III USK 574/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy w składzie sędziego Roberta Stefanickiego rozpoznał skargę kasacyjną Szpitala nr [...] im. [...] w R. od wyroku Sądu Apelacyjnego w Rzeszowie z dnia 8 lipca 2021 r., który oddalił apelację Szpitala od wyroku Sądu Okręgowego w Rzeszowie. Sprawa dotyczyła decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych ustalających wysokość podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne za okres od marca do grudnia 2015 r. dla osób zatrudnionych przez Szpital, które jednocześnie prowadziły działalność gospodarczą. Szpital zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym przepisów dotyczących podstawy wymiaru składek oraz swobody umów i wolności działalności gospodarczej. Dodatkowo, Szpital wniósł o przedstawienie Trybunałowi Konstytucyjnemu pytania prawnego w przedmiocie zgodności z Konstytucją przepisu art. 15 zzs ust. 1 ustawy covidowej, który miał być zastosowany przez Sąd drugiej instancji. Sąd Najwyższy, analizując przesłanki przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (istotne zagadnienie prawne i oczywista zasadność), uznał, że skarżący nie wykazał ich spełnienia. Sąd wskazał, że problem prawny dotyczący stosowania art. 8 ust. 2a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych był już wielokrotnie rozstrzygany przez Sąd Najwyższy, a argumentacja skarżącego nie wykazała oczywistej zasadności skargi ani istnienia nowego, istotnego zagadnienia prawnego. Odnosząc się do zarzutów dotyczących ustawy covidowej, Sąd Najwyższy stwierdził, że przepis ten przewiduje możliwość rozpoznania sprawy na posiedzeniu niejawnym z gwarancją dla stron, a skarżący nie wykazał, aby doszło do pozbawienia go możliwości obrony praw. W konsekwencji, Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i nie obciążył Szpitala kosztami postępowania kasacyjnego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaUgruntowana wykładnia przepisów dotyczących podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne, w tym stosowania art. 8 ust. 2a ustawy systemowej, oraz przesłanki przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania przez Sąd Najwyższy.
Orzeczenie dotyczy odmowy przyjęcia skargi, a nie merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy. Interpretacja przepisów dotyczących COVID-19 może być specyficzna dla okresu pandemii.
Zagadnienia prawne (2)
Czy skarżący wykazał istnienie istotnego zagadnienia prawnego lub oczywistej zasadności skargi kasacyjnej, uzasadniającej jej przyjęcie do rozpoznania przez Sąd Najwyższy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, skarżący nie wykazał spełnienia tych przesłanek. Kwestia stosowania art. 8 ust. 2a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych była już rozstrzygana, a argumentacja dotycząca ustawy covidowej nie wykazała naruszenia konstytucyjnych praw.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że zagadnienie prawne dotyczące art. 8 ust. 2a ustawy systemowej nie jest nowe i było już przedmiotem orzecznictwa. Argumentacja skarżącego dotycząca oczywistej zasadności skargi była ogólnikowa i nie wykazała rażącego naruszenia prawa. Kwestia ustawy covidowej nie stanowiła podstawy zaskarżenia i nie wykazała nieważności postępowania.
Czy zastosowanie art. 15 zzs ust. 1 ustawy covidowej przez Sąd drugiej instancji narusza konstytucyjne prawo do sprawiedliwego i jawnego rozpatrzenia sprawy?
Odpowiedź sądu
Nie, przepis ten przewiduje możliwość rozpoznania sprawy na posiedzeniu niejawnym, ale gwarantuje stronom możliwość wniesienia o przeprowadzenie rozprawy, czego skarżący nie uczynił.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wyjaśnił, że art. 15 zzs ust. 1 ustawy covidowej pozwala na rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym, ale strony mają siedem dni na wniesienie o przeprowadzenie rozprawy. Skoro pełnomocnik skarżącego został powiadomiony o skierowaniu sprawy na posiedzenie niejawne i nie złożył wniosku o rozprawę, nie doszło do naruszenia prawa do obrony.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Szpital Nr [...] im. [...] w R. | instytucja | odwołujący się |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Rzeszowie | instytucja | organ rentowy |
| M. K. | osoba_fizyczna | uczestnik |
| J. L. | osoba_fizyczna | uczestnik |
| G. P. | osoba_fizyczna | uczestnik |
Przepisy (22)
Główne
u.s.u.s. art. 8 § ust. 2a
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Kluczowy przepis dotyczący zliczania przychodu z umów cywilnoprawnych z przychodem ze stosunku pracy do podstawy wymiaru składek. Sąd Najwyższy potwierdził ugruntowaną wykładnię tego przepisu.
u.s.u.s. art. 4 § pkt 2 lit. a
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
u.s.u.s. art. 18 § ust. 1a
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
u.s.u.s. art. 6 § ust. 1 pkt 5
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
k.p.c. art. 398 § 9
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis określający przesłanki przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
k.p.c. art. 398 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
Pomocnicze
k.p.c. art. 387 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Zarzut naruszenia art. 387 § 2 pkt 2 k.p.c. w związku z art. 378 § 1 k.p.c. dotyczył nierozpoznania wszystkich zarzutów apelacyjnych przez Sąd drugiej instancji.
k.p.c. art. 378 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zarzut naruszenia art. 387 § 2 pkt 2 k.p.c. w związku z art. 378 § 1 k.p.c. dotyczył nierozpoznania wszystkich zarzutów apelacyjnych przez Sąd drugiej instancji.
u.s.u.s. art. 6 § ust. 1 pkt 4
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Wspomniany w kontekście art. 8 ust. 2a ustawy systemowej.
u.p.p. art. 3
Ustawa Prawo przedsiębiorców
k.c. art. 353 § 1
Kodeks cywilny
k.c. art. 5
Kodeks cywilny
u.ś.o.z. art. 132 § ust. 1
Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych
u.ś.o.z. art. 132 § ust. 3
Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych
u.ś.o.z. art. 133
Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych
ustawa covidowa art. 15 § zzs 3
Ustawa o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
Przepis dotyczący rozpoznawania spraw na posiedzeniu niejawnym w okresie pandemii, zakwestionowany przez skarżącego jako niezgodny z Konstytucją.
k.p.c. art. 102
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna odstąpienia od obciążania strony kosztami postępowania w szczególnie uzasadnionych wypadkach.
k.p.c. art. 379 § pkt 5
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa nieważności postępowania, rozważana w kontekście zarzutów skarżącego dotyczących ustawy covidowej.
Konstytucja RP art. 45 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Prawo do sprawiedliwego i jawnego rozpatrzenia sprawy, podnoszone w kontekście zarzutów dotyczących ustawy covidowej.
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 78
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 183 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Funkcja Sądu Najwyższego jako sądu sprawującego nadzór nad działalnością sądów powszechnych.
Argumenty
Odrzucone argumenty
Naruszenie przepisów postępowania (art. 387 § 2 pkt 2 k.p.c. w zw. z art. 378 § 1 k.p.c.) • Naruszenie przepisów prawa materialnego (art. 8 ust. 2a w zw. z art. 18 ust. 1a, art. 4 pkt 2 lit. a, art. 6 ust. 1 pkt 5 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, art. 3 Prawa przedsiębiorców, art. 353[1] k.c. i art. 5 k.c.) • Niezgodność art. 15 zzs ust. 1 ustawy covidowej z Konstytucją RP
Godne uwagi sformułowania
Postępowanie kasacyjne nie powinno być też postrzegane jako „kolejna instancja dochodzenia praw”. • Przymiot oczywistości musi przybierać kwalifikowaną postać naruszenia norm prawa materialnego lub procesowego, które ma charakter rażący i jest na tyle widoczne, że nie ma potrzeby głębszej analizy. • Sąd Najwyższy wyjaśnił, że istotą stosowania art. 8 ust. 2a ustawy systemowej jest umowa zawierana przez pracownika z pracodawcą lub z osobą trzecią, czego nie zmienia to, że pracownik występuje jako przedsiębiorca – samozatrudniony. • Istotne zagadnienie prawne to problem nowy, który nie został do tej pory bezpośrednio rozwiązany w orzecznictwie Sądu Najwyższego i dla rozwikłania, którego dotychczasowe orzecznictwo jest niewystarczające.
Skład orzekający
Robert Stefanicki
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ugruntowana wykładnia przepisów dotyczących podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne, w tym stosowania art. 8 ust. 2a ustawy systemowej, oraz przesłanki przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania przez Sąd Najwyższy."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy odmowy przyjęcia skargi, a nie merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy. Interpretacja przepisów dotyczących COVID-19 może być specyficzna dla okresu pandemii.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia z zakresu ubezpieczeń społecznych, jakim jest prawidłowe ustalenie podstawy wymiaru składek, zwłaszcza w kontekście osób prowadzących działalność gospodarczą i jednocześnie zatrudnionych. Odmowa przyjęcia skargi przez SN jest istotna dla zrozumienia wymogów formalnych postępowania kasacyjnego.
“Sąd Najwyższy odmawia rozpoznania skargi kasacyjnej Szpitala w sprawie składek ZUS – kluczowe przesłanki formalne postępowania.”
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.