II UK 207/04

Sygn. akt II UK 207/04 
 
 
 
POSTANOWIENIE 
 
Dnia 15 marca 2005 r. 
Sąd Najwyższy w składzie : 
 
SSN Zbigniew Hajn 
 
 
w sprawie z wniosku H. F. 
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w G. 
o wcześniejszą emeryturę, 
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń 
Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 15 marca 2005 r., 
kasacji wnioskodawcy od wyroku Sądu Apelacyjnego w G. 
z dnia 19 maja 2004 r., sygn. akt III AUa …/03, 
 
odmawia przyjęcia kasacji do rozpoznania 
 
U z a s a d n i e n i e 
 
Sąd Apelacyjny – Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w G., w sprawie H. 
F. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w G. o wcześniejszą 
emeryturę, wyrokiem z 19 maja 2004 r. oddalił apelację wnioskodawcy.  
Wnioskodawca zaskarżył w całości wyrok Sądu Apelacyjnego kasacją 
zarzucając mu:  (1) naruszenie prawa materialnego poprzez niezastosowanie art. 
32 ust. 1 ustawy z 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu 
Ubezpieczeń 
Społecznych 
skutkujące 
nie 
przyznaniem 
wnioskodawcy, 
zatrudnionemu w szczególnych warunkach ponad 15 lat, wcześniejszej emerytury i 
(2) naruszenie przepisów postępowania poprzez naruszenie art. 5 k.p.c. i art. 117 
k.p.c., polegające na nieudzielanie wnioskodawcy występującego w sprawie bez 
profesjonalnego 
pełnomocnika 
potrzebnych 
wskazówek 
co 
do 
czynności 
procesowych, a także nie przyznanie wnioskodawcy pełnomocnika z urzędu 

 
 
2 
pomimo wniosku złożonego na rozprawie przed Sądem Okręgowym w G., mając na 
uwadze fakt, iż wnioskodawca był osobą nieporadną życiowo, starszą, schorowaną 
(trzecia grupa inwalidzka), a przedmiotowa sprawa była sprawą skomplikowaną i 
zawiłą.  
W oparciu o powyższe zarzuty na podstawie art. 3933 pkt 4 k.p.c. kasator 
wniósł o:  (1) uchylenie wyroku Sądu Apelacyjnego w G. z 19 maja 2004 r. i wyroku 
Sądu Okręgowego w G. z 14 lutego 2003 roku w całości i przekazanie sprawy do 
ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji, (2) obciążenie pozwanego 
kosztami postępowania, w tym kosztami zastępstwa procesowego, także w 
postępowaniu kasacyjnym, (3) zasądzenie kosztów pomocy prawnej udzielonej z 
urzędu w postępowaniu kasacyjnym wg norm przepisanych.  
Autor kasacji wskazał na występowanie w sprawie istotnego zagadnienia 
prawnego, a mianowicie: czy w przypadku przyjęcia, że Sąd pierwszej instancji 
dopuścił się naruszenia przepisów prawa procesowego, tj. art. 5 i 117 k.p.c., nie 
udzielając wnioskodawcy 
występującemu w sprawie bez profesjonalnego 
pełnomocnika potrzebnych wskazówek co do czynności procesowych, a nadto nie 
przyznając mu pełnomocnika z urzędu, pomimo iż był on osobą nieporadną 
życiowo i schorowaną, Sąd pierwszej instancji dopuścił się naruszenia prawa do 
obrony wnioskodawcy. Ponadto postawił on pytanie, czy w przypadku stwierdzenia 
przez Sąd pierwszej i drugiej instancji, że wykonywana przez wnioskodawcę w 
Delikatesach M. praca nie stanowi pracy w trudnych warunkach, pomimo że 
wnioskodawca był kierowcą samochodu ciężarowego o ciężarze całkowitym, 
powyżej 3,5 tony i zajmował się prowadzeniem pojazdu i wyładunkiem, nie dojdzie 
wówczas do  naruszenia przepisów o czasie pracy kierowców (w szczególności art. 
6 § 1 ustawy z 16 kwietnia 2004 roku o czasie pracy  kierowców, w którym 
jednoznacznie stwierdza się, iż czasem pracy kierowcy jest również załadowywanie 
i rozładowywanie oraz nadzór nad załadunkiem i wyładunkiem. W opinii 
wnoszącego kasację, na podstawie art. 3933 pkt 3 k.p.c., za okoliczność 
uzasadniającą rozpoznanie kasacji uznać należy także uznać, budzące wątpliwość 
rozstrzygnięcie sądu, z uwagi na niezastosowanie zarówno przez Sąd pierwszej jak 
i drugiej instancji do przedstawionego stanu faktycznego art. 32 ust. 1 ustawy z 
17.12.1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, 

 
 
3 
skutkujące nieprzyznaniem wnioskodawcy, zatrudnionemu w szczególnych 
warunkach ponad 15 lat, wcześniejszej emerytury.  
 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 
 
Kwestie wskazane w kasacji jako zagadnienia prawne nie mają charakteru 
istotnych zagadnień prawnych w rozumieniu art. 393 § 1 pkt 1 k.p.c. 
W odniesieniu do pierwszej z nich, dotyczącej prawa do obrony należy 
stwierdzić, że wyjaśnienie wątpliwości skarżącego nie jest możliwe w postaci 
wyrażenia przez Sąd Najwyższy poglądu prawnego mającego znaczenie dla 
orzecznictwa sądowego, wykraczającego poza potrzeby niniejszej sprawy, a tylko 
tak sformułowane zagadnienie może być uznane za istotne zagadnienie prawne. 
Wynika to stąd, że kasacja jest szczególnym środkiem odwoławczym, służącym 
głównie interesowi publicznemu przez zapewnienie jednolitości wykładni oraz wkład 
Sądu Najwyższego w rozwój prawa i jurysprudencji, co znajduje wyraz w 
okolicznościach uzasadniających odmowę jej przyjęcia wskazanych w art. 393 § 1 
pkt 1 i 2 k.p.c. (np. postanowienie Sądu Najwyższego z 4 lutego 2000 r., II CZ 
178/99, OSNC 2000, nr 7-8, poz. 147). Ocena, czy w razie przyjęcia, że sąd 
pierwszej instancji dopuścił się naruszenia przepisów prawa procesowego - art. 5 i 
117 k.p.c. - nie udzielając wnioskodawcy występującemu w sprawie bez 
profesjonalnego pełnomocnika potrzebnych wskazówek i nie przyznając mu 
pełnomocnika z urzędu, występuje naruszenie prawa wnioskodawcy do obrony, jest 
możliwa jedynie przez dokładną ocenę okoliczności faktycznych sprawy. 
Podniesiony pod postacią zagadnienia prawnego problem jest więc tak naprawdę 
kwestią faktów. Ponadto zagadnienie to odnosi się do postępowania przed sądem 
pierwszej instancji i wiąże z zarzutem naruszenia przepisów postępowania przed 
tym sądem (art. 5 k.p.c. i art. 117 k.p.c.), podczas gdy kasacja jest skargą na 
orzeczenie sądu drugiej instancji.  
Z kolei drugie ze sformułowanych w kasacji zagadnień nie ma powiązania z 
podstawami kasacji. Należy wskazać, że, zgodnie z ukształtowanym w 
orzecznictwie 
Sądu 
Najwyższego 
poglądem, 
nie 
stanowi 
okoliczności 
uzasadniającej rozpoznanie kasacji występujące w sprawie istotne zagadnienie 

 
 
4 
prawne, które nie ma powiązania – poprzez wskazanie określonych konkretnych 
przepisów prawnych – z podstawami kasacji. Jeżeli wnoszący kasację powołuje się 
na istnienie istotnego zagadnienia prawnego, to zagadnienie to nie może 
występować abstrakcyjnie, lecz musi odnosić się przynajmniej do jednej z 
przytoczonych podstaw kasacyjnych (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 15 
kwietnia 2002 r., II UKN 256/01, Prok. i Prawo 2002/10/44; także postanowienie z 
27 lutego 2003 r. I PK 373/02, niepubl.). Treść rozpatrywanego zagadnienia 
wskazuje, że skarżący domaga się wyjaśnienia kwestii prawnej odnoszącej się do 
art. 6 § 1 ustawy z 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców, niepowołanej w 
podstawach kasacji.  
Z tych względów Sąd Najwyższy orzekł o odmowie przyjęcia kasacji do 
rozpoznania na podstawie art. 393 § 1 pkt 1 k.p.c. i art. 3937 § 1 k.p.c.