III USK 9/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa rozpatrywana przez Sąd Najwyższy dotyczyła skargi kasacyjnej E. H. od wyroku Sądu Apelacyjnego w Poznaniu, który oddalił jej apelację w sprawie o wysokość emerytury. Ubezpieczona kwestionowała decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, która odmówiła jej prawa do ponownego przyznania emerytury na wnioskowanych warunkach. ZUS pierwotnie przyznał emeryturę powszechną w 2015 roku, obliczoną zgodnie z obowiązującymi przepisami, ale z pomniejszeniem o kwoty pobranych wcześniej świadczeń. Po wyroku Trybunału Konstytucyjnego P 20/16, który uznał art. 25 ust. 1b ustawy emerytalnej za niezgodny z Konstytucją w odniesieniu do kobiet z rocznika 1953, ZUS dokonał ponownego ustalenia wysokości emerytury w 2021 roku, nie pomniejszając podstawy obliczenia o pobrane wcześniejsze świadczenia. Jednakże, nowo ustalone świadczenie okazało się mniej korzystne niż dotychczas wypłacana emerytura kolejowa, w związku z czym kontynuowano jej wypłatę. Ubezpieczona złożyła kolejny wniosek w 2021 roku, domagając się przeliczenia emerytury z uwzględnieniem kapitału początkowego i składek z 2021 roku oraz średniego dalszego trwania życia z tego samego roku. Sądy niższych instancji oddaliły jej odwołanie, wskazując, że zgodnie z art. 194j ust. 3 ustawy emerytalnej, przy ponownym obliczeniu emerytury należy przyjąć średnie dalsze trwanie życia z decyzji o pierwotnym ustaleniu prawa do emerytury. Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej, uznając, że nie występuje w sprawie istotne zagadnienie prawne ani potrzeba wykładni przepisów. Podkreślono, że przepisy zostały zastosowane zgodnie z ich treścią, a argumenty o nierównym traktowaniu nie znalazły uzasadnienia, gdyż moment złożenia wniosku o emeryturę powszechną jest istotnym kryterium różnicującym.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów dotyczących przeliczenia emerytury dla rocznika 1953, zasada równości wobec prawa w kontekście świadczeń emerytalnych, kryteria przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania przez Sąd Najwyższy.
Dotyczy specyficznej sytuacji osób z rocznika 1953, które nabyły prawo do wcześniejszej emerytury, a następnie ubiegały się o emeryturę powszechną. Orzeczenie SN skupia się na formalnych przesłankach przyjęcia skargi kasacyjnej.
Zagadnienia prawne (2)
Czy przeliczenie emerytury na podstawie art. 194i i 194j ustawy emerytalnej, uwzględniające kapitał początkowy i składki z 2021 roku, prowadzi do nierównego traktowania ubezpieczonych z tego samego rocznika, którzy nabyli prawo do wcześniejszej emerytury?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przeliczenie emerytury zgodnie z art. 194j ust. 3 ustawy emerytalnej, uwzględniające średnie dalsze trwanie życia z pierwotnej decyzji, nie narusza zasady równości, ponieważ moment złożenia wniosku o emeryturę powszechną jest dopuszczalnym kryterium różnicującym.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że moment złożenia wniosku o emeryturę powszechną jest kluczowym kryterium różnicującym, a zasada równości nie jest naruszona, gdyż ubezpieczona skorzystała z prawa do emerytury kolejowej wcześniej, a następnie złożyła wniosek o emeryturę powszechną w określonym momencie, co wpłynęło na jej wysokość. Błąd ustawodawcy został naprawiony, a dalsze porównania z osobami składającymi wnioski w innych terminach nie uzasadniają zarzutu nierównego traktowania.
