III UK 288/19
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej dotyczącej świadczenia przedemerytalnego z powodu braku oczywistej zasadności i nieuzasadnionych zarzutów naruszenia prawa materialnego.
Sąd Najwyższy rozpatrywał skargę kasacyjną w sprawie o świadczenie przedemerytalne, w której wnioskodawczyni kwestionowała odmowę przyznania jej świadczenia. Sąd Apelacyjny wcześniej oddalił apelację, podzielając ustalenia Sądu Okręgowego, że wnioskodawczyni nie spełniła warunków ustawowych, w szczególności dotyczących wieku i stażu pracy w momencie rozwiązania stosunku pracy z przyczyn leżących po stronie pracodawcy. Sąd Najwyższy uznał, że skarga kasacyjna nie spełniła wymogów przyjęcia do rozpoznania, gdyż nie wykazano oczywistego naruszenia prawa ani wadliwości wyroku sądu niższej instancji.
Sprawa dotyczyła odmowy przyznania świadczenia przedemerytalnego wnioskodawczyni K. K. Sąd Apelacyjny utrzymał w mocy wyrok Sądu Okręgowego, który oddalił odwołanie od decyzji ZUS. Kluczowe dla rozstrzygnięcia było ustalenie, że wnioskodawczyni nie spełniła warunków określonych w ustawie o świadczeniach przedemerytalnych. W momencie rozwiązania stosunku pracy z przyczyn leżących po stronie pracodawcy (31 sierpnia 2012 r.) nie miała ukończonych 55 lat, a także nie posiadała 35 lat okresów uprawniających do emerytury. Kolejny stosunek pracy, rozwiązany 30 czerwca 2016 r., nie został rozwiązany z przyczyn leżących po stronie pracodawcy, lecz z powodu upływu czasu trwania umowy na czas określony. Wnioskodawczyni wniosła skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię i zastosowanie art. 2 ust. 1 i 3 ustawy o świadczeniach przedemerytalnych. Sąd Najwyższy, rozpatrując wniosek o przyjęcie skargi do rozpoznania, stwierdził, że nie została wykazana przesłanka oczywistej zasadności skargi, wymagana w przypadku powoływania się na art. 398^9 § 1 pkt 4 k.p.c. Sąd Najwyższy podkreślił, że dla przyjęcia skargi do rozpoznania konieczne jest wykazanie kwalifikowanego oczywistego naruszenia prawa, widocznego prima facie, co w tej sprawie nie nastąpiło. Ponadto, brak było proceduralnych zarzutów kasacyjnych, a ustalenia faktyczne sądu drugiej instancji, dotyczące rozwiązania ostatniego stosunku pracy z powodu upływu czasu, były miarodajne. W konsekwencji, Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, wnioskodawczyni nie spełniła warunków, ponieważ w dacie rozwiązania stosunku pracy z przyczyn leżących po stronie pracodawcy nie osiągnęła wymaganego wieku 55 lat ani nie posiadała 35 lat okresów uprawniających do emerytury.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny podzielił ustalenia Sądu pierwszej instancji, że wnioskodawczyni nie spełniła przesłanek wiekowych i stażowych w momencie rozwiązania stosunku pracy z przyczyn leżących po stronie pracodawcy. Kolejny stosunek pracy, rozwiązany z innych przyczyn, nie mógł stanowić podstawy do przyznania świadczenia.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odmowa przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania
Strona wygrywająca
Zakład Ubezpieczeń Społecznych
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| K. K. | osoba_fizyczna | wnioskodawczyni |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. | instytucja | organ rentowy |
Przepisy (5)
Główne
u.ś.p. art. 2 § ust. 1 pkt 2 i 5
Ustawa o świadczeniach przedemerytalnych
Wymaga ukończenia co najmniej 55 roku życia do dnia rozwiązania stosunku pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy oraz posiadania 35 lat okresów uprawniających do emerytury.
k.p.c. art. 398^9 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
Pomocnicze
k.p.c. art. 398^9 § § 1 pkt 4
Kodeks postępowania cywilnego
Określa przesłankę przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania w przypadku oczywistej zasadności.
k.p.c. art. 398^13 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Stanowi, że sąd kasacyjny orzeka na podstawie stanu faktycznego przyjętego w zaskarżonym orzeczeniu.
k.p.c. art. 398^3 § § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Określa, że skarga kasacyjna jest niedopuszczalna w sprawach, w których ustawa nie zezwala na jej wniesienie.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak wykazania oczywistego naruszenia prawa materialnego przez sąd drugiej instancji. Ustalenia faktyczne sądu drugiej instancji dotyczące rozwiązania stosunku pracy są miarodajne i nie podlegają weryfikacji kasacyjnej. Skarga kasacyjna nie spełnia wymogów formalnych i merytorycznych do przyjęcia jej do rozpoznania.
Odrzucone argumenty
Błędna wykładnia i niewłaściwe zastosowanie art. 2 ust. 1 i 3 ustawy o świadczeniach przedemerytalnych. Naruszenie prawa materialnego skutkujące bezpodstawną odmową przyznania świadczenia. Konieczność rozważenia sytuacji wnioskodawczyni w kontekście kolejności przesłanek dla świadczenia przedemerytalnego.
Godne uwagi sformułowania
kwalifikowanego oczywistego naruszenia prawa, widocznego prima facie skarga jest oczywiście uzasadniona koniecznym wydaje się rozważenie, jaka jest sytuacja wnioskodawczyni skarga zabrakło proceduralnych zarzutów kasacyjnych polemiki z ustalonym przez Sąd drugiej instancji stanem faktycznym oraz jego oceną prawną
Skład orzekający
Zbigniew Myszka
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek przyznania świadczenia przedemerytalnego, w szczególności wymogów wiekowych i stażowych w momencie rozwiązania stosunku pracy z przyczyn leżących po stronie pracodawcy, a także kryteriów przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wnioskodawczyni i konkretnych ustaleń faktycznych. Interpretacja kryteriów przyjęcia skargi kasacyjnej jest standardowa.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Orzeczenie jest interesujące dla prawników specjalizujących się w prawie ubezpieczeń społecznych ze względu na szczegółową analizę przesłanek świadczenia przedemerytalnego i procedury kasacyjnej.
“Kiedy wiek i staż pracy decydują o świadczeniu przedemerytalnym? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySN Sygn. akt III UK 288/19 POSTANOWIENIE Dnia 13 maja 2020 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Zbigniew Myszka w sprawie z odwołania K. K. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w O. o świadczenie przedemerytalne, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w dniu 13 maja 2020 r., na skutek skargi kasacyjnej odwołującej się od wyroku Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 22 maja 2018 r., sygn. akt III AUa (…), odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. UZASADNIENIE Sąd Apelacyjny w (…) III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych wyrokiem z dnia 22 maja 2018 r. oddalił apelację wnioskodawczyni K. K. od wyroku Sądu Okręgowego w O.- Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 15 listopada 2017 r. oddalającego jej odwołanie od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w O. z dnia 10 marca 2017 r. odmawiającej przyznania jej prawa do świadczenia przedemerytalnego. Sąd Apelacyjny podzielił w całości ustalenia faktyczne oraz rozważania prawne Sądu pierwszej instancji, uznając, że wnioskodawczyni nie spełniła warunków uzyskania świadczenia przedemerytalnego określonych w art. 2 ust. 1 ustawy z 30 kwietnia 2004 r. o świadczeniach przedemerytalnych (jednolity tekst: Dz.U. z 2019 r., poz. 2173), o których mowa w szczególności w punkcie 2 i 5 tego przepisu. Wprawdzie pracodawca wnioskodawczyni rozwiązał z nią stosunek pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy w dniu 31 sierpnia 2012 r., ale w tej dacie wnioskodawczyni nie osiągnęła wieku 55 lat. Tymczasem art. 2 ust. 1 pkt 2 powyższej ustawy wymaga wyraźnie ukończenia przez uprawnioną co najmniej 55 roku życia do dnia rozwiązania stosunku pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy. Ponadto wnioskodawczyni w dacie rozwiązania stosunku pracy nie miała 35 lat okresów uprawniających do emerytury, w związku z czym nie mogła powołać się na nabycie prawa do świadczenia przedemerytalnego na podstawie art. 2 ust. 1 pkt 5 tej ustawy. Przesłanki wieku i stażu wymaganego przez art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o świadczeniach przedemerytalnych zostały spełnione wprawdzie w dacie rozwiązania kolejnego stosunku pracy z wnioskodawczynią w dniu 30 czerwca 2016 r., tyle że ten kolejny stosunek pracy nie został rozwiązany z przyczyn dotyczących zakładu pracy, gdyż przyczyną jego rozwiązania był upływ czasu trwania umowy o pracę zawartej na czas określony. W konsekwencji odwołanie od decyzji organu rentowego było nieuzasadnione. W skardze kasacyjnej wnioskodawczyni zarzuciła naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię i w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie art. 2 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o świadczeniach przedemerytalnych, co skutkowało bezpodstawną odmową przyznania jej prawa do świadczenia przedemerytalnego. We wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania twierdziła, że skarga jest oczywiście uzasadniona, gdyż „koniecznym wydaje się rozważenie, jaka jest sytuacja wnioskodawczyni, która w wieku 52 lata została zwolniona na skutek przyczyn leżących po stronie pracodawcy, ale także czy zwolnienie z pracy opisane w świadectwie pracy jako rozwiązanie umowy za porozumieniem stron a faktycznie z uwagi na brak możliwości dalszej pracy w danej jednostce z przyczyn organizacyjnych, a to wszystko w kontekście zaistnienia kolejności przesłanek dla przyznania świadczenia przedemerytalnego”. Wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi drugiej instancji, ewentualnie o wydanie rozstrzygnięcia reformatoryjnego na jej korzyść i orzeczenie o kosztach postępowania kasacyjnego, w tym kosztach zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zasługiwała na przyjęcie do merytorycznego rozpoznania z powodu ograniczenia kasacyjnego wniosku o przyjęcie jej do rozpoznania z ewidentnie chybionym wnioskiem o rzekomo oczywistej zasadności skargi. W przypadku powoływania się na przesłankę tzw. „przedsądu” wskazaną w art. 398 9 § 1 pkt 4 k.p.c., w stosownym wywodzie prawnym skarżący powinien wykazać, że w sprawie doszło do kwalifikowanego oczywistego naruszenia prawa, widocznego prima facie , przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej, bez potrzeby głębszej analizy, oraz że wskutek takiego naruszenia zapadł wyrok oczywiście wadliwy (por. postanowienie Sądu Najwyższego z 7 grudnia 2011 r., V CSK 113/11, LEX nr 1101690 oraz powołane tam orzecznictwo). Tymczasem skarżąca nie wykazała, że Sąd drugiej instancji dopuścił się oczywistego naruszenia prawa w powyższym rozumieniu, ani że zaskarżony wyrok jest oczywiście wadliwy. Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 11 lipca 2017 r., I UK 291/16 (LEX nr 2349418) jednoznacznie wskazał, że w toku postępowania w sprawie o nabycie świadczenia przedemerytalnego należy wykazać, że u podstaw decyzji o likwidacji stanowiska pracy skutkującej rozwiązaniem stosunku pracy choćby z powodu upływu czasu, na jaki została zawarta umowa o pracę, znalazły się przyczyny ekonomiczne, organizacyjne, produkcyjne albo technologiczne. Tymczasem w skardze zabrakło proceduralnych zarzutów kasacyjnych, co sprawiało, że miarodajne były ustalenia faktyczne oraz ocena prawna (art. 398 13 § 2 k.p.c.), iż ostatni stosunek pracy został rozwiązany z powodu upływu czasu, na jaki był zawarty, a nie jak sygnalizowano w skardze kasacyjnej „z uwagi na brak możliwości dalszej pracy w danej jednostce z przyczyn organizacyjnych”. Celem procedury kasacyjnej nie jest natomiast uzupełnianie materiału dowodowego ani jego ponowna ocena, które usuwają się spod rozeznania kasacyjnego w rozumieniu art. 398 13 § 2 k.p.c. Wszystko to oznaczało, że skarga kasacyjna nie spełniła przesłanki jej oczywistej zasadności wymaganej do przyjęcia jej do merytorycznego rozpoznania, a powołane w niej twierdzenia i wątpliwości w istocie rzeczy ograniczały się do polemiki z ustalonym przez Sąd drugiej instancji stanem faktycznym oraz jego oceną prawną, które nie poddają się weryfikacji kasacyjnej (art. 398 3 § 3 k.p.c.). Mając powyższe na uwadze Sąd Najwyższy postanowił jak w sentencji na podstawie art. 398 9 § 2 k.p.c.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI