III UK 204/17
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuZakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił A. B. prawa do zasiłku chorobowego z ubezpieczenia wypadkowego, powołując się na zadłużenie z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne przekraczające 6,60 zł na dzień wypadku. Sąd Rejonowy przyznał prawo do zasiłku, uznając, że zadłużenie zostało objęte umową o rozłożenie na raty oraz decyzją o warunkowym umorzeniu, a termin spłaty należności niepodlegających umorzeniu upływał dopiero w przyszłości. Sąd Okręgowy oddalił apelację ZUS, podzielając argumentację sądu pierwszej instancji, że umorzenie należności składkowych i zawarcie układu ratalnego mieszczą się w pojęciu „uregulowane” w rozumieniu ustawy wypadkowej. Sąd Najwyższy, rozpoznając skargę kasacyjną organu rentowego, uchylił zaskarżony wyrok. W uzasadnieniu podkreślono, że nie stanowi stanu zadłużenia zobowiązanie, które wygasło na skutek umorzenia lub zapłaty w ramach układu ratalnego. Sąd Najwyższy zinterpretował art. 6 ust. 2 i 3 ustawy wypadkowej, wskazując, że „uregulowanie zadłużenia” obejmuje nie tylko spłatę, ale także czynności zmierzające do spłaty, takie jak ustalenie harmonogramu spłat w układzie ratalnym czy wszczęcie postępowania abolicyjnego. Podkreślono zasadę wzajemności składki i prawa do świadczenia, która pozwala na przywrócenie ochrony ubezpieczeniowej po spłacie zadłużenia, nawet jeśli minęło więcej niż 6 miesięcy od dnia wypadku. Sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja pojęcia 'uregulowania zadłużenia' w kontekście prawa do zasiłku chorobowego z ubezpieczenia wypadkowego, w szczególności w sytuacjach objęcia zaległości umorzeniem lub rozłożeniem na raty.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji zadłużenia składkowego objętego postępowaniem abolicyjnym lub układem ratalnym. Wymaga wywiązania się z warunków tych postępowań.
Zagadnienia prawne (2)
Czy umorzenie należności składkowych lub rozłożenie ich na raty w ramach postępowania abolicyjnego lub układu ratalnego stanowi 'uregulowanie zadłużenia' w rozumieniu art. 6 ust. 3 ustawy o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych, co pozwala na przyznanie prawa do zasiłku chorobowego z ubezpieczenia wypadkowego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, umorzenie należności składkowych lub rozłożenie ich na raty, a także wszczęcie postępowania abolicyjnego, może być traktowane jako 'uregulowanie zadłużenia' w rozumieniu przepisów, co pozwala na przyznanie prawa do świadczenia po spełnieniu warunków.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy zinterpretował art. 6 ust. 2 i 3 ustawy wypadkowej, wskazując, że 'uregulowanie zadłużenia' obejmuje nie tylko spłatę, ale także czynności zmierzające do spłaty, takie jak ustalenie harmonogramu spłat w układzie ratalnym czy wszczęcie postępowania abolicyjnego. Podkreślono zasadę wzajemności składki i prawa do świadczenia, która pozwala na przywrócenie ochrony ubezpieczeniowej po spłacie zadłużenia.
Czy stan zadłużenia z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne w dniu wypadku, które zostało objęte postępowaniem abolicyjnym (ale jeszcze nieumorzone) lub układem ratalnym, pozbawia prawa do zasiłku chorobowego z ubezpieczenia wypadkowego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli zadłużenie zostało objęte postępowaniem abolicyjnym zmierzającym do umorzenia lub zapłaty, albo układem ratalnym, nie stanowi to stanu zadłużenia pozbawiającego prawa do świadczenia, pod warunkiem wywiązania się z tych zobowiązań.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że dopóki nie zostanie wydana decyzja o umorzeniu należności, zaległości składkowe określone w decyzji warunkowej nie wygasają. Podobnie, zawarcie układu ratalnego nie powoduje wygaśnięcia zobowiązania. Wpłaty są rozliczane sukcesywnie, a zobowiązanie wygasa w miarę pokrywania go wpłatami. Przesłankę 'stanu zadłużenia w dniu wypadku' należy oceniać ex post, z perspektywy wywiązania się z decyzji warunkowej lub postanowień układu ratalnego.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A. B. | osoba_fizyczna | odwołujący się |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L. | instytucja | organ rentowy |
Przepisy (14)
Główne
ustawa wypadkowa art. 6 § ust. 2
Ustawa o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych
Osoby prowadzące pozarolniczą działalność nie mają prawa do zasiłku chorobowego w razie wystąpienia w dniu wypadku zadłużenia z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne na kwotę przekraczającą 6,60 zł do czasu spłaty całości zadłużenia.