Czy skarga kasacyjna w sprawie wysokości emerytury spełnia przesłanki przyjęcia jej do rozpoznania przez Sąd Najwyższy (istotne zagadnienie prawne, potrzeba wykładni przepisów)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, skarga kasacyjna nie spełnia wskazanych przesłanek, ponieważ nie przedstawia istotnego zagadnienia prawnego ani potrzeby wykładni przepisów budzących poważne wątpliwości.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy szczegółowo omówił kryteria przyjęcia skargi kasacyjnej (art. 398^9 § 1 k.p.c.) i stwierdził, że skarżąca nie wykazała istnienia tych przesłanek. Przedstawione zagadnienie prawne nie było wystarczająco sformułowane, a argumentacja nie wykazała potrzeby wykładni przepisów budzących poważne wątpliwości lub rozbieżności w orzecznictwie.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| E. H. | osoba_fizyczna | odwołująca |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Zielonej Górze | organ_państwowy | organ rentowy |
Przepisy (13)
Główne
ustawa emerytalna art. 194j § 3
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
k.p.c. art. 398 § 9
Kodeks postępowania cywilnego
Pomocnicze
ustawa emerytalna art. 24
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
ustawa emerytalna art. 26
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
ustawa emerytalna art. 25 § 1b
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
k.p.c. art. 145a
Kodeks postępowania cywilnego
ustawa emerytalna art. 194j § 1
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
ustawa emerytalna art. 194j § 2
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
ustawa emerytalna art. 194j § 5
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Konstytucja RP art. 32 § 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
k.p.c. art. 398 § 21
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 98 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 99
Kodeks postępowania cywilnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przepisy art. 194j ust. 3 ustawy emerytalnej zostały zastosowane prawidłowo. • Moment złożenia wniosku o emeryturę powszechną jest dopuszczalnym kryterium różnicującym, nie naruszającym zasady równości. • Skarga kasacyjna nie spełnia wymogów formalnych i merytorycznych do jej przyjęcia do rozpoznania.
Odrzucone argumenty
Naruszenie przepisów prawa materialnego (art. 25, art. 26 ust. 1 ustawy emerytalnej w związku z art. 32 ust. 1 w związku z art. 67 ust. 1 i art. 64 ust. 2 Konstytucji RP a także art. 26 ust. 1 ustawy emerytalnej w związku z art. 190 ust. 4 Konstytucji RP). • Powstająca w efekcie przeliczenia świadczenia emerytalnego nierówność prawna pomiędzy ubezpieczonymi należącymi do jednolitej grupy kobiet urodzonych w 1953 r. • Potrzeba dokonania wykładni przepisów art. 194 i art. 194j ustawy emerytalnej w kontekście art. 2 Konstytucji RP.
Godne uwagi sformułowania
Brak jest podstaw uzasadniających przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania. • Sformułowanie istotnego zagadnienia prawnego w rozumieniu art. 398^9 § 1 pkt 1 k.p.c. powinno przybrać postać porównywalną z formułowaniem zagadnienia prawnego budzącego poważne wątpliwości... • Zasada równego traktowania oznacza, że w każdym przypadku podmioty należące niewątpliwie do tej samej kategorii muszą być traktowane równo, a podmioty należące do istotnie różnych kategorii mogą być traktowane różnie. • Wobec tego należy stwierdzić, że z perspektywy ubezpieczonej wytknięty w wyroku P 20/16 błąd ustawodawcy został w pełni naprawiony. • Każdy rok opóźnienia przejścia na emeryturę powoduje wzrost świadczenia ze względu, z jednej strony, na dłuższy okres gromadzenia składek, a z drugiej - na (ewentualnie) krótszy okres średniej oczekiwanej długości życia.
Skład orzekający
Piotr Prusinowski
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących przeliczenia emerytury dla rocznika 1953, zasada równości wobec prawa w kontekście świadczeń emerytalnych, kryteria przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania przez Sąd Najwyższy."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji osób z rocznika 1953, które nabyły prawo do wcześniejszej emerytury, a następnie ubiegały się o emeryturę powszechną. Orzeczenie SN skupia się na formalnych przesłankach przyjęcia skargi kasacyjnej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego społecznie tematu emerytur i potencjalnych nierówności w ich naliczaniu, co może zainteresować szerokie grono odbiorców, choć rozstrzygnięcie SN jest formalne.
“Emerytura z rocznika 1953: Czy Sąd Najwyższy naprawił niesprawiedliwość?”
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.