III UK 7/06

Sąd Najwyższy2006-02-23
SNubezpieczenia społeczneprawo do emeryturyŚrednianajwyższy
emeryturaubezpieczenie społecznerzemiosłodziałalność gospodarczawarunki pracySąd Najwyższyskarga kasacyjna

Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania w sprawie dotyczącej prawa do wcześniejszej emerytury dla rzemieślnika prowadzącego działalność gospodarczą.

Wnioskodawca J.Ś. zaskarżył wyrok Sądu Apelacyjnego, domagając się przyznania prawa do wcześniejszej emerytury z tytułu pracy w szczególnych warunkach, mimo prowadzenia własnej działalności gospodarczej. Wskazał na naruszenie przepisów dotyczących emerytur i Konstytucji. Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że nie występuje w sprawie istotne zagadnienie prawne, a kwestia prawa do wcześniejszej emerytury dla osób objętych ubezpieczeniem niepracowniczym była już wielokrotnie rozstrzygana.

Sprawa dotyczyła wniosku J.Ś. o prawo do wcześniejszej emerytury z tytułu pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze. Wnioskodawca prowadził własną działalność gospodarczą jako rzemieślnik i twierdził, że osobiście wykonywał pracę w szkodliwych warunkach. Zaskarżył wyrok Sądu Apelacyjnego w L., który oddalił jego apelację od wyroku Sądu Okręgowego w L. oddalającego odwołanie od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych odmawiającej prawa do wcześniejszej emerytury. Jako podstawę skargi kasacyjnej wskazano naruszenie art. 32 ust. 2 ustawy o emeryturach i rentach z FUS w związku z art. 2 i 32 Konstytucji oraz art. 2 ust. 1 ustawy o rzemiośle, zarzucając błędny pogląd, że osobie zawodowo wykonującej pracę we własnej działalności gospodarczej nie przysługuje prawo do wcześniejszej emerytury z tytułu pracy w szczególnych warunkach. Sąd Najwyższy, powołując się na art. 3989 k.p.c., odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. Uzasadniono to brakiem występowania w sprawie istotnego zagadnienia prawnego, potrzeby wykładni przepisów budzących wątpliwości lub rozbieżności w orzecznictwie, a także tym, że Sąd Najwyższy wielokrotnie wypowiadał się w kwestii prawa do wcześniejszej emerytury dla osób objętych ubezpieczeniem niepracowniczym, uznając, że takie prawo im nie przysługuje i że ograniczenie to nie jest niezgodne z konstytucyjną zasadą równego traktowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, osoba objęta ubezpieczeniem niepracowniczym, w tym prowadząca własną działalność gospodarczą, nie nabywa prawa do wcześniejszej emerytury z tytułu pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wielokrotnie orzekał, że prawo do wcześniejszej emerytury z tytułu pracy w szczególnych warunkach jest ograniczone do pracowników, a nie osób prowadzących własną działalność gospodarczą. Ograniczenie to nie narusza zasady równego traktowania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odmowa przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania

Strona wygrywająca

Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L.

Strony

NazwaTypRola
J. Ś.osoba_fizycznawnioskodawca
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L.instytucjaorgan rentowy

Przepisy (5)

Główne

u.e.r. FUS art. 32 § 2

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Prawo do wcześniejszej emerytury z tytułu pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze przysługuje wyłącznie pracownikom, a nie osobom prowadzącym własną działalność gospodarczą.

Pomocnicze

Konstytucja art. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja art. 32

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Ograniczenie prawa do wcześniejszej emerytury tylko dla pracowników nie jest niezgodne z zasadą równego traktowania.

u.r. art. 2 § 1

Ustawa o rzemiośle

k.p.c. art. 3989 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak istotnego zagadnienia prawnego uzasadniającego rozpoznanie skargi kasacyjnej. Sąd Najwyższy wielokrotnie rozstrzygał kwestię prawa do wcześniejszej emerytury dla osób objętych ubezpieczeniem niepracowniczym. Ograniczenie prawa do wcześniejszej emerytury tylko dla pracowników nie jest niezgodne z konstytucyjną zasadą równego traktowania.

Odrzucone argumenty

Rzemieślnik wykonujący osobiście pracę w szkodliwych warunkach powinien mieć prawo do wcześniejszej emerytury.

Godne uwagi sformułowania

nie występuje istotne zagadnienie prawne nie istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów nie może nabyć go osoba objęta ubezpieczeniem niepracowniczym przedstawione w art. 32 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych ograniczenie prawa do wcześniejszej emerytury jedynie do wypadków świadczenia pracy w charakterze pracownika nie jest niezgodne z konstytucyjną zasadą równego traktowania

Skład orzekający

Barbara Wagner

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Potwierdzenie utrwalonej linii orzeczniczej Sądu Najwyższego w przedmiocie prawa do wcześniejszej emerytury dla osób prowadzących własną działalność gospodarczą."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji rzemieślnika prowadzącego własną działalność gospodarczą i jego prawa do emerytury w szczególnych warunkach. Nie ma zastosowania do pracowników.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Orzeczenie potwierdza utrwaloną linię orzeczniczą Sądu Najwyższego, co czyni je ważnym dla specjalistów z zakresu prawa ubezpieczeń społecznych, ale niekoniecznie interesującym dla szerszej publiczności.

Czy własna firma odbiera prawo do wcześniejszej emerytury? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Sektor

ubezpieczenia społeczne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt III UK 7/06 
 
 
 
POSTANOWIENIE 
 
Dnia 23 lutego 2006 r. 
Sąd Najwyższy w składzie : 
 
SSN Barbara Wagner 
 
 
w sprawie z wniosku J. Ś. 
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w L. 
o prawo do emerytury, 
na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw 
Publicznych w dniu 23 lutego 2006 r., 
na skutek skargi kasacyjnej wnioskodawcy od wyroku Sądu Apelacyjnego w L. 
z dnia 30 sierpnia 2005 r., sygn. akt III AUa …/04, 
 
odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. 
 
U Z A S A D N I E N I E 
 
 
 
J. Ś. zaskarżył skargą kasacją wyrok Sądu Apelacyjnego w L. z dnia 30 
sierpnia 2005 r., III AUa …/04, oddalający jego apelację od wyroku Sądu 
Okręgowego – Sądu Ubezpieczeń Społecznych w L. z dnia 14 czerwca 2004 r., VIII 
U …/03, oddalającego odwołanie wnioskodawcy od decyzji Zakładu Ubezpieczeń 
Społecznych Oddziału w L. z dnia 26 marca 2003 r., odmawiającej prawa do 
wcześniejszej emerytury. Wskazując jako podstawę skargi kasacyjnej naruszenie 
prawa materialnego, a mianowicie art. 32 ust. 2 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o 
emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (jednolity tekst: Dz.U. 
z 2004 r. Nr 39, poz. 353 ze zm.) w związku z art. 2 i art. 32 Konstytucji i art. 2 ust. 
1 ustawy z dnia 22 marca 1989 r. o rzemiośle (jednolity tekst: Dz.U. z 2002 r. Nr 
112, poz. 979 ze zm.) – poprzez wyrażenie błędnego poglądu, że „osobie 
zawodowo wykonującej w ramach prowadzonej przez siebie działalności 

 
 
2 
gospodarczej pracę nie przysługuje prawo do wcześniejszej emerytury z tytułu 
pracy w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze”, jego pełnomocnik 
wniósł o „uchylenie zaskarżonego orzeczenia i jego zmianę poprzez przyznanie 
Wnioskodawcy [...] prawa do emerytury na podstawie art. 29 ustawy o emeryturach 
i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.” Jego zdaniem, rozpoznanie 
skargi  kasacyjnej uzasadnia występowanie istotnego zagadnienia prawnego, a 
mianowicie „czy rzemieślnik wykonujący osobiście w swoim zakładzie pracę w 
szkodliwych warunkach korzysta z uprawnienia do wcześniejszej emerytury”. 
 
  Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 
 
Zgodnie z art. 3989 k.p.c., Sąd Najwyższy może odmówić przyjęcia skargi 
kasacyjnej do rozpoznania, jeżeli w sprawie nie występuje istotne zagadnienie 
prawne, nie istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne 
wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, a także gdy 
skarga kasacyjna jest oczywiście bezzasadna, chyba że zaskarżone orzeczenie 
narusza oczywiście prawo albo zachodzi nieważność postępowania. 
Przedmiotem rozpoznawanej sprawy była ocena, czy J. Ś. spełnia warunki 
przewidziane w art. 32 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń 
Społecznych.   
Powołana przez skarżącego okoliczność nie uzasadnia rozpoznania skargi 
kasacyjnej. W sprawie nie występuje zagadnienie prawne, które stanowiłoby 
problem prawny, tym bardziej istotny, mający znaczenie precedensowe dla innych 
podobnych spraw i wymagający ingerencji Sądu Najwyższego. Sąd ten wielokrotnie 
wypowiadał się w kwestii prawa ubezpieczonych do wcześniejszej emerytury. 
Wyraził pogląd, że nie może nabyć go osoba objęta ubezpieczeniem 
niepracowniczym (por. wyrok z dnia 7 grudnia 2001 r., II UKN 846/00, OSNP 2003 
nr 18, poz. 445, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 28 listopada 2002 r., II UK 77/02, 
OSNP 2004 nr 6, poz. 105, oraz niepublikowane dotychczas postanowienie Sądu 
Najwyższego z dnia 8 lutego 2005 r., III UZP 3/05). Podkreślał również, że 
przedstawione w art. 32 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń 
Społecznych ograniczenie prawa do wcześniejszej emerytury jedynie do wypadków 

 
 
3 
świadczenia pracy w charakterze pracownika nie jest niezgodne z konstytucyjną 
zasadą równego traktowania (por. wyrok Sądu Najwyższego z 25 stycznia 2005 r., I 
UK 142/04, OSNP 2005 nr 17, poz. 272).  
 
Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy, stosownie do art. 3989  § 2 
k.p.c., orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI