III UK 228/14

Sąd Najwyższy2015-05-06
SNubezpieczenia społecznerenty i emeryturyŚrednianajwyższy
rentaemeryturazbieg świadczeńSąd Najwyższyskarga kasacyjnaprawo ubezpieczeń społecznychniezdolność do pracy

Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania w sprawie o wznowienie wypłaty renty z tytułu niezdolności do pracy, uznając, że nie zachodzi potrzeba rozstrzygnięcia zagadnienia prawnego.

Sąd Najwyższy rozpatrywał skargę kasacyjną K.W. od wyroku Sądu Apelacyjnego, który oddalił apelację wnioskodawcy od wyroku Sądu Okręgowego odmawiającego wznowienia wypłaty renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy. Sąd Apelacyjny uznał, że wnioskodawca nie był uprawniony do wznowienia wypłaty renty, ponieważ w przypadku zbiegu prawa do renty i emerytury wypłaca się tylko jedno, wyższe lub wybrane przez zainteresowanego świadczenie, zgodnie z art. 95 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS. Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, stwierdzając, że nie jest ona oczywiście uzasadniona i nie zachodzi potrzeba rozstrzygnięcia przedstawionego zagadnienia prawnego.

Sąd Najwyższy w składzie sędziowskim Dawida Miąsika rozpatrywał skargę kasacyjną K.W. od wyroku Sądu Apelacyjnego w [...] z dnia 3 lipca 2014 r. (sygn. akt III AUa [...]). Sprawa dotyczyła odwołania od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w L. odmawiającej wznowienia wypłaty renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy od 1 lutego 2005 r. Sąd Apelacyjny, oddalając apelację wnioskodawcy, podtrzymał wyrok Sądu Okręgowego w L. z 7 kwietnia 2014 r. (sygn. akt VIII U [...]). Sąd drugiej instancji wyjaśnił, że wnioskodawcy przysługiwała renta z tytułu całkowitej niezdolności do pracy od 1 maja 2001 r., ustalone prawomocnym wyrokiem. Jednakże, decyzją z 2 marca 2005 r. organ rentowy przyznał wnioskodawcy emeryturę ze względu na wiek i wstrzymał wypłatę renty, która była świadczeniem mniej korzystnym. Wnioskodawca domagał się wznowienia wypłaty renty z tytułu niezdolności do pracy, jednak Sąd Apelacyjny uznał, że nie był do tego uprawniony. Powołano się na art. 95 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz.U. z 2009 r. Nr 153, poz. 1227 ze zm.), który stanowi, że w razie zbiegu prawa do świadczeń wypłaca się tylko jedno z nich – wyższe lub wybrane przez zainteresowanego. Wnioskodawca nie był objęty zakresem art. 96 ust. 1 tej ustawy, gdyż prawo do renty uzyskał z ogólnego stanu zdrowia. Wnioskodawca zaskarżył wyrok Sądu Apelacyjnego skargą kasacyjną, zarzucając naruszenie art. 95 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS oraz art. 365 § 1 k.p.c. Wniósł o przyjęcie skargi do rozpoznania, wskazując na potrzebę wypowiedzenia się Sądu Najwyższego w kwestii kryteriów oceny, czy ustalone prawomocnym wyrokiem prawo do renty może być pominięte przy zbiegu z prawem do emerytury, oraz na oczywistą zasadność skargi polegającą na naruszeniu art. 365 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy, na posiedzeniu niejawnym w dniu 6 maja 2015 r., postanowił odmówić przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. Uzasadniono, że skarga nie jest oczywiście uzasadniona, a przepis art. 95 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS zawiera ogólną zasadę wypłaty tylko jednego świadczenia w przypadku zbiegu praw, niezależnie od tego, czy prawo zostało potwierdzone decyzją czy wyrokiem sądu. Nie stwierdzono również potrzeby rozstrzygnięcia zagadnienia prawnego, ponieważ nie zostało ono przedstawione w sposób spełniający wymogi stawiane przez Sąd Najwyższy dla przyjęcia skargi do rozpoznania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, w przypadku zbiegu prawa do kilku świadczeń przewidzianych w ustawie o emeryturach i rentach, wypłaca się tylko jedno z nich – wyższe lub wybrane przez zainteresowanego, zgodnie z art. 95 ust. 1 tej ustawy. Zasada ta dotyczy również sytuacji, gdy prawo do świadczenia zostało ustalone wyrokiem sądu.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy powołał się na art. 95 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, który stanowi ogólną zasadę wypłaty tylko jednego świadczenia w przypadku zbiegu praw. Podkreślono, że zasada ta ma zastosowanie niezależnie od tego, czy prawo do świadczenia zostało potwierdzone decyzją organu rentowego, czy prawomocnym wyrokiem sądu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odmowa przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania

Strony

NazwaTypRola
K. W.osoba_fizycznawnioskodawca
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L.instytucjaorgan rentowy

Przepisy (4)

Główne

ustawa o emeryturach i rentach z FUS art. 95 § 1

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

W razie zbiegu u jednej osoby prawa do kilku świadczeń przewidzianych w ustawie wypłaca się tylko jedno z tych świadczeń: wyższe lub wybrane przez zainteresowanego. Zasada ta ma zastosowanie niezależnie od tego, czy prawo do świadczenia zostało potwierdzone decyzją organu rentowego, czy prawomocnym wyrokiem sądu.

k.p.c. art. 398 § 9

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa prawna do odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

Pomocnicze

ustawa o emeryturach i rentach z FUS art. 96 § 1

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Nie dotyczy wnioskodawcy, gdyż prawo do renty uzyskał z ogólnego stanu zdrowia.

k.p.c. art. 365 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Zarzut naruszenia tego przepisu nie został uznany za podstawę do przyjęcia skargi kasacyjnej.

Argumenty

Odrzucone argumenty

Zarzut naruszenia art. 95 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS. Zarzut naruszenia art. 365 § 1 k.p.c. Konieczność wypowiedzenia się Sądu Najwyższego w przedmiocie kryteriów oceny, czy ustalone decyzją organu rentowego prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy, przyznane na stałe w oparciu o prawomocny wyrok sądu, może być prawem pominiętym przy zbiegu uprawnień z prawem do emerytury.

Godne uwagi sformułowania

W razie zbiegu u jednej osoby prawa do kilku świadczeń przewidzianych w ustawie wypłaca się tylko jedno z tych świadczeń: wyższe lub wybrane przez zainteresowanego. Dla zasady wynikającej z tego przepisu nie ma znaczenia, czy prawo do danego świadczenia zostało potwierdzone decyzją organu rentowego, czy prawomocnym wyrokiem sądu ubezpieczeń społecznych.

Skład orzekający

Dawid Miąsik

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Potwierdzenie zasady wypłaty jednego świadczenia w przypadku zbiegu prawa do renty i emerytury, zgodnie z art. 95 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, niezależnie od sposobu ustalenia prawa do świadczenia."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zbiegu prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy i emerytury, gdzie renta była świadczeniem mniej korzystnym. Odmowa przyjęcia skargi kasacyjnej oznacza brak merytorycznego rozstrzygnięcia przez Sąd Najwyższy w kwestii zagadnienia prawnego podniesionego przez stronę.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia praktycznego dla wielu osób pobierających świadczenia emerytalno-rentowe, jakim jest zbieg praw do różnych świadczeń. Choć rozstrzygnięcie jest formalne (odmowa przyjęcia skargi), potwierdza utrwaloną linię orzeczniczą.

Renta czy emerytura? Sąd Najwyższy wyjaśnia, które świadczenie otrzymasz przy zbiegu praw.

Sektor

ubezpieczenia społeczne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt III UK 228/14
POSTANOWIENIE
Dnia 6 maja 2015 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Dawid Miąsik
w sprawie z odwołania K. W.
‎
od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w L.
‎
o wypłatę renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy i odsetki,
‎
na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 6 maja 2015 r.,
‎
na skutek skargi kasacyjnej odwołującego się od wyroku Sądu Apelacyjnego w […]
‎
z dnia 3 lipca 2014 r., sygn. akt III AUa […],
odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
UZASADNIENIE
Sąd Apelacyjny w […] wyrokiem z 3 lipca 2014 r. oddalił apelację K. W. (wnioskodawca) od wyroku Sądu Okręgowego w L. z 7 kwietnia 2014 r., VIII U […] w sprawie z odwołania od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych - Oddział w L. (organ rentowy) odmawiającej wznowienia wypłaty renty od 1 lutego 2005 r.
W uzasadnieniu wyroku Sąd drugiej instancji wyjaśnił, że wnioskodawcy przysługuje prawo do renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy od dnia 1 maja 2001 r. Prawo to zostało ustalone prawomocnym wyrokiem Sąd Okręgowego w L. z 1 października 2002 r., VIII U […]. Decyzją z 2 marca 2005 r. organ rentowy przyznał wnioskodawcy emeryturę ze względu na wiek. Z tego powodu wstrzymał wypłatę renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy. Renta ta była świadczeniem mniej korzystnym dla wnioskodawcy. Wnioskodawca domagał się wznowienia wypłaty renty z tytułu niezdolności do pracy. Zdaniem Sądu Apelacyjnego wnioskodawca nie był uprawniony do skutecznego wystąpienia z takim żądaniem. Przepis art. 95 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (jednolity tekst: Dz.U. z 2009 r. Nr 153, poz. 1227 ze zm., ustawa o emeryturach i rentach z FUS) rozstrzyga jednoznacznie, że w razie zbiegu prawa do świadczeń przewidzianych w ustawie wypłaca się tylko jedno z nich – wyższe lub wybrane przez zainteresowanego. Wnioskodawca nie należy do kręgu osób objętych zakresem art. 96 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, ponieważ prawo do renty uzyskał z ogólnego stanu zdrowia.
Wnioskodawca zaskarżył wyrok Sądu Apelacyjnego w […] skargą kasacyjną w całości. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie art. 95 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS oraz art. 365 § 1 k.p.c.
Wnosząc o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania wnioskodawca powołał się na konieczność wypowiedzenia się Sądu Najwyższego w przedmiocie kryteriów oceny, czy ustalone decyzją organu rentowego prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy, przyznane na stałe w oparciu o prawomocny wyrok sądu, może być prawem pominiętym przy zbiegu uprawnień z prawem do emerytury oraz na oczywistą zasadność skargi  polegającą na naruszeniu art. 365 § 1 k.p.c., gdyż zaskarżony wyrok uniemożliwia wnioskodawcy realizację świadczenia przyznanego przez sąd prawomocnym wyrokiem.
Sąd Najwyższy zważył co następuje:
Skarga kasacyjna wnioskodawcy nie kwalifikowała się do przyjęcia celem jej merytorycznego rozpoznania.
Wbrew argumentacji pełnomocnika wnioskodawcy skarga kasacyjna nie jest oczywiście uzasadniona. Zgodnie z art. 95 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS w razie zbiegu u jednej osoby prawa do kilku świadczeń przewidzianych w ustawie wypłaca się tylko jedno z tych świadczeń: wyższe lub wybrane przez zainteresowanego. Nie ulega najmniejszych wątpliwości, że przepis ten zawiera ogólną zasadę, zgodnie z którą zbieg prawa do kilku świadczeń określonych w ustawie o emeryturach i rentach rodzi dla organu rentowego obowiązek wypłaty tylko jednego świadczenia (
w
yrok Sądu Najwyższego z 4 kwietnia 2012 r., I UK 390/11). Dla zasady wynikającej z tego przepisu nie ma znaczenia, czy prawo do danego świadczenia zostało potwierdzone decyzją organu rentowego, czy prawomocnym wyrokiem sądu ubezpieczeń społecznych.
Z tych samych względów nie zachodzi potrzeba rozstrzygnięcia zagadnienia prawnego sformułowanego w skardze. Ponadto, pełnomocnik wnioskodawcy nie przedstawił argumentacji przemawiającej za przyjęciem skargi do rozpoznania z uwagi na potrzebę rozstrzygnięcia problemu prawnego dotyczącego „kryteriów oceny, czy ustalone decyzją organu rentowego prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy, przyznane na stałe w oparciu o prawomocny wyrok sądu, może być prawem pominiętym przy zbiegu uprawnień z prawem do emerytury”. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Sądu Najwyższego zagadnienie prawne, uzasadniające przyjęcie skargi do rozpoznania, musi odpowiadać określonym wymaganiom, a mianowicie: 1) być sformułowane w oparciu o okoliczności mieszczące się w stanie faktycznym sprawy, wynikającym z dokonanych przez sąd ustaleń, 2) być przedstawione w sposób ogólny i abstrakcyjny tak, aby umożliwić Sądowi Najwyższemu udzielenie uniwersalnej odpowiedzi, niesprowadzającej się do samej subsumcji i rozstrzygnięcia konkretnego sporu, 3) pozostawać w związku z rozpoznawaną sprawą tak, aby udzielenie odpowiedzi na postawione pytanie ułatwiło sądowi odwoławczemu podjęcie decyzji jurysdykcyjnej co do istoty sprawy, 4) dotyczyć zagadnienia budzącego rzeczywiście poważne wątpliwości, ze względu na użycie przez ustawodawcę przymiotnika kwalifikującego „istotne” (postanowienie Sądu Najwyższego z 7 stycznia 2013 r., III UK 64/12). Sformułowanie zagadnienia prawnego wymaga określenia w jego treści przepisów prawa, w związku z którymi zostało sformułowane, i przedstawienie argumentów, które prowadzą do rozbieżnych ocen. Dopiero wówczas Sąd Najwyższy ma podstawę do oceny, czy przedstawione zagadnienie jest rzeczywiście zagadnieniem „prawnym” oraz czy jest to zagadnienie „istotne”.
Mając powyższe na względzie, na podstawie art. 398
9
k.p.c., należało postanowić jak w sentencji.
l.n

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI