III USK 281/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła prawa J. M. do renty socjalnej i renty rodzinnej. Sądy niższych instancji, opierając się na opiniach biegłych, oddaliły odwołanie od decyzji ZUS, uznając, że skarżąca nie jest całkowicie niezdolna do pracy. Sąd Apelacyjny oddalił apelację, podzielając ustalenia Sądu Okręgowego. Skarżąca wniosła skargę kasacyjną, zarzucając rażące naruszenie prawa procesowego (m.in. art. 378 § 1 k.p.c., art. 328 § 2 k.p.c.) oraz prawa materialnego (art. 12 ust. 2 ustawy o emeryturach i rentach z FUS). Argumentowała, że wykładnia przepisu dotyczącego całkowitej niezdolności do pracy była błędna, pomijając aspekt ekonomiczny i skupiając się jedynie na biologicznym. Sąd Najwyższy, rozpatrując wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, stwierdził, że nie zachodzą przesłanki określone w art. 398^9 § 1 k.p.c. Podkreślono, że ocena stanu zdrowia i zdolności do pracy wymaga wiedzy specjalistycznej, a sądy prawidłowo oparły się na opiniach biegłych. Sąd Najwyższy wyjaśnił, że całkowita niezdolność do pracy ma wymiar medyczny, a kwestie takie jak wiek, wykształcenie czy doświadczenie zawodowe są istotne przy ustalaniu stopnia niezdolności, ale nie mogą zastąpić oceny medycznej, jeśli ta wskazuje na zdolność do pracy. Odmówiono przyjęcia skargi do rozpoznania, zasądzając koszty postępowania kasacyjnego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przesłanek przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, zwłaszcza w kontekście oceny zdolności do pracy w sprawach ubezpieczeniowych.
Dotyczy specyfiki spraw o renty socjalne i rodzinne oraz kryteriów oceny niezdolności do pracy.
Zagadnienia prawne (2)
Czy całkowita niezdolność do pracy, będąca podstawą do przyznania renty socjalnej i rodzinnej, powinna być oceniana wyłącznie z perspektywy medycznej, czy też uwzględniać również aspekty ekonomiczne, kwalifikacje zawodowe i możliwości zatrudnienia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Całkowita niezdolność do pracy ma przede wszystkim wymiar medyczny, a ocena ta wymaga wiedzy specjalistycznej. Choć wiek, wykształcenie i doświadczenie zawodowe są brane pod uwagę przy ustalaniu stopnia niezdolności, nie mogą zastąpić oceny medycznej, jeśli ta wskazuje na zachowanie zdolności do pracy.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy podkreślił, że ustalenie niezdolności do pracy z powodów medycznych wymaga wiedzy specjalistycznej biegłych. Sądy meriti prawidłowo oparły się na opiniach biegłych, którzy nie stwierdzili całkowitej niezdolności do pracy. Argumenty dotyczące braku możliwości wykonywania pracy w gastronomii lub potrzeby przekwalifikowania nie mogły zastąpić medycznej oceny zdolności do pracy, która jest kluczowa dla przyznania renty socjalnej i rodzinnej.
Czy skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona w rozumieniu art. 398^9 § 1 pkt 4 k.p.c. w przypadku zarzutów dotyczących wykładni przepisów o niezdolności do pracy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, skarga kasacyjna nie jest oczywiście uzasadniona, jeśli jej zasadność wymaga głębszej analizy prawnej lub dociekań, a zarzucane uchybienia nie mają kwalifikowanego charakteru i nie są oczywiste dla przeciętnego prawnika.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wyjaśnił, że przesłanka oczywistej zasadności skargi kasacyjnej dotyczy jedynie elementarnych uchybień, które są dostrzegalne bez potrzeby głębszej analizy. W rozpoznawanej sprawie skarżąca nie wykazała istnienia tak rozumianej przesłanki, a zarzuty wymagałyby szczegółowej analizy prawnej i faktycznej.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| J. M. | osoba_fizyczna | odwołująca się |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L. | organ_państwowy | organ rentowy |
Przepisy (19)
Główne
k.p.c. art. 398^9 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Pomocnicze
k.p.c. art. 378 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 328 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 391 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 278 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 236
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 286
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 316 § §
Kodeks postępowania cywilnego
ustawa emerytalna art. 12 § ust. 2
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
ustawa emerytalna art. 68 § ust. 1 pkt 3
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
k.p.c. art. 398^4 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 398^9 § § 1 pkt 4
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 398^9 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 98 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 99
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 398^21
Kodeks postępowania cywilnego
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu art. 15 § ust. 2
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu art. 16 § ust. 4 pkt 2
ustawa emerytalna art. 13
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak podstaw do przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania zgodnie z art. 398^9 § 1 k.p.c. • Ocena zdolności do pracy wymaga wiedzy specjalistycznej, a sądy prawidłowo oparły się na opiniach biegłych. • Nie stwierdzono całkowitej niezdolności do pracy z przyczyn medycznych. • Zarzuty skarżącej nie spełniają przesłanki oczywistej zasadności skargi kasacyjnej.
Odrzucone argumenty
Rażące naruszenie prawa procesowego (art. 378 § 1, 328 § 2, 391 § 1, 278 § 1, 236, 286, 316 k.p.c.). • Naruszenie prawa materialnego (art. 12 ust. 2 ustawy emerytalnej) poprzez błędną wykładnię pojęcia całkowitej niezdolności do pracy. • Pominięcie aspektu ekonomicznego całkowitej niezdolności do pracy. • Skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona.
Godne uwagi sformułowania
Oczywiste jest przy tym tylko to, co można dostrzec bez potrzeby głębszej analizy, czy przeprowadzenia dłuższych badań lub dociekań. • W sprawie, w której przedmiotem ustaleń i ocen sądu ubezpieczeń społecznych jest zdolność lub niezdolność do pracy z powodów medycznych (...), rozstrzygnięcie zagadnień dotyczących stanu zdrowia ubezpieczonego wymaga zasadniczo wiedzy specjalistycznej. • Z samej definicji, przyznanie renty socjalnej uzasadniane jest całkowitą niezdolnością do pracy, czyli niezdolnością do jakiejkolwiek pracy.
Skład orzekający
Piotr Prusinowski
Prezes SN
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, zwłaszcza w kontekście oceny zdolności do pracy w sprawach ubezpieczeniowych."
Ograniczenia: Dotyczy specyfiki spraw o renty socjalne i rodzinne oraz kryteriów oceny niezdolności do pracy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Orzeczenie wyjaśnia kluczowe kwestie dotyczące oceny niezdolności do pracy w sprawach o renty, co jest istotne dla prawników specjalizujących się w ubezpieczeniach społecznych. Odmowa przyjęcia skargi kasacyjnej jest rutynowa, ale uzasadnienie SN zawiera cenne wskazówki interpretacyjne.
“Kiedy opinia biegłego o zdolności do pracy nie wystarczy? Sąd Najwyższy o rentach socjalnych i rodzinnych.”
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.