III USK 358/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozpoznał skargę kasacyjną wniesioną przez W.W. od wyroku Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu, który utrzymał w mocy wyrok Sądu Okręgowego w Świdnicy oddalający odwołanie od decyzji ZUS o odmowie prawa do renty socjalnej. Skarżący zarzucał naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 278 i 286 k.p.c. w zw. z art. 391 § 1 k.p.c. (niezlecenia opinii innych biegłych), art. 380 k.p.c. (nierozpoznanie postanowienia o pominięciu dowodu), art. 382 k.p.c. (rozstrzygnięcie w oparciu o nielogiczne opinie) oraz art. 385 i 386 § 1 k.p.c. (nieuwzględnienie apelacji). Podnosił również zarzut naruszenia prawa materialnego, tj. przepisów ustawy o emeryturach i rentach FUS oraz ustawy o rencie socjalnej. Sąd Najwyższy, analizując wniosek o przyjęcie skargi do rozpoznania, stwierdził, że nie została wykazana żadna z przesłanek określonych w art. 398^9 § 1 k.p.c., w szczególności oczywista zasadność skargi. Sąd podkreślił, że polemika z ustaleniami faktycznymi i oceną dowodów (w tym opinii biegłych) jest niedopuszczalna na etapie kasacyjnym, a sąd nie ma obowiązku dopuszczania kolejnych dowodów z opinii biegłych tylko na życzenie strony. Wobec braku podstaw do przyjęcia skargi do rozpoznania, Sąd Najwyższy postanowił ją odrzucić.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaUzasadnienie odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania z powodu niespełnienia przesłanek formalnych, w szczególności braku oczywistej zasadności lub istotnego zagadnienia prawnego, mimo zarzutów dotyczących oceny dowodów i postępowania.
Dotyczy specyfiki postępowania kasacyjnego i przesłanek przyjęcia skargi do rozpoznania.
Zagadnienia prawne (2)
Czy naruszenie przepisów postępowania, w tym dotyczących oceny dowodu z opinii biegłych i dopuszczania dowodu z opinii kolejnych biegłych, może stanowić podstawę do przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli nie wykazano oczywistej zasadności skargi kasacyjnej lub istotnego zagadnienia prawnego.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy podkreślił, że zarzuty dotyczące naruszenia przepisów proceduralnych, w tym oceny dowodów i potrzeby powołania kolejnych biegłych, nie mogą być traktowane jako oczywista zasadność skargi kasacyjnej, jeśli nie prowadzą do wydania oczywiście nieprawidłowego orzeczenia i stanowią próbę polemiki z ustaleniami faktycznymi sądów niższych instancji.
Czy Sąd Najwyższy jest zobowiązany do przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania w każdym przypadku, gdy strona podnosi zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, Sąd Najwyższy przyjmuje skargę do rozpoznania tylko w ściśle określonych przypadkach, takich jak istnienie istotnego zagadnienia prawnego, potrzeba wykładni przepisów, nieważność postępowania lub oczywista zasadność skargi.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wyjaśnił, że skarga kasacyjna jest nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia, a jej przyjęcie do rozpoznania ma na celu realizację funkcji publicznoprawnych, a nie korektę błędów w każdej indywidualnej sprawie. Ograniczenie przesłanek przyjęcia skargi ma zapobiec jej nadużywaniu i utrzymaniu roli Sądu Najwyższego jako organu strzegącego jednolitej wykładni prawa.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| W.W. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Wałbrzychu | instytucja | organ rentowy |
Przepisy (19)
Główne
ustawa o rencie socjalnej art. 4 § 1
Ustawa o rencie socjalnej
Określa przesłanki nabycia prawa do renty socjalnej, w tym powstanie całkowitej niezdolności do pracy przed ukończeniem 18 roku życia.
ustawa o rencie socjalnej art. 4 § 2
Ustawa o rencie socjalnej
Określa warunki powstania niezdolności do pracy.
k.p.c. art. 398^9 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Określa przesłanki przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania przez Sąd Najwyższy.
k.p.c. art. 398^9 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd Najwyższy postanawia o przyjęciu skargi kasacyjnej do rozpoznania lub o odmowie jej przyjęcia.
Pomocnicze
k.p.c. art. 278
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd ma swobodę w ocenie potrzeby dopuszczenia dowodu z opinii biegłego, nie jest zobowiązany do dopuszczenia kolejnych opinii na życzenie strony.
k.p.c. art. 286
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd ma swobodę w ocenie potrzeby zasięgnięcia opinii innego biegłego.
k.p.c. art. 391 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Przepisy dotyczące postępowania przed sądem pierwszej instancji stosuje się odpowiednio w postępowaniu apelacyjnym.
k.p.c. art. 380
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd może rozpoznać postanowienie sądu pierwszej instancji, które nie podlega zaskarżeniu w drodze zażalenia, jeśli ma wpływ na rozstrzygnięcie sprawy.
k.p.c. art. 382
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd drugiej instancji orzeka na podstawie materiału zebranego w postępowaniu w pierwszej instancji oraz w postępowaniu apelacyjnym.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd drugiej instancji może oddalić apelację, jeśli jest bezzasadna.
k.p.c. art. 386 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd drugiej instancji może uchylić zaskarżone orzeczenie i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania.
ustawa emerytalna art. 12 § 1
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Określa przesłanki ustalania prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy.
ustawa emerytalna art. 12 § 2
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Określa warunki powstania niezdolności do pracy.
ustawa emerytalna art. 15 § 1
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Określa zasady ustalania prawa do renty socjalnej.
k.p.c. art. 398^13 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd Najwyższy nie przeprowadza dowodów na uzupełnienie lub zmianę ustaleń faktycznych.
k.p.c. art. 398^3 § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawą skargi kasacyjnej nie mogą być zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania, jeśli nie miały one istotnego wpływu na wynik sprawy.
k.c. art. 6
Kodeks cywilny
Ciężar dowodu spoczywa na stronie, która z faktów wywodzi skutki prawne.
k.p.c. art. 232 § zdanie pierwsze
Kodeks postępowania cywilnego
Strony są obowiązane przedstawić dowody na poparcie swoich twierdzeń.
k.p.c. art. 233 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd ocenia wiarygodność i moc dowodów według własnego przekonania, na podstawie "wszechstronnego rozważenia zebranego materiału".
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak wykazania oczywistej zasadności skargi kasacyjnej. • Niedopuszczalność polemiki z ustaleniami faktycznymi sądów niższych instancji na etapie kasacyjnym. • Sąd nie jest zobowiązany do dopuszczania kolejnych opinii biegłych na życzenie strony.
Odrzucone argumenty
Naruszenie przepisów postępowania dotyczących opinii biegłych (art. 278, 286, 380, 382 k.p.c.). • Naruszenie przepisów postępowania dotyczących apelacji (art. 385, 386 § 1 k.p.c.). • Naruszenie przepisów prawa materialnego (ustawa o rencie socjalnej, ustawa emerytalna).
Godne uwagi sformułowania
skarga kasacyjna, jako nadzwyczajny środek zaskarżenia prawomocnych orzeczeń, będzie realizować funkcje publicznoprawne. • nie w każdej sprawie, nawet takiej, w której prawomocne orzeczenie zostało wydane w warunkach błędu w subsumpcji, czy też wyniku wadliwej wykładni prawa, skarga kasacyjna może być przyjęta do rozpoznania. • Sąd Najwyższy stałby się, wbrew obowiązującym przepisom, sądem trzeciej instancji, a jego zadaniem nie jest przecież dokonywanie korekty ewentualnych błędów w zakresie stosowania, czy też wykładni prawa, w każdej indywidualnej sprawie. • O ile dla uwzględnienia skargi wystarczy, że jej podstawa jest usprawiedliwiona, to dla przyjęcia skargi do dalszego jej rozpoznania, niezbędne jest wykazanie kwalifikowanej postaci naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego, polegającej na jego oczywistości widocznej prima facie, przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej, bez potrzeby wchodzenia w szczegóły czy dokonywania pogłębionej analizy przepisów prawa i doszukiwania się ich znaczenia. • przesłanką przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania nie jest oczywiste naruszenie konkretnego przepisu prawa materialnego lub procesowego, lecz sytuacja, w której naruszenie to spowodowało wydanie oczywiście nieprawidłowego orzeczenia. • kwestionowanie ustaleń stanu faktycznego, dokonanych przez sądy powszechne, jest niedopuszczalne na etapie postępowania kasacyjnego. […]
Skład orzekający
Jarosław Sobutka
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Uzasadnienie odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania z powodu niespełnienia przesłanek formalnych, w szczególności braku oczywistej zasadności lub istotnego zagadnienia prawnego, mimo zarzutów dotyczących oceny dowodów i postępowania."
Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowania kasacyjnego i przesłanek przyjęcia skargi do rozpoznania.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Orzeczenie dotyczy ważnej kwestii proceduralnej związanej ze skargą kasacyjną i dostępem do Sądu Najwyższego, co jest istotne dla prawników procesowych. Pokazuje, jak Sąd Najwyższy filtruje sprawy.
“Kiedy Sąd Najwyższy odrzuci Twoją skargę kasacyjną? Kluczowe przesłanki formalne.”
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.