III USK 53/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 30 września 2025 r. odmówił przyjęcia do rozpoznania skargi kasacyjnej M.L. od wyroku Sądu Apelacyjnego w Poznaniu. Sprawa dotyczyła prawa do emerytury górniczej, które zostało odmówione wnioskodawcy przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych, a następnie utrzymane w mocy przez sądy niższych instancji. Kluczowym zagadnieniem była kwalifikacja pracy wnioskodawcy wykonywanej w okresie od 1 lutego 1996 r. do 30 września 2013 r. jako pracy górniczej, która pozwoliłaby na spełnienie wymogu 25 lat pracy w tym charakterze. Wnioskodawca zarzucał naruszenie prawa materialnego, w szczególności błędną wykładnię art. 50c ust. 1 pkt 4 ustawy emerytalnej, twierdząc, że jego praca przy bieżącej konserwacji agregatów i urządzeń wydobywczych powinna być uznana za pracę górniczą. Sąd Najwyższy, analizując wniosek o przyjęcie skargi do rozpoznania, stwierdził, że nie zachodzą przesłanki określone w art. 398^9 § 1 k.p.c. Podkreślono, że orzecznictwo Sądu Najwyższego jest w tej kwestii jednolite i jasno definiuje, co należy rozumieć przez pracę górniczą, w tym przez „bieżącą konserwację”. Zgodnie z utrwalonym stanowiskiem, praca ta musi być wykonywana przy urządzeniach będących w trakcie eksploatacji, bez ich wyłączania z ciągu technologicznego, w specyficznych warunkach narażenia. Prace przy planowanych remontach po zatrzymaniu urządzenia lub prace pomocnicze przy naprawach nie są zaliczane do pracy górniczej. Sąd Najwyższy uznał, że ustalenia faktyczne poczynione przez Sąd Apelacyjny, zgodnie z którymi praca wnioskodawcy polegała na remontach, które nie były bezpośrednio związane z bieżącą konserwacją (maszyny były odłączane, zasilanie wyłączone), są wiążące. W związku z tym, Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądził od odwołującego się na rzecz ZUS zwrot kosztów postępowania kasacyjnego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUgruntowana interpretacja pojęcia 'pracy górniczej' i 'bieżącej konserwacji' w kontekście emerytur górniczych, szczególnie w sprawach dotyczących pracy na odkrywce.
Dotyczy specyficznej interpretacji przepisów ustawy emerytalnej w odniesieniu do pracy na odkrywce i konserwacji urządzeń wydobywczych.
Zagadnienia prawne (1)
Czy praca przy bieżącej konserwacji agregatów i urządzeń wydobywczych na odkrywce, wykonywana po ich odłączeniu od zasilania i wyłączeniu z ciągu technologicznego, może być uznana za pracę górniczą w rozumieniu art. 50c ust. 1 pkt 4 ustawy emerytalnej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, praca przy bieżącej konserwacji urządzeń wydobywczych musi być wykonywana przy urządzeniach będących w trakcie eksploatacji, bez ich wyłączania z ciągu technologicznego, w specyficznych warunkach narażenia. Prace przy planowanych remontach po zatrzymaniu urządzenia lub prace pomocnicze przy naprawach nie są zaliczane do pracy górniczej.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy powołując się na utrwalone orzecznictwo, wyjaśnił, że pojęcie 'bieżącej konserwacji' w kontekście pracy górniczej odnosi się do czynności wykonywanych przy urządzeniach będących w ruchu, w warunkach narażenia charakterystycznych dla procesu wydobywczego. Prace remontowe wykonywane po zatrzymaniu i odłączeniu urządzenia od zasilania, nawet jeśli dotyczą maszyn wydobywczych, nie spełniają tych kryteriów. Sąd podkreślił, że przepisy dotyczące emerytury górniczej należy wykładać ściśle, a nazwa stanowiska nie jest decydująca, jeśli nie wiąże się z nią rzeczywiste wykonywanie pracy górniczej.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M.L. | osoba_fizyczna | odwołujący się |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w Poznaniu | instytucja | organ rentowy |
Przepisy (6)
Główne
k.p.c. art. 398^9 § § 1 pkt 2
Kodeks postępowania cywilnego
Określa przesłanki przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania przez Sąd Najwyższy.
k.p.c. art. 398^13 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd Najwyższy rozpoznaje skargę kasacyjną w granicach zaskarżenia oraz w granicach podstaw.
k.p.c. art. 398^9 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd Najwyższy odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, jeżeli nie zachodzą przesłanki określone w § 1.
ustawa emerytalna art. 50c § ust. 1 pkt 4
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Określa warunki uznania pracy przy bieżącej konserwacji agregatów i urządzeń wydobywczych za pracę górniczą.
Pomocnicze
k.p.c. art. 98 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada obciążenia strony przegrywającej kosztami postępowania.
k.p.c. art. 398^21
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy kosztów w postępowaniu kasacyjnym.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Jednolita wykładnia Sądu Najwyższego dotycząca pojęcia 'pracy górniczej' i 'bieżącej konserwacji' urządzeń wydobywczych. • Praca wnioskodawcy nie spełniała kryteriów 'bieżącej konserwacji' w rozumieniu utrwalonego orzecznictwa (prace remontowe po zatrzymaniu i odłączeniu urządzeń).
Odrzucone argumenty
Argumentacja skarżącego o potrzebie wykładni art. 50c ust. 1 pkt 4 ustawy emerytalnej z powodu rzekomych rozbieżności w orzecznictwie. • Zarzut naruszenia prawa materialnego przez błędną wykładnię przepisów dotyczących pracy górniczej.
Godne uwagi sformułowania
praca przy bieżących remontach agregatów i urządzeń wydobywczych, niewyłączonych na stałe z ciągu technologicznego i będących w trakcie eksploatacji • nie praca przy planowanych remontach po zatrzymaniu urządzenia i przetransportowaniu go w miejsce, w którym pracownik nie był narażony na obciążenia organizmu • bieżąca konserwacja urządzeń, a nie jakakolwiek konserwacja • nie każda praca, która funkcjonalnie łączy się z eksploatacją odkrywki w kopalni węgla brunatnego, jest pracą górniczą w rozumieniu ustawy emerytalnej.
Skład orzekający
Robert Stefanicki
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ugruntowana interpretacja pojęcia 'pracy górniczej' i 'bieżącej konserwacji' w kontekście emerytur górniczych, szczególnie w sprawach dotyczących pracy na odkrywce."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej interpretacji przepisów ustawy emerytalnej w odniesieniu do pracy na odkrywce i konserwacji urządzeń wydobywczych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia prawa ubezpieczeń społecznych – prawa do emerytury górniczej, a także precyzyjnej wykładni przepisów przez Sąd Najwyższy. Pokazuje, jak kluczowe jest spełnienie konkretnych kryteriów ustawowych, nawet w pozornie podobnych pracach.
“Emerytura górnicza: Czy praca przy konserwacji maszyn na odkrywce wystarczy?”
Dane finansowe
zwrot kosztów postępowania kasacyjnego: 240 PLN
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.