III UK 84/07

Sygn. akt III UK 84/07 
 
 
 
POSTANOWIENIE 
 
Dnia 9 stycznia 2008 r. 
Sąd Najwyższy w składzie : 
 
SSN Zbigniew Myszka 
 
 
w sprawie z odwołania J.  S. Przedsiębiorstwa  Budowlano - Usługowego  "S. - Pol"  
Spółka Jawna  
od  decyzji  Zakładu  Ubezpieczeń Społecznych  
z udziałem zainteresowanej  H.  C. 
o zasiłek chorobowy, 
na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw 
Publicznych w dniu 9 stycznia 2008 r., 
na skutek skargi kasacyjnej ubezpieczonego  od wyroku Sądu Okręgowego -  Sądu 
Pracy i Ubezpieczeń Społecznych […] 
z dnia 12 kwietnia 2007 r.,  
odrzuca skargę. 
  
 
Uzasadnienie 
 
 
Wyrokiem z dnia 12 stycznia 2007 r. Sąd Okręgowy –Wydział Pracy i 
Ubezpieczeń Społecznych oddalił apelację wnioskodawcy J. S. Przedsiębiorstwo 
Budowlano-Usługowe „S.-Pol” s. j. od wyroku Sądu Rejonowego z dnia 19 stycznia 
2007 r., wydanego w sprawie przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych, przy 
udziale zainteresowanej H. C., o zasiłek chorobowy.  
W zaskarżonym wyroku Sąd Okręgowy podzielił stanowisko Sądu pierwszej 
instancji, że nagrody i premie przewidziane w przepisach płacowych wnioskodawcy 
mają charakter uznaniowy i nie mogą być utożsamiane z premią regulaminową. 
Tym samym nie mogą być wliczane do podstawy wymiaru zasiłku chorobowego i 

 
 
2 
macierzyńskiego jak tego żądał wnioskodawca. Jednocześnie Sąd Okręgowy 
wskazał, że wydając zaskarżony wyrok był związany prawomocnym wyrokiem 
Sądu Rejonowego z dnia 29 marca 2006 r., uznającym wnioskodawcę za winnego 
tego, że w okresie od stycznia 1999 r. do kwietnia 2002 r. jako właściciel PBU „S.-
Pol", działając w celu osiągnięcia korzyści majątkowej wprowadził w błąd 
pracowników 
ZUS 
poprzez 
zgłoszenie 
do 
ubezpieczenia 
społecznego 
pracowników, z którymi zostały zawarte pozorne umowy o pracę, mając na celu 
wyłudzenie świadczeń z ubezpieczenia społecznego oraz wliczając bezpodstawnie 
do podstawy wymiaru świadczeń wypłacane pracownikom premie i nagrody, 
doprowadził ZUS do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w postaci wypłaty 
zasiłków chorobowych i macierzyńskich w kwocie 1.054.227,57 zł, w tym z tytułu 
pozornie zawartych umów z m.in. H. C., a nadto z tytułu bezpodstawnego wliczenia 
nagród do podstawy wymiaru świadczeń zawartych w umowach o pracę, 
stanowiącego przestępstwo z art. 286 § 1 k.k. w związku z art. 294 § 1 k.k. w 
związku z art. 12 k.k. skazał go na karę 3 lat pozbawienia wolności oraz grzywnę.  
W skardze kasacyjnej pełnomocnik wnioskodawcy zarzucił naruszenie 
następujących przepisów: 1/ art. 41 ust. 1 i art. 36 ust. 1 ustawy z dnia 25 czerwca 
1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby 
i macierzyństwa (Dz. U. z 2005 r. Nr 31, poz. 267, powoływanej jako ustawa o 
świadczeniach pieniężnych) w związku z § 5 pkt 2 regulaminu wynagradzania wraz 
z zasadami wynagradzania obowiązującymi od 15 kwietnia 1999 r. w spółce „S.-
Pol" przez przyjęcie, że przepisy o wynagradzaniu nie przewidują zmniejszania 
premii i nagrody za okres pobierania świadczenia, 2/ art. 3 pkt 3 w związku z art. 36 
ustawy o świadczeniach pieniężnych przez jego niezastosowanie, polegające na 
błędnym zdefiniowaniu wynagrodzenia i błędnym ustaleniu przychodu pracownika 
co miało istotne znaczenie przy ustalaniu podstawy wymiaru świadczeń z 
ubezpieczenia społecznego i było sprzeczne z umową o pracę, 3/ przepisów 
Rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 18 grudnia 1998 r. w 
sprawie 
szczegółowych 
zasad 
ustalania 
podstawy 
wymiaru 
składki 
na 
ubezpieczenia emerytalne i rentowe (Dz. U. Nr 161, poz. 1106) przez jego 
niezastosowanie, polegające na błędnym przyjęciu, że wypłacona premia 
miesięczna, nie stanowi składnika podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie 

 
 
3 
emerytalne i rentowe i nie jest przychodem w rozumieniu przepisów o podatku 
dochodowym od osób fizycznych, osiąganym przez pracownika u pracodawcy z 
tytułu zatrudnienia w ramach stosunku pracy, z zastrzeżeniem art. 18 ust. 2 ustawy 
z dnia 13 października o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. Nr 137, poz. 
887). i zgodnie z § 2 tego rozporządzenia, nie można wykluczyć z podstawy 
wymiaru składek premii, a podstawa wymiaru składek jest zarazem podstawą 
wymiaru świadczeń z tego ubezpieczenia - przez jego pominięcie w całości, 4/ art. 
38 ust. 1 ustawy o świadczeniach pieniężnych przez jego niezastosowanie, 
polegające na błędnym ustaleniu przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia, a w 
konsekwencji błędnego ustalenia podstawy wymiaru zasiłku chorobowego, 5/ art. 
316 § 1 k.p.c. poprzez nie wzięcie za podstawę rozstrzygnięcia istniejącego stanu 
prawnego w zakresie wynikającym z art. 3 pkt 3 w związku z art. 36 ustawy o 
świadczeniach pieniężnych w związku z art. 20 ustawy o systemie ubezpieczeń 
społecznych zgodnie z którymi podstawę wymiaru świadczeń z ubezpieczenia 
społecznego stanowi podstawa wymiaru składek na to ubezpieczenie, 6/ art. 233 § 
1 k.p.c. poprzez ustalenie niezgodnie z stanem faktycznym i wbrew zasad 
logicznego rozumowania, że wszystkim pracownikom spółki przysługuje wyłącznie 
wynagrodzenie w wysokości najniższego obowiązującego w danym okresie.  
Przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania skarżący uzasadnił istnieniem w 
sprawie ważnego zagadnienia prawnego wymagającego szerszej wykładni Sądu 
Najwyższego, a sprowadzającego się do następujących pytań czy uprawnione są 
poglądy Sądu Okręgowego: 1/ że art. 41 ust. 1 ustawy o świadczeniach 
pieniężnych nakazuje wyłączenie z podstawy świadczeń z ubezpieczenia 
społecznego miesięcznej premii lub nagrody o charakterze uznaniowym, o ile tak, 
to jaki przepis prawny określa taki charakter premii, 2/ że w myśl art. 41 ust. 1 
powołanej ustawy należy rozróżniać premię regulaminową, uznaniową, wymłacaną 
stale, i w zależności od jej nazwania należy ją wliczać bądź wyłączać z podstawy 
świadczeń z ubezpieczenia społecznego, wypłacanych za dany miesiąc, oraz jak w 
świetle tego przepisu rozróżniać premię uznaniową, a jak regulaminową, a także 3/ 
że w związku z art. 41 ust. 1 ustawy o świadczeniach pieniężnych nie stosuje się 
art. 47 ust. 1 w związku z art. 36 ust. 1 i 42 ust. 1 tej ustawy.  
Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 

 
 
4 
    Skarga kasacyjna jest oczywiście nieuzasadniona na gruncie prawidłowo 
wyłożonego w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku prawomocnego wyroku Sądu 
Rejonowego […] z dnia 29 marca 2006 r., skazującego J. S. za przestępstwo z art. 
286 k.k. w związku z art. 294 § 1 k.k. w związku z art. 12 k.k. Moc wiążąca ustaleń 
zawartych w karnym wyroku skazującym co do popełnienia przestępstwa 
wprowadzenia w błąd pracowników organu rentowego w celu osiągnięcia korzyści 
majątkowej przez wyłudzenie świadczeń z ubezpieczenia społecznego (art. 11 
k.p.c.) wyklucza potrzebę i celowość badania tego, czy sporne nagrody uznaniowe 
były rzeczywiście wypłacane, jak utrzymuje skarżący, czy też były one jedynie 
pozornie deklarowane dla wyłudzenia świadczeń z ubezpieczenia społecznego, jak 
to wynika z wiążących ustaleń zawartych w w/w wyroku skazującym.     
     Mając powyższe na uwadze Sąd Najwyższy postanowił jak w sentencji (3989 § 2 
k.p.c.).