ustawa wypadkowa art. 6 § ust. 3
Ustawa o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych
Prawo do zasiłku chorobowego przedawnia się, jeżeli zadłużenie, o którym mowa w ust. 2, nie zostanie uregulowane w ciągu 6 miesięcy od dnia wypadku lub od dnia złożenia wniosku o przyznanie tych świadczeń z tytułu choroby zawodowej.
Pomocnicze
ustawa wypadkowa art. 3 § ust. 3 pkt 8
Ustawa o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych
ustawa wypadkowa art. 6 § ust. 4
Ustawa o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych
Ustawa z dnia 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych
ustawa abolicyjna art. 1 § ust. 8
Ustawa z dnia 9 listopada 2012 r. o umorzeniu należności powstałych z tytułu nieopłaconych składek przez osoby prowadzące pozarolniczą działalność
ustawa abolicyjna art. 1 § ust. 13 pkt 1
Ustawa z dnia 9 listopada 2012 r. o umorzeniu należności powstałych z tytułu nieopłaconych składek przez osoby prowadzące pozarolniczą działalność
ustawa systemowa art. 31
Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych
ustawa systemowa art. 29 § ust. 1
Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych
Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych art. 5 § ust. 4
Ordynacja podatkowa art. 59 § § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa
k.p.c. art. 398 § 15 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 108 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 398 § 21
Kodeks postępowania cywilnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Umorzenie należności składkowych lub rozłożenie ich na raty stanowi 'uregulowanie zadłużenia' w rozumieniu ustawy wypadkowej. • Wszczęcie postępowania abolicyjnego lub zawarcie układu ratalnego zmierza do spłaty zadłużenia i powinno być traktowane jako jego uregulowanie. • Zasada wzajemności składki i prawa do świadczenia pozwala na przywrócenie ochrony ubezpieczeniowej po spłacie zadłużenia, nawet jeśli minęło 6 miesięcy od wypadku.
Odrzucone argumenty
Zadłużenie z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne na dzień wypadku, nawet objęte postępowaniem abolicyjnym lub układem ratalnym, pozbawia prawa do zasiłku chorobowego, dopóki nie zostanie w pełni uregulowane w tradycyjnym rozumieniu. • Termin 6 miesięcy na uregulowanie zadłużenia od dnia wypadku jest bezwzględny i jego przekroczenie skutkuje utratą prawa do świadczenia.
Godne uwagi sformułowania
nie stanowi stanu zadłużenia (na dzień wypadku) zobowiązanie składkowe, które wygasło na skutek umorzenia w oparciu o przepisy ustawy abolicyjnej albo przez zapłatę w ramach układu ratalnego • uregulowania zadłużenia będzie zatem również ustalenie w układzie ratalnym harmonogramu spłat zaległości składkowych • przesłankę „stanu zadłużenia w dniu wypadku” z art. 6 ust. 2 ustawy wypadkowej, pozbawiającą prawa do świadczenia, należy oceniać ex post – z perspektywy wywiązania się dłużnika z decyzji warunkowej (...) lub postanowień układu ratalnego
Skład orzekający
Romualda Spyt
przewodniczący-sprawozdawca
Halina Kiryło
członek
Zbigniew Myszka
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia 'uregulowania zadłużenia' w kontekście prawa do zasiłku chorobowego z ubezpieczenia wypadkowego, w szczególności w sytuacjach objęcia zaległości umorzeniem lub rozłożeniem na raty."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji zadłużenia składkowego objętego postępowaniem abolicyjnym lub układem ratalnym. Wymaga wywiązania się z warunków tych postępowań.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia praktycznego dla osób prowadzących działalność gospodarczą, które mogą mieć zaległości składkowe, a jednocześnie ulegną wypadkowi. Wykładnia Sądu Najwyższego jest korzystna dla ubezpieczonych.
“Czy zaległości składkowe przekreślają prawo do zasiłku chorobowego z wypadku? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Sektor
ubezpieczenia
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.