III UK 44/05

Sąd Najwyższy2005-03-18
SNubezpieczenia społeczneemerytury i rentyŚrednianajwyższy
emeryturaubezpieczenia społecznepraca w szczególnym charakterzepraca w szczególnych warunkachsumowanie okresówkasacjaSąd Najwyższyorzecznictwo

Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia kasacji dotyczącej możliwości sumowania okresów pracy w szczególnych warunkach i w szczególnym charakterze, stwierdzając brak rozbieżności w orzecznictwie.

Wnioskodawca złożył kasację od wyroku Sądu Apelacyjnego w sprawie o wcześniejszą emeryturę, domagając się wykładni przepisów dotyczących sumowania okresów pracy w szczególnych warunkach i w szczególnym charakterze. Wskazał na rozbieżności w orzecznictwie sądów apelacyjnych. Sąd Najwyższy, powołując się na własne, wcześniejsze orzecznictwo, uznał, że nie zachodzi potrzeba wykładni prawa, ponieważ kwestia ta została już rozstrzygnięta i nie ma rozbieżności w orzecznictwie.

Wnioskodawca S. P. wniósł kasację od wyroku Sądu Apelacyjnego w R. z dnia 19 listopada 2004 r. (sygn. akt III AUa …/04) w sprawie o przyznanie wcześniejszej emerytury. Podstawą kasacji było naruszenie prawa materialnego, a jako okoliczność uzasadniającą jej rozpoznanie wskazano potrzebę wykładni prawa, w szczególności rozstrzygnięcia kwestii dopuszczalności sumowania okresów pracy w szczególnych warunkach (§ 4 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia) oraz w szczególnym charakterze (§ 15 rozporządzenia). Wnioskodawca powołał się na rozbieżności w orzecznictwie, wskazując na wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 2 grudnia 1998 r. (sygn. akt III AUa 1105/98, OSA 1999/10/51), który miał stwierdzać brak zakazu sumowania tych okresów. Sąd Najwyższy, oceniając podstawy kasacji zgodnie z art. 393 § 1 k.p.c., uznał, że nie zachodzi istotne zagadnienie prawne ani potrzeba wykładni przepisów budzących wątpliwości lub rozbieżności w orzecznictwie. Sąd Najwyższy przywołał swoje najnowsze orzeczenie z dnia 18 stycznia 2005 r. (II UK 137/04), w którym stwierdził, że wskazane przepisy rozporządzenia nie przewidują możliwości zaliczania nauczycielom do okresów pracy w szczególnym charakterze innych okresów zatrudnienia, a tym bardziej nie jest dopuszczalne łączenie okresów pracy w warunkach szczególnych z pracą w szczególnym charakterze. Wobec braku rozbieżności w orzecznictwie Sądu Najwyższego, kasacja została odrzucona.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, przepisy rozporządzenia nie przewidują możliwości sumowania tych okresów.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy powołał się na swoje wcześniejsze orzecznictwo, które jednoznacznie stwierdza, że przepisy § 4 ust. 1 pkt 3 oraz § 15 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. nie dopuszczają sumowania okresów pracy w szczególnych warunkach i w szczególnym charakterze.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odmowa przyjęcia kasacji do rozpoznania

Strona wygrywająca

Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w J.

Strony

NazwaTypRola
S. P.osoba_fizycznawnioskodawca
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w J.instytucjaorgan rentowy

Przepisy (3)

Główne

k.p.c. art. 393 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd Najwyższy może odmówić przyjęcia kasacji do rozpoznania, jeżeli w sprawie nie występuje istotne zagadnienie prawne, nie istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów albo kasacja jest oczywiście bezzasadna.

Pomocnicze

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze art. § 4 ust. 1 pkt 3

Przepis ten nie przewiduje możliwości sumowania okresów pracy w szczególnych warunkach z innymi okresami.

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze art. § 15

Przepis ten nie przewiduje możliwości sumowania okresów pracy w szczególnym charakterze z innymi okresami.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak istotnego zagadnienia prawnego. Brak potrzeby wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów. Sąd Najwyższy już wypowiedział się w tej kwestii w orzeczeniu z dnia 18 stycznia 2005 r. II UK 137/04, stwierdzając brak możliwości sumowania okresów pracy w szczególnych warunkach i w szczególnym charakterze.

Odrzucone argumenty

Potrzeba wykładni prawa z uwagi na rozbieżności w orzecznictwie sądów apelacyjnych (wskazanie na wyrok SA w Katowicach III AUa 1105/98).

Godne uwagi sformułowania

Nie istnieje potrzeba wykładni prawa w kwestii, co do której Sąd Najwyższy już się wypowiedział a w jego orzecznictwie nie występują rozbieżności. przepisy § 4 ust. 1 pkt 3 oraz § 15 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. ... nie przewidują możliwości zaliczania nauczycielom do okresów pracy w szczególnym charakterze jakichkolwiek innych okresów zatrudnienia, nawet uznanych w myśl rozporządzenia za wykonywane w szczególnym charakterze, tym bardziej więc nie jest dopuszczalne łączenie okresów pracy w warunkach szczególnych z pracą w szczególnym charakterze

Skład orzekający

Krystyna Bednarczyk

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Potwierdzenie braku możliwości sumowania okresów pracy w szczególnych warunkach i w szczególnym charakterze na potrzeby wcześniejszej emerytury, zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Sądu Najwyższego."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnych przepisów rozporządzenia z 1983 r. i stanu prawnego obowiązującego w dacie orzekania. Może być mniej istotne w kontekście zmian legislacyjnych dotyczących emerytur.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii dla osób ubiegających się o wcześniejszą emeryturę, ale rozstrzygnięcie opiera się na utrwalonej linii orzeczniczej, co czyni je mniej przełomowym.

Czy można łączyć okresy pracy w szczególnych warunkach i w szczególnym charakterze? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Sektor

ubezpieczenia społeczne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt III UK 44/05 
 
 
 
POSTANOWIENIE 
 
Dnia 18 marca 2005 r. 
Sąd Najwyższy w składzie : 
 
SSN Krystyna Bednarczyk 
 
 
w sprawie z wniosku S. P. 
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w J. 
o wcześniejszą emeryturę, 
na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw 
Publicznych w dniu 18 marca 2005 r., 
na skutek kasacji wnioskodawcy od wyroku Sądu Apelacyjnego w R. 
z dnia 19 listopada 2004 r., sygn. akt III AUa …/04, 
 
odmawia przyjęcia kasacji do rozpoznania. 
 
 
U Z A S A D N I E N I E 
 
                   Wnioskodawca S. P. wniósł kasację od wyroku Sądu Apelacyjnego – 
Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w R. z dnia 19 listopada 2004 r. III AUa 
…/04 w sprawie o wcześniejszą emeryturę. Kasację oparł na podstawie naruszenia 
prawa materialnego a jako okoliczność uzasadniającą jej rozpoznanie przedstawił 
potrzebę wykładni prawa, a w szczególności rozstrzygnięcie kwestii, czy 
dopuszczalne jest sumowanie okresów, o których mowa w § 4 ust. 1 pkt 3 oraz § 
15 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku 
emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w 
szczególnym charakterze. W tym przedmiocie występują rozbieżności w 
orzecznictwie -  „ choćby rozbieżność między wyrokami Sądu I i II instancji w 
niniejszej sprawie a wyrokiem i uzasadnieniem Sądu apelacyjnego w Katowicach z 

 
 
2 
dnia 2. 12. 1998 r. sygn. akt III AUa 1105/98, OSA 1999/10/51”, w którym 
stwierdzono brak zakazu sumowania okresów zatrudnienia w szczególnych 
warunkach i okresów zatrudnienia w szczególnym charakterze.   
                   Oceniając podstawy uzasadniające przyjęcie kasacji do rozpoznania 
lub odmowę takiego przyjęcia Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Zgodnie z art. 
393 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy może odmówić przyjęcia kasacji do rozpoznania 
jeżeli w sprawie nie występuje istotne zagadnienie prawne, nie istnieje potrzeba 
wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących 
rozbieżności w orzecznictwie sądów albo kasacja jest oczywiście bezzasadna. W 
tym przypadku skarżący wskazał na potrzebę wykładni prawa powołując się na 
rozbieżności w orzecznictwie sądów apelacyjnych. W rzeczywistości nie zachodzi 
potrzeba wykładni prawa, gdyż przedstawiona kwestia była już przez Sąd 
Najwyższy rozważana i nie ma rozbieżności w orzecznictwie. W najnowszym 
orzeczeniu – wyroku  z dnia 18 stycznia 2005 r. II UK 137/04 Sąd Najwyższy 
stwierdził, że „przepisy § 4 ust. 1 pkt 3 oraz § 15 rozporządzenia Rady Ministrów z 
dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w 
szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz. U. Nr 8, poz. 43 ze 
zm.) nie przewidują możliwości zaliczania nauczycielom do okresów pracy w 
szczególnym charakterze jakichkolwiek innych okresów zatrudnienia, nawet 
uznanych w myśl rozporządzenia za wykonywane w szczególnym charakterze, tym 
bardziej więc nie jest dopuszczalne łączenie okresów pracy w warunkach 
szczególnych z pracą w szczególnym charakterze”. Nie istnieje potrzeba wykładni 
prawa w kwestii, co do której Sąd Najwyższy już się wypowiedział a w jego 
orzecznictwie nie występują rozbieżności. 
                   Z tych przyczyn Sąd Najwyższy na podstawie art. 393 § 1 k.p.c. 
odmówił przyjęcia kasacji do rozpoznania.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI