III UK 444/19

Sąd Najwyższy2020-06-04
SNubezpieczenia społeczneubezpieczenie wypadkoweŚrednianajwyższy
ubezpieczenie wypadkoweskładkihałasprawo unijneTSUESąd Najwyższyskarga kasacyjnaochrona słuchu

Podsumowanie

Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania w sprawie dotyczącej wymiaru składek na ubezpieczenie wypadkowe, uznając, że nie zachodzi potrzeba wykładni przepisów, gdyż ich interpretacja została już dokonana przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej.

Sprawa dotyczyła odwołania spółki od decyzji ZUS w sprawie stopy procentowej składki na ubezpieczenie wypadkowe. Sąd Okręgowy obniżył stopę, ale Sąd Apelacyjny oddalił odwołanie, opierając się na orzecznictwie TSUE dotyczącym narażenia pracowników na hałas. Spółka wniosła skargę kasacyjną, argumentując potrzebą wykładni przepisów krajowych w kontekście prawa unijnego. Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi, stwierdzając, że wykładnia przepisów została już dokonana przez TSUE i nie ma potrzeby jej ponownego wyjaśniania.

Sprawa rozpoczęła się od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w K., która ustaliła stopę procentową składki na ubezpieczenie wypadkowe dla spółki "W." Sp. z o.o. na 2,42%. Płatnik składek wniósł odwołanie, a Sąd Okręgowy w K. zmienił decyzję, obniżając stopę do 1,73%. Sąd Apelacyjny w (…) wyrokiem z dnia 6 marca 2019 r. zmienił wyrok Sądu Okręgowego i oddalił odwołanie. Sąd Apelacyjny oparł swoje rozstrzygnięcie na wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 19 maja 2011 r. (C-256/10), który stanowi, że pracodawca nie spełnia obowiązków wynikających z dyrektywy dotyczącej narażenia pracowników na hałas poprzez samo wydanie środków ochrony słuchu, jeśli poziom hałasu przekracza 85 dB, a pracodawca nie wdrożył środków technicznych lub organizacyjnych zmniejszających ekspozycję poniżej tego poziomu. Skarga kasacyjna płatnika składek została wniesiona z powodu potrzeby wykładni przepisów ustawy o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych w związku z przepisami rozporządzeń dotyczących narażenia na hałas. Sąd Najwyższy, rozpatrując wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, odmówił jej przyjęcia. Uzasadnił to brakiem potrzeby wykładni przepisów, ponieważ ich wiążąca interpretacja została już dokonana przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej, a zaskarżony wyrok Sądu Apelacyjnego stosował te przepisy zgodnie z tą wykładnią. Sąd Najwyższy podkreślił, że zasada jednolitej interpretacji prawa unijnego nakłada obowiązek związania wykładnią dokonaną przez TSUE.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, nie istnieje potrzeba wykładni przepisów krajowych, gdyż ich wiążąca wykładnia została już dokonana przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej, a zaskarżony wyrok Sądu drugiej instancji zastosował te przepisy w sposób zgodny z wykładnią przyjętą w orzecznictwie Trybunału.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że zasada jednolitej interpretacji prawa unijnego nakłada obowiązek związania wykładnią dokonaną przez TSUE. Skoro TSUE już zinterpretował przepisy unijne dotyczące narażenia na hałas, a polskie sądy zastosowały tę interpretację, nie ma potrzeby ponownego wyjaśniania przepisów krajowych w tym zakresie.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odmowa przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania

Strony

NazwaTypRola
W. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w S.spółkaodwołujący się
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w K.instytucjaorgan rentowy

Przepisy (5)

Pomocnicze

ustawa wypadkowa art. 28 § ust. 2

Ustawa o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych

ustawa wypadkowa art. 33

Ustawa o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych

Rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów w sprawie określenia wzorów formularzy sprawozdawczych, objaśnień co do sposobu ich wypełniania oraz wzorów kwestionariuszy i ankiet statystycznych stosowanych w badaniach statystycznych ustalonych w programie badań statystycznych statystyki publicznej na rok 2015

Rozporządzenie Ministra Gospodarki i Pracy w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy przy pracach związanych z narażeniem na hałas i drgania mechaniczne

k.p.c. art. 398 § 9 pkt 2

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak potrzeby wykładni przepisów krajowych, ponieważ Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej dokonał już wiążącej interpretacji przepisów unijnych, a polskie sądy zastosowały tę interpretację.

Odrzucone argumenty

Potrzeba wykładni przepisów krajowych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów powszechnych.

Godne uwagi sformułowania

zasada jednolitej interpretacji i jednolitego stosowania prawa unijnego zasada powszechnego związania wykładnią prawa unijnego dokonaną przez Trybunał Sprawiedliwości autonomia prawa unijnego względem prawa krajowego

Skład orzekający

Dawid Miąsik

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Potwierdzenie zasady związania wykładnią prawa unijnego dokonaną przez TSUE oraz brak potrzeby ponownej wykładni przepisów krajowych, jeśli zostały one już zinterpretowane przez TSUE."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji związanej z narażeniem na hałas i interpretacją dyrektywy unijnej, ale ogólna zasada związania wykładnią TSUE ma szersze zastosowanie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje ważną zasadę stosowania prawa unijnego w polskim porządku prawnym i podkreśla rolę TSUE w interpretacji przepisów. Jest to istotne dla prawników specjalizujących się w prawie pracy i ubezpieczeń społecznych.

Prawo unijne wiąże: Sąd Najwyższy o wykładni przepisów dotyczących hałasu w pracy.

Sektor

ubezpieczenia

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

SN
Sygn. akt III UK 444/19
POSTANOWIENIE
Dnia 4 czerwca 2020 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Dawid Miąsik
w sprawie z odwołania ,,W.” Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w S.
‎
od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w K.
‎
o wymiar składek,
‎
na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w dniu 4 czerwca 2020 r.,
‎
na skutek skargi kasacyjnej odwołującej się od wyroku Sądu Apelacyjnego w (..)
‎
z dnia 6 marca 2019 r., sygn. akt III AUa (…),
odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
UZASADNIENIE
Decyzją z 20 lutego 2018 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w K. (organ rentowy) stwierdził, że stopa procentowa składki na ubezpieczenie wypadkowe, obowiązująca płatnika składek ,,W.” sp. z o.o. wynosi 2,42% podstawy jej wymiaru. Odwołanie od powyższej decyzji organu rentowego wniósł płatnik składek, zaskarżając ją w całości. Wyrokiem z 30 maja 2018 r., IV U […] Sąd Okręgowy w K. zmienił zaskarżoną decyzję w ten sposób, że ustalił, iż stopa procentowa składki na ubezpieczenie wypadkowe wynosi 1,73% podstawy je wysokości.
W wyniku apelacji organu rentowego Sąd Apelacyjny w (…) wyrokiem z 6 marca 2019 r., III AUa (…) zmienił wyrok Sądu Okręgowego i oddalił odwołanie, podzielając pogląd wyrażony w wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej w wyroku z 19 maja 2011 r., C-256/10 (ECLI:EU:C:2011:326), zgodnie z którym „Dyrektywę (…) WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 6 lutego 2003 r. w sprawie minimalnych wymagań w zakresie ochrony zdrowia i bezpieczeństwa dotyczących narażenia pracowników na ryzyko spowodowane czynnikami fizycznymi (hałasem) (siedemnasta dyrektywa szczegółowa w rozumieniu art. 16 ust. 1 dyrektywy (…)), zmienioną dyrektywą (…) Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 20 czerwca 2007 r., należy interpretować w ten sposób, że pracodawca, w którego przedsiębiorstwie dzienny poziom ekspozycji na hałas pracowników, mierzony bez uwzględnienia skutków używania indywidualnych środków ochrony słuchu, wynosi ponad 85 dB, nie spełnia obowiązków wynikających z tej dyrektywy poprzez samo wydanie pracownikom takich środków ochrony słuchu umożliwiających obniżenie dziennej ekspozycji na hałas poniżej 80 dB, ponieważ na owym pracodawcy ciąży obowiązek wdrożenia programu środków technicznych lub organizacyjnych zmierzających do zmniejszenia takiej ekspozycji na hałas, mierzony bez uwzględnienia skutków używania indywidualnych środków ochrony słuchu, do poziomu poniżej 85 dB”. Ponieważ poziom hałasu w zakładzie płatnika przekraczał 85 dB, stosowanie indywidualnych środków ochrony (obniżających poziom hałasu odczuwanego przez każdego z pracowników o 5-26 dB) nie prowadziło jednak do generalnej eliminacji zagrożenia dla każdego z zatrudnionych pracowników, jakiej wymaga prawo unijne.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku Sądu Apelacyjnego wniósł płatnik składek, zaskarżając go w całości. Wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania został oparty na przesłance potrzeby wykładni art. 28 ust. 2 w związku z art. 33 ustawy z dnia 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych (jednolity tekst: Dz.U. z 2018 r., poz. 1376 ze zm., dalej jako ustawa wypadkowa) w związku z przepisami rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 18 marca 2015 r. w sprawie określenia wzorów formularzy sprawozdawczych, objaśnień co do sposobu ich wypełniania oraz wzorów kwestionariuszy i ankiet statystycznych stosowanych w badaniach statystycznych ustalonych w programie badań statystycznych statystyki publicznej na rok 2015 (Dz.U. 2015 r., poz. 561) oraz rozporządzenia Ministra Gospodarki i Pracy z dnia 5 marca 2005 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy przy pracach związanych z narażeniem na hałas i drgania mechaniczne (Dz.U. 2005 Nr 157, poz. 1318) tak jak tego wymaga art. 398
9
pkt 2 k.p.c.
Sąd Najwyższy orzekł, co następuje:
Skarga kasacyjna nie kwalifikowała się do przyjęcia celem jej merytorycznego rozpoznania.
W przypadku powołania się skarżącego na przesłankę przedsądu jaką jest potrzeba wykładni przepisów budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów powszechnych obowiązkiem skarżącego jest wykazanie, że: 1) określony przepis prawa budzi poważne wątpliwość, a także sprecyzowanie na czym te wątpliwości polegają, 2) nie doczekał się wykładni bądź jego niejednolita wykładnia wywołuje rozbieżności w orzecznictwie sądów, które to orzecznictwo należy przytoczyć (postanowienia Sądu Najwyższego z 11 stycznia 2002 r., III CKN 570/01, OSNC 2002 nr 12, poz. 151, z 28 marca 2007 r., II CSK 84/07, z 15 października 2002 r., II CZ 102/02, z 13 grudnia 2007 r., I PK 233/07, OSNP 2009 nr 2-4, poz. 43). Z uwagi na publicznoprawny charakter postępowania kasacyjnego artykułowane we wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania wątpliwości interpretacyjne powinny być na tyle istotne, aby ich wyjaśnienie nie wymagało jedynie do prostej wykładni przepisów.
Podniesiona przez zainteresowanego w skardze kasacyjnej potrzeba wykładni przepisów budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów powszechnych nie spełnia powyższych kryteriów. Zaskarżony wyrok Sądu drugiej instancji opiera się na wykładni przepisów prawa krajowego dokonanej w sposób uwzględniających wykładnię prawa unijnego dokonaną już przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej w wyroku z 19 maja 2011 r., C-256/10 (ECLI:EU:C:2011:326). Jak zaś wynika chociażby z wyroku Sądu Najwyższego z 5 grudnia 2019 r., III PO 7/18 (OSNP 2020 nr 4, poz. 38) z zasady jednolitej interpretacji i jednolitego stosowania prawa unijnego wypływa zasada powszechnego związania wykładnią prawa unijnego dokonaną przez Trybunał Sprawiedliwości, co jednocześnie ma oparcie w istocie i funkcjach postępowania w przedmiocie pytań prejudycjalnych oraz autonomii prawa unijnego względem prawa krajowego. Zasada związania wykładnią prawa unijnego dokonaną przez TS znajduje także potwierdzenie w orzecznictwie samego Trybunału Sprawiedliwości (wyroki Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej: z 27 marca 1980 r., 61/79,
Amministrazione delle finanze dello Stato przeciwko Denkavit italiana Srl,
EU:C:1980:100; z 4 czerwca 2009 r., C-8/08,
T-Mobile Netherlands BV, KPN Mobile NV, Orange Nederland NV i Vodafone Libertel NV przeciwko Raad van bestuur van de Nederlandse Mededingingsautoriteit,
EU:C:2009:343) oraz w orzecznictwie Sądu Najwyższego (wyrok Sądu Najwyższego z 10 kwietnia 2019 r., II UK 504/17, LEX nr 2642811; postanowienie składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z 2 sierpnia 2018 r., III UZP 4/18, OSNP 2018 nr 12, poz. 165). Oznacza to, że nie istnieje potrzeba wykładni powołanych przez płatnika składek przepisów, gdyż ich wiążąca wykładnia została dokonana przez Trybunał Sprawiedliwości, a w zaskarżonym wyroku zastosowano te przepisy w sposób zgodny z wykładnią przyjętą w orzecznictwie Trybunału. Okoliczność, że w innych sprawach dotyczących płatnika lub w innych sprawach tego rodzaju rozstrzyganych przez Sąd Apelacyjny w (…) lub sądy z apelacji [...] ujawniły się rozbieżności w wykładni wynikające z niedostrzeżenia lub błędnego odczytania orzecznictwa TSUE nie jest okolicznością, która w jakikolwiek sposób przemawiałaby za przyjęciem skargi kasacyjnej w niniejszej sprawie do rozpoznania, skoro Sąd Najwyższy mógłby jedynie potwierdzić prawidłowość zaskarżonego orzeczenia Sądu drugiej instancji.
Mając na względzie powyższe, Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji.

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę