III USK 212/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 1 lipca 2021 r. odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej od wyroku Sądu Apelacyjnego w [...] z dnia 21 maja 2020 r. (sygn. akt III AUa [...]). Sprawa dotyczyła decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, która stwierdzała, że P.M. jako pracownik u płatnika składek E. spółki z o.o. nie podlegał obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym od 1 sierpnia 2010 r., natomiast jako wspólnik jednoosobowej spółki z o.o. podlegał tym ubezpieczeniom. Sąd Apelacyjny uznał, że zbycie przez P.M. 10% udziałów w spółce na rzecz żony miało na celu obejście przepisów ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych (art. 8 ust. 6 pkt 4), a formalna zmiana nie zmieniła jego dominującej pozycji. Sąd Najwyższy podkreślił, że skarga kasacyjna jest środkiem nadzwyczajnym i jej przyjęcie wymaga uzasadnienia istotnym interesem publicznym, np. potrzebą wykładni przepisów. Wskazał, że orzecznictwo Sądu Najwyższego jest jednolite w kwestii wspólników z większościowymi udziałami w spółkach z o.o., którzy nie mogą korzystać z ubezpieczenia społecznego jako pracownicy, a czynności zmierzające do wykreowania więzi pracowniczej w takich sytuacjach nie są aprobowane. Z uwagi na brak przesłanek określonych w art. 398^9 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie utrwalonej linii orzeczniczej Sądu Najwyższego w zakresie objęcia ubezpieczeniem społecznym wspólników spółek z o.o. oraz kryteriów oceny czynności zmierzających do obejścia prawa.
Dotyczy specyficznej sytuacji wspólnika z dominującą pozycją w spółce z o.o. i próby uzyskania statusu pracownika.
Zagadnienia prawne (2)
Czy wspólnik jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, który zbył część udziałów na rzecz żony, może być wyłączony spod regulacji art. 8 ust. 6 pkt 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli zbycie udziałów miało na celu obejście przepisów prawa i formalna zmiana nie zmieniła dominującej pozycji wspólnika.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy powołuje się na ugruntowane orzecznictwo, zgodnie z którym wspólnik z większościowymi udziałami w spółce z o.o. nie może korzystać z ubezpieczenia społecznego jako pracownik, a czynności zmierzające do wykreowania więzi pracowniczej w takich sytuacjach nie są aprobowane. Kluczowa jest ocena, czy czynność zbycia udziałów miała na celu obejście przepisów prawa.
Jakie są przesłanki przyjęcia skargi kasacyjnej do merytorycznego rozpoznania przez Sąd Najwyższy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Przyjęcie skargi kasacyjnej wymaga uzasadnienia istotnym interesem publicznym, w szczególności potrzebą dokonania wykładni przepisów, które wywołują wątpliwości interpretacyjne, rozstrzygnięciem istotnych zagadnień prawnych o charakterze precedensowym, lub wyeliminowaniem orzeczeń rażąco wadliwych.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wyjaśnia, że skarga kasacyjna jest środkiem nadzwyczajnym i nie przysługuje od każdego orzeczenia. Wskazuje na wymogi formalne i merytoryczne dotyczące wniosku o przyjęcie skargi, w tym konieczność wskazania przepisów wymagających wykładni, przedstawienia wątpliwości lub rozbieżności w orzecznictwie oraz własnej propozycji interpretacyjnej.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| P. M. | osoba_fizyczna | odwołujący się |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w K. | instytucja | organ |
| E. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością | spółka | płatnik składek |
Przepisy (4)
Główne
ustawa systemowa art. 8 § ust. 6 pkt 4
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Przepis ten dotyczy objęcia ubezpieczeniem społecznym wspólników spółek z ograniczoną odpowiedzialnością. Sąd interpretuje go w kontekście obejścia prawa, gdy wspólnik posiada dominującą pozycję i próbuje uzyskać status pracownika.
Pomocnicze
k.p.c. art. 398^9 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania cywilnego
Określa przesłanki przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, w tym istnienie istotnego zagadnienia prawnego.
k.p.c. art. 398^9 § § 1 pkt 2
Kodeks postępowania cywilnego
Określa przesłanki przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, w tym potrzebę wykładni przepisów prawa.
k.p.c. art. 398^9 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Reguluje odmowę przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak istotnego interesu publicznego uzasadniającego przyjęcie skargi kasacyjnej. • Orzecznictwo Sądu Najwyższego jest jednolite w kwestii objęcia ubezpieczeniem społecznym wspólników z dominującą pozycją w spółce z o.o. • Nie zachodzi potrzeba wykładni przepisów, które wywoływałyby wątpliwości interpretacyjne.
Godne uwagi sformułowania
zachowanie ubezpieczonego, polegające na zbyciu 5 udziałów z 50 posiadanych (stanowiących 100% udziałów), na rzecz swojej żony, zmierzało wyłącznie do wyeliminowania przypadku odczytywanego literalnie z przepisu art. 8 ust. 6 pkt 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych • formalna zatem zmiana w zakresie udziałów, w istocie nie zmieniła dotychczasowego statusu ubezpieczonego • Skarga kasacyjna jest nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia. • Nie istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych (...) analogicznie jak nie występuje w sprawie istotne zagadnienie prawne (...) jeżeli Sąd Najwyższy zajął już stanowisko w kwestii tego zagadnienia prawnego lub wykładni przepisów i wyraził swój pogląd we wcześniejszych orzeczeniach
Skład orzekający
Bohdan Bieniek
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie utrwalonej linii orzeczniczej Sądu Najwyższego w zakresie objęcia ubezpieczeniem społecznym wspólników spółek z o.o. oraz kryteriów oceny czynności zmierzających do obejścia prawa."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wspólnika z dominującą pozycją w spółce z o.o. i próby uzyskania statusu pracownika.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia z zakresu ubezpieczeń społecznych, które ma praktyczne znaczenie dla przedsiębiorców i wspólników spółek. Pokazuje, jak sądy oceniają próby obejścia przepisów.
“Czy zbycie udziałów w spółce żonie chroni przed ZUS? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Sektor
ubezpieczenia
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.