III UK 81/18

Sąd Najwyższy2019-03-12
SNubezpieczenia społeczneemerytury i rentyŚrednianajwyższy
emerytura rolniczaKRUSskarga kasacyjnawartość przedmiotu sporuniedopuszczalność skargiprawo ubezpieczeń społecznychzaległe świadczenia

Sąd Najwyższy odrzucił skargę kasacyjną w sprawie o wysokość emerytury rolniczej z powodu niedopuszczalności, gdyż wartość przedmiotu zaskarżenia była niższa niż 10 000 zł.

Sprawa dotyczyła odwołania S. K. od decyzji Prezesa KRUS w sprawie ponownego ustalenia wysokości emerytury rolniczej. Sąd Apelacyjny oddalił apelację ubezpieczonego, a następnie Sąd Najwyższy rozpoznał skargę kasacyjną. Skarga została oparta na zarzutach naruszenia prawa materialnego dotyczących daty początkowej wypłaty świadczenia po jego wstrzymaniu. Sąd Najwyższy uznał jednak skargę za niedopuszczalną, ponieważ wartość przedmiotu zaskarżenia (2 447,84 zł) była niższa niż próg 10 000 zł określony w art. 398^2 § 1 k.p.c., co skutkowało jej odrzuceniem.

Przedmiotem postępowania była skarga kasacyjna S. K. od wyroku Sądu Apelacyjnego w […], który oddalił apelację ubezpieczonego od wyroku Sądu Okręgowego w G. Sąd Okręgowy z kolei oddalił odwołanie S. K. od decyzji Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego dotyczącej ponownego ustalenia wysokości emerytury rolniczej. Spór dotyczył daty początkowej wypłaty świadczenia po jego prawomocnym wstrzymaniu. Ubezpieczony wnosił o wypłatę emerytury od daty wcześniejszej niż przyznana przez organ rentowy, powołując się na wstrzymanie wypłaty od 2012 roku i złożenie wniosku o wznowienie w 2016 roku. Zastosowany przepis art. 135 ustawy o emeryturach i rentach FUS w związku z art. 52 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników ogranicza prawo do wypłaty zaległych świadczeń do okresu nie dłuższego niż 3 lata poprzedzające miesiąc zgłoszenia wniosku. Skarżący zarzucał błędną wykładnię i zastosowanie przepisów dotyczących daty początkowej wypłaty oraz przesłanek wstrzymania świadczenia. Sąd Najwyższy, rozpoznając skargę, stwierdził, że sprawa nie dotyczy prawa do świadczenia ani jego wstrzymania, lecz jedynie daty początkowej wypłaty za okres poprzedzający decyzję o wstrzymaniu. Wartość przedmiotu zaskarżenia została wskazana przez skarżącego na kwotę 2 447,84 zł. Zgodnie z art. 398^2 § 1 k.p.c., skarga kasacyjna nie przysługuje w sprawach o prawa majątkowe, w których wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż 10 000 zł. W związku z tym Sąd Najwyższy odrzucił skargę jako niedopuszczalną i przyznał pełnomocnikowi z urzędu zwrot kosztów pomocy prawnej.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, skarga kasacyjna w takiej sprawie jest niedopuszczalna.

Uzasadnienie

Sprawa nie dotyczy prawa do świadczenia ani jego wstrzymania, lecz jedynie daty początkowej wypłaty za okres poprzedzający decyzję o wstrzymaniu. Wartość przedmiotu zaskarżenia była niższa niż próg określony w art. 398^2 § 1 k.p.c., co czyni skargę niedopuszczalną.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucenie skargi

Strony

NazwaTypRola
S. K.osoba_fizycznaodwołujący się
Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznegoorgan_państwowyorgan rentowy

Przepisy (5)

Główne

k.p.c. art. 398^2 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Skarga kasacyjna nie przysługuje w sprawach o prawa majątkowe, w których wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż dziesięć tysięcy złotych.

Pomocnicze

k.p.c. art. 398^6 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

u.e.r. FUS art. 135 § ust. 2

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Przewiduje prawo do wypłaty zaległego świadczenia za okres nie dłuższy niż 3 lata poprzedzające bezpośrednio miesiąc, w którym zgłoszono wniosek o wznowienie wypłaty.

u.u.s.r. art. 52 § ust. 1

Ustawa o ubezpieczeniu społecznym rolników

u.e.r. FUS art. 134 § ust. 1 pkt 5

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wartość przedmiotu zaskarżenia w sprawie jest niższa niż 10 000 zł, co czyni skargę kasacyjną niedopuszczalną na podstawie art. 398^2 § 1 k.p.c.

Odrzucone argumenty

Argumenty dotyczące naruszenia prawa materialnego przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie przepisów art. 135 ust. 2 u.e.r. FUS w zw. z art. 52 ust. 1 u.u.s.r. oraz art. 134 ust. 1 pkt 5 u.e.r. FUS w zw. z art. 52 ust. 1 u.u.s.r. co do daty początkowej wypłaty i przesłanek wstrzymania świadczenia.

Godne uwagi sformułowania

Przedmiot sporu i przedmiot zaskarżenia, obejmujące datę początkową wypłaty emerytury rolniczej po prawomocnym jej wstrzymaniu, nie dotyczy prawa do tego świadczenia. Okoliczność ta sprawia, że skarga kasacja w sprawie jest niedopuszczalna i na podstawie art. 398^2 § 1 w związku z art. 398^6 § 3 k.p.c. podlega odrzuceniu.

Skład orzekający

Jolanta Strusińska-Żukowska

przewodniczący

Beata Gudowska

sprawozdawca

Romualda Spyt

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Dopuszczalność skargi kasacyjnej w sprawach o prawa majątkowe, w których wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż 10 000 zł, szczególnie w kontekście świadczeń ubezpieczeniowych."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnego progu wartości przedmiotu zaskarżenia i specyfiki spraw z zakresu ubezpieczeń społecznych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa jest istotna dla prawników zajmujących się ubezpieczeniami społecznymi ze względu na kwestię dopuszczalności skargi kasacyjnej, jednak jej rutynowy charakter i brak przełomowych ustaleń obniżają jej atrakcyjność dla szerszej publiczności.

Nawet 2,5 tysiąca złotych może zadecydować o odrzuceniu skargi kasacyjnej. Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Dane finansowe

WPS: 2447,84 PLN

Sektor

ubezpieczenia społeczne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt III UK 81/18
POSTANOWIENIE
Dnia 12 marca 2019 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Jolanta Strusińska-Żukowska (przewodniczący)
‎
SSN Beata Gudowska (sprawozdawca)
‎
SSN Romualda Spyt
w sprawie z odwołania S. K.
‎
od decyzji Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego
‎
o wysokość emerytury rolniczej,
‎
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w dniu 12 marca 2019 r.,
‎
skargi kasacyjnej odwołującego się od wyroku Sądu Apelacyjnego w […]
‎
z dnia 6 lipca 2017 r., sygn. akt III AUa […],
1. odrzuca skargę,
2. przyznaje adwokatowi S. T. od Skarbu Państwa - Sądu Apelacyjnego w […] kwotę 120 zł (sto dwadzieścia) z uwzględnieniem podatku od towarów i usług w obowiązującej stawce, tytułem zwrotu kosztów pomocy prawnej świadczonej z urzędu w postępowaniu kasacyjnym.
UZASADNIENIE
Wyrokiem z dnia 6 lipca 2017 r. Sąd Apelacyjny w
[…]
, Wydział III Pracy i Ubezpieczeń Społecznych oddalił apelację S. K. od wyroku Sądu Okręgowego w G. z dnia 5 grudnia 2016 r., którym oddalono jego odwołanie od decyzji Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z dnia 19 lipca 2016 r. w przedmiocie ponownego ustalenia wysokości emerytury rolniczej należnej za czas od dnia 1 czerwca 2013 r. do dnia 31 lipca 2016 r., tyle że w odwołaniu ubezpieczony wnosił o wypłatę emerytury rolniczej od dnia 1 stycznia 2013 r., powołując się na wstrzymanie jej wypłaty od dnia 22 października 2012 r.
Ubezpieczony odebrał emeryturę w dniu 22 października 2012 r., a w styczniu 2013 r. dwukrotnie odmówił jej przyjęcia, w związku z czym prawomocną decyzją z dnia 21 lutego 2013 r. Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego, Oddział w Z. wstrzymał wypłatę od dnia 1 stycznia 2013 r. Wniosek o wznowienie wypłaty świadczenia S. K. złożył dniu 27 czerwca 2016 r. Zaskarżoną decyzją wypłata emerytury została wznowiona od dnia 1 czerwca 2013 r. Przepis art. 135 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (jednolity tekst: Dz.U. z 2018 r., poz. 1270) w związku z art. 52 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (jednolity tekst: Dz.U. z
2019 r., poz. 299 ze zm.) – z
astosowany przez organ rentowy i Sądy –
przewiduje
prawo do wypłaty zaległego świadczenia za okres nie dłuższy niż 3 lata poprzedzające bezpośrednio miesiąc, w którym zgłoszono wniosek o wznowienie wypłaty.
Skarga kasacyjna ubezpieczonego została oparta na podstawie naruszenia prawa materialnego przez błędną wykładnię oraz niewłaściwe zastosowanie art. 135 ust. 2 ustawy o emeryturach i rentach w związku z art. 52 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników oraz błędną wykładnię art. 134 ust. 1 pkt 5 ustawy o emeryturach i rentach w związku z art. 52 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników co do daty początkowej wypłaty wstrzymanego świadczenia oraz co do przesłanek wstrzymania wypłaty świadczeń.
Ubezpieczony wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i orzeczenie co do istoty sprawy przez zasądzenie od rolniczego organu rentowego świadczeń za okres od dnia 1 stycznia do dnia 31 maja 2013 r. tj. kwoty 2.447,84 zł, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Apelacyjnemu do ponownego rozpoznania, lub uchylenie zaskarżonego wyroku oraz wyroku Sądu Okręgowego i przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemu do ponownego rozpoznania, zasądzenie od Skarbu Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej ubezpieczonemu przez adwokata ustanowionego z urzędu, zasądzenie kosztów niniejszego postępowania oraz kosztów postępowania przed sądami pierwszej i drugiej instancji, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Przedmiot sporu i przedmiot zaskarżenia, obejmujące datę początkową wypłaty emerytury rolniczej po prawomocnym jej wstrzymaniu, nie dotyczy prawa do tego świadczenia. Skoro tak, to sprawa nie jest objęta katalogiem wyjątków przewidzianych w art. 398
2
§ 1 k.p.c., według którego skarga kasacyjna przysługuje niezależnie od wartości przedmiotu zaskarżenia. Nie toczy się o przyznanie świadczenia, do którego prawo nie jest kwestionowane ani o wstrzymanie wypłaty świadczenia objęte prawomocną decyzją, lecz o wypłatę świadczenia za 6 miesięcy poprzedzających decyzję o jego wstrzymaniu.
Stosownie do art. 398
2
§ 1 k.p.c., skarga kasacyjna nie przysługuje w sprawach o prawa majątkowe, w których wartość przedmiotu zaskarżenia – określana według zasad dotyczących wskazania wartości przedmiotu sporu – jest niższa niż dziesięć tysięcy złotych. Skarżący prawidłowo wskazał jako wartość przedmiotu zaskarżenia kwotę 2.447,84 zł. Okoliczność ta sprawia, że skarga kasacja w sprawie jest niedopuszczalna i na podstawie art. 398
2
§ 1 w związku z art. 398
6
§ 3 k.p.c. podlega odrzuceniu.
Mając to na względzie, Sąd Najwyższy orzekł jak w postanowieniu, przyznając od Skarbu Państwa koszty nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej przed Sądem Najwyższym przez pełnomocnika ustanowionego z urzędu.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI