III USK 300/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła prawa do renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy. Po decyzjach ZUS i wyrokach sądów niższych instancji, wnioskodawca złożył skargę kasacyjną do Sądu Najwyższego. Zarzuty dotyczyły głównie naruszenia przepisów proceduralnych, w tym stosowania art. 139 k.p.a. w postępowaniu przed sądem ubezpieczeń społecznych oraz możliwości kontroli przez sądy powszechne prawidłowości stosowania przepisów postępowania administracyjnego na etapie poprzedzającym wydanie decyzji przez ZUS. Sąd Najwyższy, analizując wniosek o przyjęcie skargi do rozpoznania, stwierdził, że przedstawione zagadnienia prawne nie spełniają kryteriów określonych w art. 398^9 § 1 k.p.c. Wskazał na utrwalone orzecznictwo Sądu Najwyższego, zgodnie z którym art. 139 k.p.a. nie ma zastosowania w postępowaniu przed sądem ubezpieczeń społecznych, a postępowanie orzeczniczo-lekarskie przed organem rentowym jest uregulowane odmiennie. Ponadto, skarżący nie powołał przepisu prawnego uzasadniającego drugie z przedstawionych zagadnień. W konsekwencji, Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądził od skarżącego zwrot kosztów postępowania kasacyjnego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, w szczególności w sprawach dotyczących rent i stosowania przepisów proceduralnych (k.p.a. w postępowaniu ubezpieczeniowym).
Dotyczy specyfiki postępowania kasacyjnego i wymogów formalnych skargi kasacyjnej.
Zagadnienia prawne (2)
Czy postępowanie przed lekarzem orzecznikiem ZUS oraz komisją lekarską ZUS jest elementem ustalania stanu faktycznego sprawy, które nie ma charakteru rozstrzygnięcia sprawy i wówczas nie ma zastosowania zasada reformationis in peius, czy też jest elementem wydawania decyzji w sprawie, a jeśli tak, to czy rozstrzygnięcie lekarza orzecznika ZUS, jako element prawny prowadzący do wydania decyzji rozstrzygającej w sprawie jest obwarowane zakazem reformationis in peius, o którym mowa w art. 139 k.p.a.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, art. 139 k.p.a. nie ma zastosowania w postępowaniu przed sądem ubezpieczeń społecznych, a postępowanie orzeczniczo-lekarskie przed organem rentowym jest uregulowane odmiennie i stanowi kompleksową regulację.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy powołuje się na utrwalone orzecznictwo, zgodnie z którym art. 139 k.p.a. ma charakter proceduralny i nie jest stosowany przez sąd orzekający w postępowaniu cywilnym, w tym w sprawach ubezpieczeń społecznych. Regulacja postępowania orzeczniczo-lekarskiego przed organem rentowym jest kompletna i uniemożliwia odpowiednie stosowanie art. 139 k.p.a.
Czy w postępowaniu sądowym toczącym się na skutek odwołania od decyzji ZUS sądy powszechne mogą kontrolować prawidłowość stosowania przepisów postępowania administracyjnego na etapie postępowania prowadzącego do wydania decyzji przez ZUS, która następnie jest skarżona do sądu powszechnego, w konsekwencji - czy kwestia wad decyzji administracyjnych spowodowanych naruszeniem przepisów postępowania pozostaje poza przedmiotem kontroli w ramach postępowania sądowego, czy w toku postępowania sądowego powinna ona być badana, a zaskarżona decyzja ZUS podlega ocenie przez sąd orzekający nie tylko z punktu widzenia jej merytorycznej prawidłowości, lecz również z punktu widzenia prawidłowości procedury prowadzącej do jej wydania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Skarżąca nie powołała żadnego przepisu prawnego w oparciu, o które skonstruowała przedstawiony problem, co uniemożliwia przyjęcie skargi kasacyjnej do merytorycznego rozpoznania.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy stwierdził, że brak wskazania konkretnego przepisu prawnego, na tle którego występuje zagadnienie, uniemożliwia jego merytoryczne rozpoznanie w ramach przedsądu.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A.N. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Jaśle | instytucja | organ rentowy |
Przepisy (10)
Główne
k.p.c. art. 398^9 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 398^9 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Pomocnicze
k.p.c. art. 98 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 398^4 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 398^4 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.a. art. 139
Kodeks postępowania administracyjnego
u.e.r. FUS art. 124
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
k.p.c. art. 477^8 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 477^14 § 1, 2 i 4
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 477^14a
Kodeks postępowania cywilnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak istotnego zagadnienia prawnego uzasadniającego przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania. • Istnieje utrwalone orzecznictwo Sądu Najwyższego dotyczące stosowania art. 139 k.p.a. w sprawach ubezpieczeniowych. • Postępowanie orzeczniczo-lekarskie przed ZUS jest kompleksowo uregulowane i nie podlega przepisom k.p.a. • Skarżący nie wskazał przepisu prawnego uzasadniającego drugie z podniesionych zagadnień prawnych.
Odrzucone argumenty
Zarzuty naruszenia art. 139 k.p.a. w zw. z art. 124 ustawy o emeryturach i rentach z FUS. • Zarzuty naruszenia art. 477^8 § 1 k.p.c., art. 477^14 § 1, 2 i 4 oraz art. 477^14a k.p.c. • Kwestia możliwości kontroli przez sądy powszechne prawidłowości stosowania przepisów postępowania administracyjnego na etapie poprzedzającym wydanie decyzji przez ZUS.
Godne uwagi sformułowania
Sąd Najwyższy, jako sąd kasacyjny, nie jest sądem powszechnym zwykłej, trzeciej instancji. • Skarga kasacyjna nie jest środkiem zaskarżenia przysługującym od każdego rozstrzygnięcia sądu drugiej instancji kończącego postępowanie w sprawie, a to z uwagi na przeważający w charakterze skargi kasacyjnej element interesu publicznego. • Wniosek o przyjęcie skargi do rozpoznania i jego uzasadnienie podlegają analizie na etapie przedsądu, natomiast przytoczone podstawy kasacyjne i ich uzasadnienie oceniane są dopiero po przyjęciu skargi do rozpoznania. • Istotnym zagadnieniem prawnym w rozumieniu art. 398^9 § 1 pkt 1 k.p.c. jest zagadnienie nowe, nierozwiązane dotychczas w orzecznictwie, którego wyjaśnienie może przyczynić się do rozwoju prawa.
Skład orzekający
Renata Żywicka
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, w szczególności w sprawach dotyczących rent i stosowania przepisów proceduralnych (k.p.a. w postępowaniu ubezpieczeniowym)."
Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowania kasacyjnego i wymogów formalnych skargi kasacyjnej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Orzeczenie wyjaśnia kluczowe wymogi formalne skargi kasacyjnej, co jest istotne dla praktyków prawa ubezpieczeniowego. Pokazuje, jak Sąd Najwyższy podchodzi do kwestii istotnych zagadnień prawnych.
“Jak skutecznie złożyć skargę kasacyjną do Sądu Najwyższego? Kluczowe zasady i pułapki.”
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.