegania ubezpieczeniom przez cudzoziemców.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej cudzoziemców zatrudnionych na umowę zlecenie na czas określony, z uwzględnieniem autonomicznej wykładni pojęcia 'pobytu stałego'.

Zagadnienia prawne (2)

Czy cudzoziemcy spoza UE, zatrudnieni na podstawie umowy zlecenia na okres do 6 miesięcy w ciągu roku, podlegają ubezpieczeniom społecznym w Polsce, jeśli ich pobyt nie ma charakteru stałego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, podlegają ubezpieczeniom społecznym, ponieważ pobyt związany z wykonywaniem pracy na podstawie umowy zlecenia, nawet jeśli jest czasowy, ma charakter pobytu stałego w rozumieniu art. 5 ust. 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że wykładnia art. 5 ust. 2 ustawy systemowej jest utrwalona i nie budzi wątpliwości. Pojęcie 'pobytu stałego' ma autonomiczne znaczenie i nie zależy od przepisów o cudzoziemcach ani od czasu trwania zezwolenia na pobyt. Kluczowe jest centrum interesów życiowych cudzoziemca, a legalne zatrudnienie i zorganizowany pobyt w celu wykonywania pracy wskazują na pobyt o charakterze stałym.

Czy wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania został prawidłowo uzasadniony przez stronę skarżącą?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, strona skarżąca nie wykazała istnienia przesłanki potrzeby wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie, ponieważ wykładnia art. 5 ust. 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych jest utrwalona w orzecznictwie Sądu Najwyższego.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy szczegółowo przedstawił wymogi prawidłowego uzasadnienia wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, wskazując na konieczność wykazania istnienia istotnego zagadnienia prawnego lub rozbieżności w orzecznictwie. W niniejszej sprawie stwierdzono, że Sąd Najwyższy konsekwentnie przyjmuje jednolitą wykładnię spornego przepisu, co wyklucza potrzebę jego dalszej wykładni.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Odmowa przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania
Strona wygrywająca
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Lublinie

Strony

NazwaTypRola
G. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w L.spółkaodwołująca się
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Lublinieinstytucjaorgan rentowy

Przepisy (4)

Główne

u.s.u.s. art. 5 § ust. 2

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

Przepis ten stanowi, że nie podlegają ubezpieczeniom społecznym obywatele państw obcych, których pobyt na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej nie ma charakteru stałego. Sąd Najwyższy interpretuje to pojęcie autonomicznie, nie odwołując się do przepisów o charakterze meldunkowym czy ilościowym, a także nie uzależniając go bezpośrednio od przepisów ustawy o cudzoziemcach czy czasu trwania zezwolenia na pobyt. Kluczowe jest ustalenie centrum interesów życiowych oraz charakteru pobytu związanego z wykonywaniem pracy.

Pomocnicze

k.p.c. art. 398^9 § § 1 pkt 2

Kodeks postępowania cywilnego

Określa przesłanki przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, w tym potrzebę wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie.

k.p.c. art. 398^9 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Reguluje postanowienie Sądu Najwyższego w przypadku nieprzyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 10 § ust. 4 pkt 2 w zw. z § 9 ust. 2

Podstawa rozstrzygnięcia o kosztach postępowania kasacyjnego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wykładnia art. 5 ust. 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych jest utrwalona w orzecznictwie Sądu Najwyższego. • Nie zachodzą przesłanki z art. 398^9 § 1 k.p.c. do przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. • Pojęcie 'pobytu stałego' ma autonomiczne znaczenie i nie zależy od przepisów ustawy o cudzoziemcach ani od czasu trwania zezwolenia na pobyt.

Odrzucone argumenty

Istnienie rozbieżności w orzecznictwie sądów powszechnych w zakresie wykładni art. 5 ust. 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. • Pobyt cudzoziemców zatrudnionych na podstawie umowy zlecenia na okres do 6 miesięcy w ciągu roku nie ma charakteru stałego, co powinno wyłączać ich z obowiązku ubezpieczenia.

Godne uwagi sformułowania

Sąd Najwyższy konsekwentnie przyjmuje, że termin „nie podlegają ubezpieczeniom społecznym obywatele państw obcych, których pobyt na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej nie ma charakteru stałego”, zawarty w treści art. 5 ust. 2 ustawy systemowej, należy dekodować w powiązaniu z systemem ubezpieczenia społecznego, a nie przez odwoływanie się do przepisów o charakterze meldunkowym, ilościowym. • Pojęcie „pobytu stałego” z art. 5 ust. 2 ustawy systemowej, nie może bezpośrednio zależeć od przepisów ustaw o cudzoziemcach [...] a ściślej od czasu, na który cudzoziemcowi udziela się zezwolenia na pobyt w Polsce. • Decydujące znaczenie dla rozstrzygnięcia kwestii, czy pobyt cudzoziemca na terytorium Polski ma „stały charakter” w rozumieniu art. 5 ust. 2 u.s.u.s., ma ustalenie tego, gdzie (w którym kraju) znajduje się centrum jego interesów życiowych (w tym rodzinnych i zawodowych).

Skład orzekający

Krzysztof Rączka

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Potwierdzenie utrwalonej linii orzeczniczej Sądu Najwyższego w zakresie wykładni art. 5 ust. 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych dotyczącej podlegania ubezpieczeniom przez cudzoziemców."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej cudzoziemców zatrudnionych na umowę zlecenie na czas określony, z uwzględnieniem autonomicznej wykładni pojęcia 'pobytu stałego'.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia prawnego związanego z zatrudnianiem cudzoziemców i ich prawami do ubezpieczeń społecznych, co jest aktualnym tematem dla wielu pracodawców i pracowników.

Cudzoziemcy na umowie zlecenie: kiedy podlegają ubezpieczeniom społecznym? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Sektor

ubezpieczenia

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane przepisy
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst