I UO 4/17

Sąd Najwyższy2017-12-19
SNubezpieczenia społeczneemerytury i rentyŚrednianajwyższy
emeryturaubezpieczenia społeczneSąd Najwyższyskarga kasacyjnazażalenieprzymus adwokackiniedopuszczalnośćprawo pracy

Sąd Najwyższy odrzucił zażalenie na postanowienie o odmowie przyjęcia skargi kasacyjnej, wskazując na niedopuszczalność środka zaskarżenia oraz brak przymusu adwokackiego.

Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie ubezpieczonego L.Z. na postanowienie odmawiające przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. Sąd uznał zażalenie za niedopuszczalne z dwóch powodów: po pierwsze, wniesiono je osobiście, mimo obowiązującego przymusu adwokackiego w postępowaniu przed Sądem Najwyższym. Po drugie, przepisy Kodeksu postępowania cywilnego nie przewidują możliwości zaskarżenia postanowienia Sądu Najwyższego o odmowie przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

Sąd Najwyższy w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych rozpoznał zażalenie ubezpieczonego L.Z. na postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 11 lipca 2017 r., sygn. akt I UK [...], które odmawiało przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. Sąd Najwyższy postanowił odrzucić zażalenie jako niedopuszczalne. Uzasadnienie opiera się na dwóch głównych przesłankach. Po pierwsze, wskazano na art. 87¹ § 1 k.p.c., który nakłada obowiązek zastępstwa stron przez adwokatów lub radców prawnych w postępowaniu przed Sądem Najwyższym, w tym w zakresie czynności procesowych związanych z tym postępowaniem. Wniesienie zażalenia osobiście przez stronę, objętego przymusem adwokackim, stanowi brak formalny nieusuwalny, skutkujący odrzuceniem środka zaskarżenia. Po drugie, podkreślono, że przepisy Kodeksu postępowania cywilnego nie przewidują możliwości wniesienia jakiegokolwiek środka odwoławczego lub zaskarżenia od postanowienia Sądu Najwyższego odmawiającego przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. Orzeczenia Sądu Najwyższego, jako najwyższego organu sądowego, są ostateczne i nie podlegają dalszemu zaskarżeniu. W związku z tym, zażalenie zostało odrzucone jako niedopuszczalne na podstawie odpowiednich przepisów k.p.c.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, zażalenie takie jest niedopuszczalne.

Uzasadnienie

Zażalenie jest niedopuszczalne z dwóch powodów: po pierwsze, wniesiono je osobiście, mimo obowiązującego przymusu adwokackiego w postępowaniu przed Sądem Najwyższym. Po drugie, przepisy Kodeksu postępowania cywilnego nie przewidują możliwości zaskarżenia postanowienia Sądu Najwyższego o odmowie przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, gdyż orzeczenia Sądu Najwyższego są ostateczne.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucenie zażalenia

Strony

NazwaTypRola
L.Z.osoba_fizycznaubezpieczony
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w K.instytucjaorgan rentowy

Przepisy (10)

Główne

k.p.c. art. 87¹ § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

W postępowaniu przed Sądem Najwyższym obowiązuje zastępstwo stron przez adwokatów lub radców prawnych, co dotyczy także czynności procesowych związanych z postępowaniem przed Sądem Najwyższym, podejmowanych przed sądem niższej instancji. Przymus ten obejmuje wszelkie postępowania należące do właściwości Sądu Najwyższego, w tym zażalenie wnoszone do Sądu Najwyższego.

Pomocnicze

k.p.c. art. 130 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Brak formalny nieusuwalny, którego nie można sanować.

k.p.c. art. 394¹ § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy zaskarżania do sądu drugiej instancji kończących postępowanie w sprawie postanowień sądu pierwszej instancji.

k.p.c. art. 394¹ § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy zaskarżania do Sądu Najwyższego kończących postępowanie w sprawie postanowień sądu drugiej instancji.

k.p.c. art. 394¹ § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do odrzucenia zażalenia.

k.p.c. art. 398²¹

Kodeks postępowania cywilnego

W związku z art. 370 i 373 k.p.c., stosowany odpowiednio przy odrzuceniu zażalenia.

k.p.c. art. 370

Kodeks postępowania cywilnego

Stosowany odpowiednio przy odrzuceniu zażalenia.

k.p.c. art. 373

Kodeks postępowania cywilnego

Stosowany odpowiednio przy odrzuceniu zażalenia.

u.e.r.f.u.s. art. 184

Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Podstawa prawna odmowy prawa do emerytury w niższym wieku emerytalnym.

u.e.r.f.u.s. art. 32

Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

W związku z art. 184, podstawa prawna odmowy prawa do emerytury w niższym wieku emerytalnym.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zażalenie wniesione osobiście przez stronę, mimo obowiązującego przymusu adwokackiego, jest niedopuszczalne. Przepisy k.p.c. nie przewidują możliwości zaskarżenia postanowienia Sądu Najwyższego o odmowie przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

Godne uwagi sformułowania

Zażalenie jest niedopuszczalne i z tego powodu zostało odrzucone. Po pierwsze, zgodnie z art. 87¹ § 1 k.p.c., w postępowaniu przed Sądem Najwyższym obowiązuje zastępstwo stron przez adwokatów lub radców prawnych. Po drugie, wymaga wyraźnego podkreślenia, że przepisy Kodeksu postępowania cywilnego nie przewidują możliwości wniesienia jakiegokolwiek środka odwoławczego lub środka zaskarżenia od postanowienia Sądu Najwyższego odmawiającego przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. Orzeczenia Sądu Najwyższego – w tym postanowienia – wydane przez najwyższy organ sądowy nie podlegają dalszemu zaskarżeniu.

Skład orzekający

Katarzyna Gonera

przewodniczący, sprawozdawca

Zbigniew Korzeniowski

członek

Piotr Prusinowski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Potwierdzenie niedopuszczalności zażalenia na postanowienie SN o odmowie przyjęcia skargi kasacyjnej oraz konsekwencji naruszenia przymusu adwokackiego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej w Sądzie Najwyższym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Orzeczenie ma charakter czysto proceduralny i dotyczy specyficznych zasad postępowania przed Sądem Najwyższym, co czyni je interesującym głównie dla prawników procesualistów.

Zażalenie do Sądu Najwyższego? Uważaj na przymus adwokacki i zasady zaskarżania!

Sektor

ubezpieczenia społeczne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt I UO 4/17
POSTANOWIENIE
Dnia 19 grudnia 2017 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Katarzyna Gonera (przewodniczący, sprawozdawca)
‎
SSN Zbigniew Korzeniowski
‎
SSN Piotr Prusinowski
w sprawie z odwołania L.Z.
‎
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w K.
o emeryturę
‎
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 19 grudnia 2017 r.,
‎
zażalenia ubezpieczonego na postanowienie Sądu Najwyższego
z dnia 11 lipca 2017 r., sygn. akt I UK […],
odrzuca zażalenie.
UZASADNIENIE
Sąd Apelacyjny w [...], wyrokiem z 22 listopada 2016 r., oddalił apelację ubezpieczonego L.Z. od wyroku Sądu Okręgowego w K. z 18 marca 2016 r., którym oddalono odwołanie wnioskodawcy od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w K. z 30 czerwca 2015 r., odmawiającej prawa do emerytury w niższym wieku emerytalnym
na podstawie art. 184 w związku z art. 32 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.
Ubezpieczony L.Z. zaskarżył wyrok Sądu Apelacyjnego w [...] skargą kasacyjną. Sąd Najwyższy, postanowieniem z 11 lipca 2017 r., I UK […], odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
Na postanowienie Sądu Najwyższego, odmawiające przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, L.Z. wniósł osobiście sporządzone zażalenie, w którym zakwestionował stanowisko Sądu Najwyższego co do braku oczywistej zasadności skargi kasacyjnej. Powtórzył także, prezentowane wcześniej w skardze, zarzuty dotyczące ustaleń faktycznych Sądu Apelacyjnego co do wykonywania pracy w szczególnych warunkach.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Zażalenie jest niedopuszczalne i z tego powodu zostało odrzucone.
Po pierwsze, zgodnie z art. 87
1
§ 1 k.p.c., w postępowaniu przed Sądem Najwyższym obowiązuje zastępstwo stron przez adwokatów lub radców prawnych. Zastępstwo to dotyczy także czynności procesowych związanych z postępowaniem przed Sądem Najwyższym, podejmowanych przed sądem niższej instancji. Przymus adwokacki ustanowiony w art. 87
1
k.p.c. obejmuje – co do zasady – wszelkie postępowania, które należą do właściwości Sądu Najwyższego, dotyczy także zażalenia wnoszonego do Sądu Najwyższego (art. 394
1
k.p.c.). Niezastosowanie się do wymogu przymusu adwokacko-radcowskiego i wniesienie zażalenia objętego przymusem osobiście przez samą stronę jest brakiem formalnym nieusuwalnym, którego nie można sanować w trybie art. 130 § 1 k.p.c. (por. postanowienia Sądu Najwyższego: z 14 stycznia 1997 r., I CZ 23/96, OSNC 1997, nr 6-7, poz. 77; z 12 grudnia 2013 r., V CZ 70/13, LEX nr 1408689). Zażalenie wniesione osobiście przez stronę podlega zatem odrzuceniu wobec braku zdolności postulacyjnej.
Po drugie, wymaga wyraźnego podkreślenia, że przepisy Kodeksu postępowania cywilnego nie przewidują możliwości wniesienia jakiegokolwiek środka odwoławczego lub środka zaskarżenia od postanowienia Sądu Najwyższego odmawiającego przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (por. postanowienia Sądu Najwyższego: z 9 czerwca 2006 r., III UO 2/06, LEX nr 1101299; podobnie postanowienia Sądu Najwyższego: z 5 grudnia 2007 r., II UZ 36/07, LEX nr 161858; z 7 października 2009 r., III UZ 3/09, LEX nr 560877; z 20 stycznia 2010 r., II PZ 29/09, LEX nr 577837 i z 21 września 2010 r., III PO 4/10, LEX nr 667492). Kodeks postępowania cywilnego ustanawia jednolity system zaskarżania orzeczeń sądowych w sprawach cywilnych, opierający się na zasadzie dwuinstancyjności. Przeciwko prawomocnym orzeczeniom sądów drugiej instancji może być ponadto skierowana do Sądu Najwyższego skarga kasacyjna (art. 398
1
§ 1 k.p.c.) albo zażalenie (art. 394
1
§ 1, 1
1
i 2 k.p.c.). Żaden przepis nie przewiduje natomiast możliwości zaskarżenia zażaleniem orzeczenia Sądu Najwyższego w jakimkolwiek przedmiocie.
Orzeczenia Sądu Najwyższego – w tym postanowienia – wydane przez najwyższy organ sądowy nie podlegają dalszemu zaskarżeniu. Zażalenie nie przysługuje ani na postanowienie Sądu Najwyższego o odrzuceniu skargi kasacyjnej – poprzednio kasacji (por. postanowienia Sądu Najwyższego: z 28 września 2004 r., II UZ 39/04, LEX nr 1619580, z 15 listopada 2004 r., II UO 3/04, LEX nr 1619579), ani na postanowienie Sądu Najwyższego o odmowie przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
Postanowienie Sądu Najwyższego o odmowie przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania jest niewątpliwie postanowieniem kończącym postępowanie w sprawie. Taka jego charakterystyka nie przemawia jednak za przyjęciem jego zaskarżalności. Nie sposób jakichkolwiek wniosków w tym względzie wyciągać z treści art. 394 § 1
a capito
k.p.c. lub z treści art. 394
1
§ 2 k.p.c. Pierwszy z tych przepisów dotyczy zaskarżania do sądu drugiej instancji kończących postępowanie w sprawie postanowień sądu pierwszej instancji. Drugi z kolei – zaskarżenia do Sądu Najwyższego kończących postępowanie w sprawie postanowień sądu drugiej instancji. Skoro Sąd Najwyższy nie jest ani sądem pierwszej, ani sądem drugiej instancji, to nie stosuje się do jego postanowień żadnego z tych przepisów (por. postanowienie Sądu Najwyższego z 27 lipca 2005 r., III PO 1/05, niepublik.). W każdej procedurze jest taki organ – najwyższy organ sądowy – którego orzeczenia są ostateczne i nie podlegają dalszemu zaskarżeniu. Takim organem w polskim postępowaniu cywilnym jest Sąd Najwyższy.
Mając powyższe na uwadze Sąd Najwyższy odrzucił jako niedopuszczalne wniesione zażalenie, stosując odpowiednio art. 394
1
§ 3 k.p.c. oraz art. 398
21
w związku z art. 370 i 373 k.p.c.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI