Orzeczenie · 2025-09-30

III USK 53/25

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2025-09-30
SNubezpieczenia społeczneemerytury i rentyWysokanajwyższy
emerytura górniczapraca górniczakonserwacja urządzeńustawa emerytalnaSąd Najwyższyskarga kasacyjnaorzecznictwoZUS

Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 30 września 2025 r. odmówił przyjęcia do rozpoznania skargi kasacyjnej M.L. od wyroku Sądu Apelacyjnego w Poznaniu. Sprawa dotyczyła prawa do emerytury górniczej, które zostało odmówione wnioskodawcy przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych, a następnie utrzymane w mocy przez sądy niższych instancji. Kluczowym zagadnieniem była kwalifikacja pracy wnioskodawcy wykonywanej w okresie od 1 lutego 1996 r. do 30 września 2013 r. jako pracy górniczej, która pozwoliłaby na spełnienie wymogu 25 lat pracy w tym charakterze. Wnioskodawca zarzucał naruszenie prawa materialnego, w szczególności błędną wykładnię art. 50c ust. 1 pkt 4 ustawy emerytalnej, twierdząc, że jego praca przy bieżącej konserwacji agregatów i urządzeń wydobywczych powinna być uznana za pracę górniczą. Sąd Najwyższy, analizując wniosek o przyjęcie skargi do rozpoznania, stwierdził, że nie zachodzą przesłanki określone w art. 398^9 § 1 k.p.c. Podkreślono, że orzecznictwo Sądu Najwyższego jest w tej kwestii jednolite i jasno definiuje, co należy rozumieć przez pracę górniczą, w tym przez „bieżącą konserwację”. Zgodnie z utrwalonym stanowiskiem, praca ta musi być wykonywana przy urządzeniach będących w trakcie eksploatacji, bez ich wyłączania z ciągu technologicznego, w specyficznych warunkach narażenia. Prace przy planowanych remontach po zatrzymaniu urządzenia lub prace pomocnicze przy naprawach nie są zaliczane do pracy górniczej. Sąd Najwyższy uznał, że ustalenia faktyczne poczynione przez Sąd Apelacyjny, zgodnie z którymi praca wnioskodawcy polegała na remontach, które nie były bezpośrednio związane z bieżącą konserwacją (maszyny były odłączane, zasilanie wyłączone), są wiążące. W związku z tym, Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądził od odwołującego się na rzecz ZUS zwrot kosztów postępowania kasacyjnego.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Ugruntowana interpretacja pojęcia 'pracy górniczej' i 'bieżącej konserwacji' w kontekście emerytur górniczych, szczególnie w sprawach dotyczących pracy na odkrywce.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej interpretacji przepisów ustawy emerytalnej w odniesieniu do pracy na odkrywce i konserwacji urządzeń wydobywczych.

Zagadnienia prawne (1)

Czy praca przy bieżącej konserwacji agregatów i urządzeń wydobywczych na odkrywce, wykonywana po ich odłączeniu od zasilania i wyłączeniu z ciągu technologicznego, może być uznana za pracę górniczą w rozumieniu art. 50c ust. 1 pkt 4 ustawy emerytalnej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, praca przy bieżącej konserwacji urządzeń wydobywczych musi być wykonywana przy urządzeniach będących w trakcie eksploatacji, bez ich wyłączania z ciągu technologicznego, w specyficznych warunkach narażenia. Prace przy planowanych remontach po zatrzymaniu urządzenia lub prace pomocnicze przy naprawach nie są zaliczane do pracy górniczej.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy powołując się na utrwalone orzecznictwo, wyjaśnił, że pojęcie 'bieżącej konserwacji' w kontekście pracy górniczej odnosi się do czynności wykonywanych przy urządzeniach będących w ruchu, w warunkach narażenia charakterystycznych dla procesu wydobywczego. Prace remontowe wykonywane po zatrzymaniu i odłączeniu urządzenia od zasilania, nawet jeśli dotyczą maszyn wydobywczych, nie spełniają tych kryteriów. Sąd podkreślił, że przepisy dotyczące emerytury górniczej należy wykładać ściśle, a nazwa stanowiska nie jest decydująca, jeśli nie wiąże się z nią rzeczywiste wykonywanie pracy górniczej.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Odmowa przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania
Strona wygrywająca
Zakład Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w Poznaniu

Strony

NazwaTypRola
M.L.osoba_fizycznaodwołujący się
Zakład Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w Poznaniuinstytucjaorgan rentowy

Przepisy (6)

Główne

k.p.c. art. 398^9 § § 1 pkt 2

Kodeks postępowania cywilnego

Określa przesłanki przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania przez Sąd Najwyższy.

k.p.c. art. 398^13 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd Najwyższy rozpoznaje skargę kasacyjną w granicach zaskarżenia oraz w granicach podstaw.

k.p.c. art. 398^9 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd Najwyższy odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, jeżeli nie zachodzą przesłanki określone w § 1.

ustawa emerytalna art. 50c § ust. 1 pkt 4

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Określa warunki uznania pracy przy bieżącej konserwacji agregatów i urządzeń wydobywczych za pracę górniczą.

Pomocnicze

k.p.c. art. 98 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Zasada obciążenia strony przegrywającej kosztami postępowania.

k.p.c. art. 398^21

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy kosztów w postępowaniu kasacyjnym.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Jednolita wykładnia Sądu Najwyższego dotycząca pojęcia 'pracy górniczej' i 'bieżącej konserwacji' urządzeń wydobywczych. • Praca wnioskodawcy nie spełniała kryteriów 'bieżącej konserwacji' w rozumieniu utrwalonego orzecznictwa (prace remontowe po zatrzymaniu i odłączeniu urządzeń).

Odrzucone argumenty

Argumentacja skarżącego o potrzebie wykładni art. 50c ust. 1 pkt 4 ustawy emerytalnej z powodu rzekomych rozbieżności w orzecznictwie. • Zarzut naruszenia prawa materialnego przez błędną wykładnię przepisów dotyczących pracy górniczej.

Godne uwagi sformułowania

praca przy bieżących remontach agregatów i urządzeń wydobywczych, niewyłączonych na stałe z ciągu technologicznego i będących w trakcie eksploatacji • nie praca przy planowanych remontach po zatrzymaniu urządzenia i przetransportowaniu go w miejsce, w którym pracownik nie był narażony na obciążenia organizmu • bieżąca konserwacja urządzeń, a nie jakakolwiek konserwacja • nie każda praca, która funkcjonalnie łączy się z eksploatacją odkrywki w kopalni węgla brunatnego, jest pracą górniczą w rozumieniu ustawy emerytalnej.

Skład orzekający

Robert Stefanicki

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ugruntowana interpretacja pojęcia 'pracy górniczej' i 'bieżącej konserwacji' w kontekście emerytur górniczych, szczególnie w sprawach dotyczących pracy na odkrywce."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej interpretacji przepisów ustawy emerytalnej w odniesieniu do pracy na odkrywce i konserwacji urządzeń wydobywczych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia prawa ubezpieczeń społecznych – prawa do emerytury górniczej, a także precyzyjnej wykładni przepisów przez Sąd Najwyższy. Pokazuje, jak kluczowe jest spełnienie konkretnych kryteriów ustawowych, nawet w pozornie podobnych pracach.

Emerytura górnicza: Czy praca przy konserwacji maszyn na odkrywce wystarczy?

Dane finansowe

zwrot kosztów postępowania kasacyjnego: 240 PLN

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst