III USK 367/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła odwołania K.B. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, która stwierdziła, że nie podlegała ona obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym od 18 stycznia 2016 r. jako pracownik u płatnika składek R.R. Wcześniejsze postępowania sądowe, w tym wyroki Sądu Okręgowego w Koninie i Sądu Apelacyjnego w Poznaniu, oddalały odwołania K.B. i R.R., a skarga kasacyjna od jednego z tych orzeczeń nie została przyjęta do rozpoznania. Sąd Najwyższy rozpatrywał skargę kasacyjną K.B. od wyroku Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z dnia 6 maja 2024 r., który oddalił jej apelację. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów postępowania (art. 328 § 2 k.p.c., art. 391 § 1 k.p.c., art. 382 k.p.c.) oraz prawa materialnego (art. 58 § 2 k.c. w zw. z art. 6 ust. 1 pkt 5 i art. 13 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych). Główne zarzuty dotyczyły nieprzestrzegania przez Sąd Apelacyjny kompetencji, nierozpoznania wszystkich zarzutów apelacji, braku oceny materiału dowodowego oraz błędnego uznania umowy o pracę za pozorną, mimo rzekomego potwierdzenia jej wykonywania przez ZUS i dowody medyczne. Sąd Najwyższy, badając skargę kasacyjną pod kątem przesłanek jej przyjęcia do rozpoznania (art. 398^9 § 1 k.p.c.), uznał, że nie zachodzi żadna z nich. W szczególności stwierdzono, że skarżąca nie wykazała oczywistej zasadności skargi, a jej argumentacja stanowiła próbę polemiki z ustaleniami faktycznymi sądów niższych instancji, co jest niedopuszczalne na etapie postępowania kasacyjnego. Sąd Najwyższy podkreślił, że nie jest sądem trzeciej instancji korygującym błędy w stosowaniu prawa w każdej indywidualnej sprawie. W konsekwencji, Sąd Najwyższy postanowił odmówić przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: NiskaProceduralne aspekty przyjmowania skarg kasacyjnych przez Sąd Najwyższy, w szczególności wymogi dotyczące wykazania oczywistej zasadności skargi i niedopuszczalność kwestionowania ustaleń faktycznych.
Dotyczy specyficznych wymogów formalnych skargi kasacyjnej, a nie meritum sprawy ubezpieczeniowej.
Zagadnienia prawne (3)
Czy skarga kasacyjna spełnia przesłanki przyjęcia jej do rozpoznania przez Sąd Najwyższy, w szczególności czy jest oczywiście uzasadniona lub czy w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, skarga kasacyjna nie spełnia przesłanek przyjęcia jej do rozpoznania.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że skarżąca nie wykazała oczywistej zasadności skargi ani istotnego zagadnienia prawnego. Argumentacja skarżącej stanowiła próbę polemiki z ustaleniami faktycznymi sądów niższych instancji, co jest niedopuszczalne w postępowaniu kasacyjnym. Sąd Najwyższy nie jest sądem trzeciej instancji korygującym błędy w stosowaniu prawa w każdej indywidualnej sprawie.
Czy sąd drugiej instancji rozpoznając apelację naruszył przepisy postępowania, w szczególności art. 382 k.p.c. poprzez nierozpoznanie wszystkich zarzutów apelacji i brak oceny całokształtu materiału dowodowego?
Odpowiedź sądu
Nie, nie wykazano kwalifikowanego naruszenia art. 382 k.p.c.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wyjaśnił, że art. 382 k.p.c. może stanowić podstawę skargi kasacyjnej tylko wyjątkowo, gdy sąd drugiej instancji bezpodstawnie pominął część materiału lub oparł się na własnym materiale z pominięciem postępowania dowodowego. W tej sprawie nie wykazano takiej sytuacji, a jedynie próbę polemiki z ustaleniami faktycznymi. Obowiązek rozpoznania sprawy w granicach apelacji nie wymaga omówienia każdego argumentu, a wystarczające jest odniesienie się do zarzutów w sposób wskazujący na ich rozważenie.
Czy umowa o pracę K.B. z R.R. była czynnością pozorną, a tym samym K.B. nie podlegała obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym?
Odpowiedź sądu
Tak, sądy niższych instancji uznały umowę za pozorną i oddaliły odwołanie.
Uzasadnienie
Choć Sąd Najwyższy nie rozstrzygał merytorycznie tej kwestii ze względu na odmowę przyjęcia skargi, ustalenia sądów niższych instancji wskazywały na pozorność umowy o pracę, co było podstawą do stwierdzenia braku podlegania ubezpieczeniom społecznym. Skarżąca próbowała podważyć te ustalenia, ale bezskutecznie na etapie przedsądu kasacyjnego.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| R.R. | inne | płatnik składek |
| K.B. | osoba_fizyczna | zainteresowana |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych […] Oddział w Poznaniu | instytucja | organ rentowy |
Przepisy (12)
Główne
k.p.c. art. 398^9 § § 1 pkt 1-4
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 398^9 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Pomocnicze
k.p.c. art. 328 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 391 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 382
Kodeks postępowania cywilnego
Konstytucja RP art. 45 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
k.c. art. 58 § § 2
Kodeks cywilny
u.s.u.s. art. 6 § ust. 1 pkt 5
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
u.s.u.s. art. 13
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
k.p.c. art. 398^13 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 398^3 § § 3
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 378 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Argumenty
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 328 § 2 k.p.c. w zw. z art. 391 § 1 k.p.c. oraz art. 382 k.p.c. w zw. z art. 45 ust. 1 w zw. z art. 176 Konstytucji RP przez Sąd Apelacyjny. • Naruszenie art. 58 § 2 k.c. w zw. z art. 6 ust. 1 pkt 5 i art. 13 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych poprzez błędną wykładnię i uznanie pozorności umowy o pracę.
Godne uwagi sformułowania
skarga kasacyjna, jako nadzwyczajny środek zaskarżenia prawomocnych orzeczeń, będzie realizować funkcje publicznoprawne. • Sąd Najwyższy stałby się, wbrew obowiązującym przepisom, sądem trzeciej instancji, a jego zadaniem nie jest przecież dokonywanie korekty ewentualnych błędów w zakresie stosowania, czy też wykładni prawa, w każdej indywidualnej sprawie. • odwołanie się do tej właśnie przesłanki przedsądu wymaga nie tylko powołania się na okoliczność, że skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona, ale również wykazania, iż przesłanka ta rzeczywiście zachodzi. • przez oczywistą zasadność skargi kasacyjnej rozumie się sytuację, w której zaskarżone orzeczenie sądu drugiej instancji, w sposób ewidentny narusza konkretne przepisy prawa. • kwestionowanie ustaleń stanu faktycznego, dokonanych przez sądy powszechne, jest niedopuszczalne na etapie postępowania kasacyjnego. • Z ustanowionego w art. 378 § 1 k.p.c. obowiązku rozpoznania sprawy w granicach apelacji nie wynika konieczność osobnego omówienia przez sąd w uzasadnieniu wyroku każdego argumentu apelacji.
Skład orzekający
Jarosław Sobutka
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Niska
Powoływalne dla: "Proceduralne aspekty przyjmowania skarg kasacyjnych przez Sąd Najwyższy, w szczególności wymogi dotyczące wykazania oczywistej zasadności skargi i niedopuszczalność kwestionowania ustaleń faktycznych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznych wymogów formalnych skargi kasacyjnej, a nie meritum sprawy ubezpieczeniowej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 4/10
Sprawa jest interesująca z perspektywy prawników procesowych ze względu na szczegółowe omówienie przesłanek przyjęcia skargi kasacyjnej przez Sąd Najwyższy, ale dla szerszej publiczności może być zbyt techniczna.
“Kiedy Sąd Najwyższy odmawia rozpatrzenia skargi? Kluczowe wymogi formalne postępowania kasacyjnego.”
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.