III UK 45/05

Sąd Najwyższy2005-03-18
SNubezpieczenia społeczneemerytury i rentyNiskanajwyższy
emeryturawcześniejsza emeryturaopieka nad dzieckiemubezpieczenia społeczneSąd Najwyższykasacjadokumentacja medyczna

Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia kasacji do rozpoznania w sprawie o prawo do wcześniejszej emerytury z tytułu opieki nad chorym dzieckiem, uznając brak istotnych zagadnień prawnych i rozbieżności w orzecznictwie.

Wnioskodawczyni H. P. wniosła kasację od wyroku Sądu Apelacyjnego odmawiającego prawa do wcześniejszej emerytury z tytułu opieki nad chorym dzieckiem. Kasacja oparta była na zarzutach naruszenia przepisów proceduralnych oraz potrzebie rozstrzygnięcia istotnego zagadnienia prawnego dotyczącego oceny dokumentacji medycznej i wykładni przepisów. Sąd Najwyższy, analizując podstawy kasacji, uznał, że nie zachodzi nieważność postępowania, nie ma istotnego zagadnienia prawnego ani potrzeby wykładni przepisów, a podnoszone kwestie dotyczą oceny konkretnych dokumentów i ustaleń faktycznych.

Sprawa dotyczyła wniosku o prawo do wcześniejszej emerytury z tytułu opieki nad chorym dzieckiem, przyznanej pierwotnie na podstawie rozporządzenia Rady Ministrów, a następnie odmówionej w wyniku ponownego ustalenia prawa do świadczeń. Wnioskodawczyni H. P. złożyła kasację od wyroku Sądu Apelacyjnego w R., opierając ją na dwóch podstawach z art. 393(1) k.p.c.: naruszeniu przepisów proceduralnych (art. 379 pkt 5 k.p.c. w związku z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.) oraz potrzebie rozstrzygnięcia istotnego zagadnienia prawnego dotyczącego oceny dokumentacji medycznej (Karta Historii Choroby) i wykładni przepisów w kontekście rozbieżności w orzecznictwie sądów. Sąd Najwyższy, działając na podstawie art. 393 § 1 i 2 k.p.c., odmówił przyjęcia kasacji do rozpoznania. Uzasadnienie wskazuje, że zarzut naruszenia art. 379 pkt 5 k.p.c. nie dotyczył nieważności postępowania przed sądem drugiej instancji, a naruszenia przepisów przed organem rentowym nie uzasadniają zarzutu nieważności. Ponadto, Sąd Najwyższy stwierdził brak istotnego zagadnienia prawnego, gdyż postawione pytanie dotyczyło oceny konkretnych dokumentów i ustaleń faktycznych, a nie kwestii prawnej. Sąd Apelacyjny powołał się na uchwałę Sądu Najwyższego III UZP 5/03, ale rozstrzygnięcie oparto na ustaleniach faktycznych, a nie odmiennej wykładni prawa. Powoływanie się na rozbieżności w orzecznictwie przy odmiennym stanie faktycznym nie stanowi podstawy do przyjęcia kasacji.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, naruszenie przepisów w postępowaniu przed organem rentowym nie uzasadnia zarzutu nieważności postępowania sądowego.

Uzasadnienie

Nieważność postępowania sądowego jest regulowana przez art. 379 k.p.c. i dotyczy postępowania przed sądem, a nie przed organem rentowym.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odmowa przyjęcia kasacji do rozpoznania

Strony

NazwaTypRola
H. P.osoba_fizycznawnioskodawczyni
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R.instytucjaorgan rentowy

Przepisy (6)

Główne

k.p.c. art. 393 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 393 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 393(1)

Kodeks postępowania cywilnego

Pomocnicze

k.p.c. art. 379 § pkt 5

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.a. art. 145 § § 1 pkt 5

Kodeks postępowania administracyjnego

u.e.r.f.u.s. art. 114 § ust. 1

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak istotnego zagadnienia prawnego. Brak potrzeby wykładni przepisów prawnych budzących wątpliwości lub rozbieżności w orzecznictwie. Kwestia oceny dokumentacji medycznej i ustaleń faktycznych nie jest przedmiotem rozpoznania kasacji. Naruszenie przepisów przed organem rentowym nie stanowi podstawy do stwierdzenia nieważności postępowania sądowego.

Odrzucone argumenty

Zarzut naruszenia art. 379 pkt 5 k.p.c. w związku z naruszeniem przez organ rentowy przepisów proceduralnych. Potrzeba rozstrzygnięcia istotnego zagadnienia prawnego dotyczącego oceny dokumentacji medycznej. Potrzeba wykładni przepisów prawnych z uwagi na ujawniające się rozbieżności w orzecznictwie sądów.

Godne uwagi sformułowania

Sąd Najwyższy może odmówić przyjęcia kasacji do rozpoznania jeżeli w sprawie nie występuje istotne zagadnienie prawne, nie istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów albo kasacja jest oczywiście bezzasadna. Z mocy art. 393 § 2 k.p.c. Sąd Najwyższy nie może odmówić przyjęcia kasacji jeżeli zaskarżone orzeczenie oczywiście narusza prawo albo gdy zachodzi nieważność postępowania. Naruszenie przepisów w postępowaniu przed organem rentowym nie uzasadnia zarzutu nieważności postępowania. Sformułowane w kasacji pytanie nie dotyczy kwestii prawnej lecz oceny konkretnych dokumentów będących podstawą ustaleń faktycznych. Powoływanie się na rozbieżności w orzecznictwie sądów w sprawach o odmiennym stanie faktycznym nie jest podstawą do przyjęcia kasacji do rozpoznania.

Skład orzekający

Krystyna Bednarczyk

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Niska

Powoływalne dla: "Uzasadnienie odmowy przyjęcia kasacji z powodu braku istotnych zagadnień prawnych i oceny stanu faktycznego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznych okoliczności proceduralnych i faktycznych sprawy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 3/10

Sprawa ma charakter proceduralny i dotyczy odmowy przyjęcia kasacji, co czyni ją mniej interesującą dla szerszego grona odbiorców niż merytoryczne rozstrzygnięcia.

Sektor

ubezpieczenia społeczne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt III UK 45/05 
 
 
 
POSTANOWIENIE 
 
Dnia 18 marca 2005 r. 
Sąd Najwyższy w składzie : 
 
SSN Krystyna Bednarczyk 
 
 
w sprawie z wniosku H. P. 
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w R. 
o prawo do wcześniejszej emerytury z tytułu opieki nad chorym dzieckiem, 
na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw 
Publicznych w dniu 18 marca 2005 r., 
na skutek kasacji wnioskodawczyni od wyroku Sądu Apelacyjnego w R. 
z dnia 24 listopada 2004 r., sygn. akt III AUa …/04, 
 
odmawia przyjęcia kasacji do rozpoznania. 
 
 
U Z A S A D N I E N I E 
 
                   Wnioskodawczyni H. P. wniosła kasację od wyroku Sądu Apelacyjnego 
– Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w R. z dnia 24 listopada 2004 r. III AUa 
…/04 w sprawie o wcześniejszą emeryturę przyznaną na podstawie § 1 
rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 15 maja 1998 r. w sprawie uprawnień do 
wcześniejszej emerytury pracowników opiekujących się dziećmi wymagającymi 
stałej opieki (Dz. U. Nr 28, poz. 149 ze zm.), do której prawa następnie odmówiono 
w wyniku ponownego ustalenia prawa do świadczeń na podstawie art. 114 ust. 1 
ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń 
Społecznych (jednolity tekst: Dz. U. z 2004 r. Nr 39, poz. 353). Kasację oparła na 
obu podstawach wymienionych w art. 3931 k.p.c. i wskazała następujące 
okoliczności uzasadniające jej rozpoznanie: 1. „zaskarżony wyrok został wydany z 

 
 
2 
naruszeniem art. 379 pkt 5 k.p.c. w związku z naruszeniem przez organ rentowy na 
etapie wznawiania postępowania z urzędu w trybie art. 145 §  1 pkt 5 k.p.a.”, 2.  
„potrzeba rozstrzygnięcia istotnego zagadnienia prawnego, a mianowicie czy 
istniejąca w sprawie, jeszcze przed wydaniem decyzji pierwszorazowej przez ZUS 
dokumentacja medyczna w postaci Karty Historii Choroby nie wymagana do 
przedłożenia przez skarżącego, na której oparto zaświadczenie lekarskie 
dołączone do wniosku emerytalnego jest, jak obecnie utrzymuje organ rentowy  
ujawnioną obecnie dokumentacją, czy tez dokumentacją już istniejąca w chwili 
ustalenia przez ZUS prawa do emerytury w świetle w/w Uchwały SN z dnia 
5.06.2003 r. sygn. Akt III UZP 5/03”, 3.  „potrzeba wykładni przepisów prawnych z 
uwagi na ujawniające się rozbieżności w orzecznictwie sądów”. 
                   Oceniając podstawy uzasadniające przyjęcie kasacji do rozpoznania 
lub odmowę takiego przyjęcia Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Zgodnie z art. 
393 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy może odmówić przyjęcia kasacji do rozpoznania 
jeżeli w sprawie nie występuje istotne zagadnienie prawne, nie istnieje potrzeba 
wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących 
rozbieżności w orzecznictwie sądów albo kasacja jest oczywiście bezzasadna. Z 
mocy art.  393 § 2 k.p.c. Sąd Najwyższy nie może odmówić przyjęcia kasacji jeżeli 
zaskarżone orzeczenie oczywiście narusza prawo albo gdy zachodzi nieważność 
postępowania.  
                   Przy przedstawieniu okoliczności uzasadniających rozpoznanie kasacji 
skarżąca nie używając określenia „ nieważność postępowania” powołała się na 
naruszenie art. 379 pkt 5 k.p.c., stanowiącego o nieważności postępowania. 
Jednakże z uzasadnienia naruszenia tego przepisu wynika wprost, że nie chodzi o 
nieważność postępowania przed Sądem drugiej instancji, a tylko  nieważność 
postępowania sądowego jest przedmiotem regulacji art. 379 k.p.c. Natomiast 
naruszenie przepisów w postępowaniu przed organem rentowym nie uzasadnia 
zarzutu 
nieważności 
postępowania. 
Podniesienie 
 
zarzutu 
nieważności 
postępowania przed organem rentowym nie jest przeszkodą do odmowy przyjęcia 
kasacji do rozpoznania. 
                   W sprawie nie występuje także istotne zagadnienie prawne. 
Sformułowane w kasacji pytanie nie dotyczy kwestii prawnej lecz oceny 

 
 
3 
konkretnych dokumentów będących podstawą ustaleń faktycznych. Nie istnieje 
również potrzeba wykładni prawa. Sąd Apelacyjny w uzasadnieniu wyroku powołał 
się na uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 5 czerwca 2003 r. III UZP 5/03 
stwierdzającą, że odmienna ocena dowodów dołączonych do wniosku nie daje 
organowi rentowemu podstawy do wszczęcia postępowania o ponowne ustalenie 
prawa do świadczeń. Podstawą rozstrzygnięcia nie było odmienne stanowisko 
prawne Sadu Apelacyjnego lecz ustalenia faktyczne w konkretnej sprawie, 
pozwalające na stwierdzenie, że istniały inne niż odmienna ocena dowodów 
okoliczności, uzasadniające ponowne ustalenie prawa do świadczeń.  Powoływanie 
się na rozbieżności w orzecznictwie sądów w sprawach o odmiennym stanie 
faktycznym nie jest podstawą do przyjęcia kasacji do rozpoznania. 
                   Z tych przyczyn Sąd Najwyższy na podstawie art. 393 § 1 i 2 k.p.c. 
odmówił przyjęcia kasacji do rozpoznania.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI