II UK 328/18

Sąd Najwyższy2019-09-10
SNubezpieczenia społeczneprawo do rentyWysokanajwyższy
rentaniezdolność do pracyubezpieczenia społeczneSąd Najwyższyskarga kasacyjnapostępowanieZUS

Podsumowanie

Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania z powodu niespełnienia wymogów formalnych i merytorycznych.

Ubezpieczony R. W. złożył skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego oddalającego jego wniosek o rentę z tytułu niezdolności do pracy. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania i istotne zagadnienie prawne. Sąd Najwyższy uznał, że skarga nie spełnia wymogów formalnych, w szczególności nie wykazała istnienia istotnego zagadnienia prawnego ani oczywistej zasadności, a także skupiała się na kwestionowaniu ustaleń faktycznych, co jest niedopuszczalne w postępowaniu kasacyjnym.

Sprawa dotyczyła wniosku R. W. o przyznanie renty z tytułu niezdolności do pracy, który został oddalony przez Sąd Okręgowy i Sąd Apelacyjny. Ubezpieczony złożył skargę kasacyjną do Sądu Najwyższego, zarzucając naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 382, 233 i 278 k.p.c., oraz podnosząc zarzut istotnego zagadnienia prawnego związanego z możliwością przekwalifikowania się. Sąd Najwyższy, rozpoznając sprawę na posiedzeniu niejawnym, odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. Uzasadnienie opierało się na stwierdzeniu, że skarżący nie spełnił wymogów formalnych skargi kasacyjnej, określonych w art. 398^4 § 2 k.p.c. Sąd wskazał, że powołanie się na istotne zagadnienie prawne wymaga wskazania problemu o charakterze abstrakcyjnym, nierozstrzygniętego w orzecznictwie, a nie polemiki z ustaleniami faktycznymi. Podobnie, zarzut oczywistej zasadności wymaga wykazania rażącego naruszenia prawa widocznego prima facie. Sąd podkreślił, że jest związany ustaleniami faktycznymi sądu drugiej instancji i nie jest uprawniony do badania oceny dowodów czy ustaleń faktycznych. Skarżący nie sprecyzował również, który przepis został naruszony w sposób rażący, ograniczając się do ogólnikowego niezadowolenia z orzeczenia. W konsekwencji, skarga nie została przyjęta do merytorycznego rozpoznania.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, skarga kasacyjna nie spełnia wymogów formalnych.

Uzasadnienie

Skarżący nie wykazał istnienia istotnego zagadnienia prawnego o charakterze abstrakcyjnym ani oczywistej zasadności skargi. Zarzuty skupiały się na kwestionowaniu ustaleń faktycznych, co jest niedopuszczalne w postępowaniu kasacyjnym.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odmowa przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania

Strona wygrywająca

Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S.

Strony

NazwaTypRola
R. W.osoba_fizycznawnioskodawca
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S.instytucjaorgan rentowy

Przepisy (11)

Główne

k.p.c. art. 398^4 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Wymaga przedstawienia uzasadnienia wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania, wykazującego jedną z przesłanek z art. 398^9 § 1 k.p.c.

k.p.c. art. 398^9 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Określa przesłanki przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (istotne zagadnienie prawne, oczywista zasadność).

k.p.c. art. 398^13 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd Najwyższy jest związany ustalonym stanem faktycznym sprawy.

k.p.c. art. 398^3 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Skarga kasacyjna jest niedopuszczalna, jeżeli strona ma możność wniesienia środka zaskarżenia.

Pomocnicze

k.p.c. art. 382

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 233

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 278

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 286

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 13 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 391

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 378 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skarga kasacyjna nie spełnia wymogów formalnych określonych w k.p.c. Skarżący nie wykazał istnienia istotnego zagadnienia prawnego o charakterze abstrakcyjnym. Skarżący nie wykazał oczywistej zasadności skargi. Zarzuty skargi kasacyjnej dotyczą ustaleń faktycznych, co jest niedopuszczalne. Sąd Najwyższy jest związany stanem faktycznym ustalonym przez sąd drugiej instancji.

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 382 w zw. z art. 233 k.p.c. w zw. z art. 278 k.p.c. w zw. z art. 286 k.p.c. Naruszenie prawa procesowego, w tym art. 233 § 1 w zw. z art. 391 oraz art. 378 § 1 i art. 382 k.p.c.

Godne uwagi sformułowania

Sąd Najwyższy jako „sąd prawa”, rozpoznając nadzwyczajny środek odwoławczy w postaci skargi kasacyjnej, jest związany ustalonym stanem faktycznym sprawy. każdy zarzut skargi kasacyjnej, który ma na celu polemikę z ustaleniami faktycznymi sądu drugiej instancji, chociażby pod pozorem błędnej wykładni lub niewłaściwego zastosowania określonych przepisów prawa materialnego, z uwagi na jego sprzeczność z art. 398^3 § 3 k.p.c. jest a limine niedopuszczalny.

Skład orzekający

Andrzej Wróbel

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie wymogów formalnych skargi kasacyjnej, w szczególności dotyczących istotnego zagadnienia prawnego i oczywistej zasadności, a także zakazu kwestionowania ustaleń faktycznych przez Sąd Najwyższy."

Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie postępowania kasacyjnego przed Sądem Najwyższym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Orzeczenie wyjaśnia kluczowe zasady dotyczące dopuszczalności skargi kasacyjnej, co jest istotne dla praktyków prawa ubezpieczeniowego i procesowego.

Kiedy Sąd Najwyższy odrzuci Twoją skargę kasacyjną? Kluczowe błędy formalne.

Sektor

ubezpieczenia społeczne

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt II UK 328/18
POSTANOWIENIE
Dnia 10 września 2019 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Andrzej Wróbel
w sprawie z wniosku R. W.
‎
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w S.
‎
o prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy,
‎
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w dniu 10 września 2019 r.,
‎
skargi kasacyjnej wnioskodawcy od wyroku Sądu Apelacyjnego w (…)
‎
z dnia 24 maja 2018 r., sygn. akt III AUa (…),
odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
UZASADNIENIE
Ubezpieczony R. W. wniósł odwołanie od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. z dnia 1 kwietnia 2016 r. odmawiającej mu prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy. Wniósł o zmianę decyzji i przyznanie prawa do renty. Podniósł, iż do dnia wypadku pracował jako stolarz z zawodowym wykształceniem. W ocenie ubezpieczonego, z uwagi na sprawność jedynie jednej ręki, możliwość zmiany zawodu jest w jego przypadku ograniczona.
Wyrokiem z dnia 21 lipca 2017 r., sygn. akt V U (…), Sąd Okręgowy w S.  oddalił odwołanie ubezpieczonego.
Sąd Apelacyjny w (…) wyrokiem z dnia 24 maja 2018 r., sygn. akt III AUa (…), oddalił apelację R. W. od powyższego wyroku Sądu Okręgowego w S..
Ubezpieczony R. W. zaskarżył wyrok Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 24 maja 2018 r., sygn. akt III AUa (…), skargą kasacyjną w całości, wnosząc o:
1.
uchylenie w całości zaskarżonego wyroku Sądu Apelacyjnego w (…) III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 24 maja 2018 r. oraz uchylenie w całości wyroku Sądu Okręgowego w S. i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji;
2.
zasądzenie od organu rentowego na rzecz skarżącego R. W.  kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
Skarżący zarzucił wyrokowi Sądu Apelacyjnego:
1.
naruszenie art. 382 w zw. z art. 233 k.p.c. w zw. z art. 278 k.p.c. w zw. z art. 286 k.p.c., przez nierozważenie i nieodniesienie się do zarzutu podniesionego w apelacji, a to rażącego naruszenia przepisów postępowania przez Sąd, tj. art. 13 § 2 w zw. z art. 233 k.p.c., mającego istotny wpływ na wynik sprawy, zwłaszcza nieuwzględnienie całokształtu okoliczności ujawnionych w toku postępowania, oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego i ustalenia na jego podstawie, że skarżący R. W. nie jest niezdolny do pracy, podczas gdy prawidłowa, wszechstronna ocena zebranego w sprawie materiału dowodowego nie pozwala na takie rozstrzygnięcie;
2.
naruszenie prawa procesowego, które to uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy, tzn. art. 233 § 1 w zw. z art. 391 oraz art. 378 § 1 i art. 382 k.p.c., polegające na przejęciu przez Sąd drugiej instancji za własne ustaleń faktycznych Sądu Okręgowego w S. bez jakichkolwiek merytorycznych rozważań w tej kwestii, w sytuacji gdy zarzuty apelacji obejmowały przede wszystkim sprzeczność ustaleń sądu pierwszej instancji ze zgromadzonym materiałem dowodowym, co skutkowało tym, że zarzuty apelacyjne nie zostały rozpoznane.
Skarżący wniósł o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania z uwagi na fakt, że w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, jak również skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona.
Jak wyjaśnił skarżący, istotne zagadnienie prawne wiąże się z tym, że występuje znaczna rozbieżność pomiędzy sytuacją skarżącego, opisaną w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia, a sytuacją rzeczywistą. Dodatkowo Sąd Apelacyjny oprócz stwierdzenia, że skarżący winien się przekwalifikować, nie wyjaśnił, na czym to przekwalifikowanie faktycznie miałoby polegać.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Jednym z koniecznych elementów skargi kasacyjnej jest, jak wynika z art. 398
4
§ 2 k.p.c., wniosek o przyjęcie do rozpoznania i jego uzasadnienie. Konstrukcyjne wymaganie skargi kasacyjnej przedstawienia uzasadnienia wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania jest spełnione jedynie wtedy, gdy skarżący w wyodrębnionym - odrębnym od uzasadnienia podstaw kasacyjnych - wywodzie prawnym wykaże, że w sprawie występuje jedna z przesłanek przedsądu przewidzianych w art. 398
9
§ 1 k.p.c. (postanowienie z Sądu Najwyższego z dnia 22 listopada 2017 r., II UK 712/16, niepubl.).
Powołanie się na występowanie w sprawie istotnego zagadnienia prawnego jako przesłanki przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, wymaga wskazania problemu o charakterze abstrakcyjnym, nierozstrzygniętego w dotychczasowym orzecznictwie i wymagającego pogłębionej wykładni. Skarżący powinien to zagadnienie sformułować oraz przedstawić wyczerpującą argumentację jurydyczną uzasadniającą tezę o możliwości rozbieżnych ocen prawnych w związku ze stosowaniem przepisów, na tle których zagadnienie powstało. Zagadnienie to powinno być nadto „istotne” z uwagi na wagę przedstawionego przez skarżącego problemu interpretacyjnego dla systemu prawa (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 5 kwietnia 2017 r., II CSK 688/16, LEX nr 2312016).
W przypadku powołania się na oczywistą zasadność skargi należy natomiast wykazać, iż zaskarżony wyrok zapadł z oczywistym, rażącym naruszeniem przepisów prawa lub podstawowych zasad prawa, widocznym
prima facie
, przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej, bez potrzeby głębszej analizy przedmiotowej sprawy i dłuższych badań lub dociekań (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 17 marca 2017 r., V CSK 535/16, LEX nr 2304253).
Skarżący nie uczynił zadość wskazanym wymaganiom. Sformułowany przez niego problem,
notabene
niepowiązany z żadnym przepisem, nie stanowi istotnego zagadnienia prawnego o abstrakcyjnym charakterze, wymagającego pogłębionej wykładni. Ponadto, co równie istotne, sformułowania użyte przez skarżącego wskazują na kwestionowanie przez niego wyłącznie ustaleń faktycznych dokonanych przez Sąd. Tymczasem Sąd Najwyższy nie jest uprawniony do badania prawidłowości zarówno ustaleń faktycznych, jak i oceny dowodów, dokonanych przez sąd drugiej instancji. Sąd Najwyższy jako „sąd prawa”, rozpoznając nadzwyczajny środek odwoławczy w postaci skargi kasacyjnej, jest związany ustalonym stanem faktycznym sprawy (art. 398
13
§ 2 k.p.c.). Związanie to wyklucza nie tylko przeprowadzenie w jakimkolwiek zakresie dowodów, lecz także badanie, czy sąd drugiej instancji nie przekroczył granic swobodnej ich oceny. Ustrojową funkcją Sądu Najwyższego jest sprawowanie nadzoru judykacyjnego, w tym zapewnianie jednolitości orzecznictwa sądów powszechnych. Z tego punktu widzenia każdy zarzut skargi kasacyjnej, który ma na celu polemikę z ustaleniami faktycznymi sądu drugiej instancji, chociażby pod pozorem błędnej wykładni lub niewłaściwego zastosowania określonych przepisów prawa materialnego, z uwagi na jego sprzeczność z art. 398
3
§ 3 k.p.c. jest
a limine
niedopuszczalny (postanowienia Sądu Najwyższego: z 12 czerwca 2006 r., IV CSK 100/06, LEX nr 1101306; z 10 sierpnia 2006 r., V CSK 211/06, LEX nr 1102310).
Skarżący nie sprecyzował także, który przepis w jego ocenie naruszył - i to w sposób rażący - Sąd drugiej instancji. Skarżący opisał jedynie ogólnikowo swoje niezadowolenie z wydanego orzeczenia. Tego rodzaju uzasadnienie nie jest wystarczające do uznania, że skarga zasługuje na przyjęcie do merytorycznego rozpoznania jako oczywiście zasadna. Nie jest natomiast rzeczą Sądu Najwyższego doszukiwanie się wymaganej argumentacji w pozostałej części uzasadnienia skargi kasacyjnej (tak też Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 7 grudnia 2007 r., III CSK 319/07, LEX nr 623803).
Mając na względzie powyższe, orzeczono jak w sentencji.
l.n

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę