III UK 199/04

Sygn. akt III UK 199/04 
 
 
 
POSTANOWIENIE 
 
 
Dnia 7 stycznia 2005 r. 
Sąd Najwyższy w składzie : 
 
SSN Krystyna Bednarczyk 
 
 
w sprawie z wniosku K. W. 
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych - Oddziałowi w R. 
o wcześniejszą emeryturę, 
na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw 
Publicznych w dniu 7 stycznia 2005 r., 
na skutek kasacji wnioskodawcy od wyroku Sądu Apelacyjnego w R. 
z dnia 25 czerwca 2004 r., sygn. akt III AUa …/04, 
 
odmawia przyjęcia kasacji do rozpoznania. 
 
U Z A S A D N I E N I E 
 
                   Wnioskodawca K. W.  wniósł kasację od wyroku Sądu 
Apelacyjnego – Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w R. z dnia 25 czerwca 
2004 r. III AUa …/04 w sprawie o wcześniejszą emeryturę przyznaną na 
podstawie § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 15 maja 1998 r. w sprawie 
uprawnień do wcześniejszej emerytury pracowników opiekujących się dziećmi 
wymagającymi stałej opieki (Dz. U. Nr 28, poz. 149 ze zm.), do której prawa 
następnie odmówiono w wyniku ponownego ustalenia prawa do świadczeń na 
podstawie art. 114 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i 
rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (jednolity tekst: Dz. U. z 2004 r. 
Nr 39, poz. 353). Kasację oparł na obu podstawach wymienionych w art. 3931 
k.p.c. i wskazał następujące okoliczności  uzasadniające jej rozpoznanie: 
nieważność postępowania (art. 379 pkt 5 k.p.c.) polegająca na naruszeniu 
przez organ rentowy przepisów k.p.a. o wznowieniu postępowania, potrzebę 
rozstrzygnięcia istotnego zagadnienia prawnego, „a mianowicie czy  istniejąca 

 
 
2 
w sprawie jeszcze przed wydaniem decyzji pierwszorazowej  przez ZUS 
dokumentacja medyczna w postaci karty historii choroby nie wymagana do 
przedłożenia przez skarżącego, na której oparto zaświadczenie lekarskie 
dołączone do wniosku emerytalnego jest, jak obecnie utrzymuje organ rentowy 
ujawnioną obecnie dokumentacją, czy też dokumentacja już istniejącą w chwili 
ustalania przez ZUS prawa do emerytury w świetle uchwały Sądu Najwyższego 
z dnia 5 czerwca 2003 r. III UZP 5/03” oraz potrzebę wykładni przepisów 
prawnych ze względu na rozbieżności w orzeczeniach sądów powołujących się 
na tą samą uchwałę Sądu Najwyższego. 
                   Oceniając 
podstawy 
uzasadniające 
przyjęcie 
kasacji 
do 
rozpoznania lub odmowę takiego przyjęcia Sąd Najwyższy zważył, co 
następuje. Zgodnie z art. 393 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy może odmówić 
przyjęcia kasacji do rozpoznania jeżeli w sprawie nie występuje istotne 
zagadnienie prawne, nie istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych 
budzących 
poważne 
wątpliwości 
lub 
wywołujących 
rozbieżności 
w 
orzecznictwie sądów albo kasacja jest oczywiście bezzasadna. Powyższego 
przepisu nie stosuje się z mocy  § 2, jeżeli zaskarżone orzeczenie oczywiście 
narusza prawo albo gdy zachodzi nieważność postępowania.  
                   Wnioskodawca zarzuca w kasacji nieważność postępowania, 
jednak sam zarzut nie jest podstawą przyjęcia kasacji do rozpoznania. 
Powołany przepis używa bowiem sformułowania „zachodzi nieważność 
postępowania”, co oznacza, że musi występować przynajmniej jedna z 
okoliczności wymienionych w art. 379 k.p.c. Przepis ten dotyczy postępowania 
przed sądem, zatem naruszenie przepisów postępowania przed organem 
rentowym, 
nawet 
gdyby 
miało 
miejsce, 
nie 
powoduje 
nieważności 
postępowania w rozumieniu tego przepisu. Ponadto przepisy Kodeksu 
postępowania administracyjnego w zakresie wznowienia postępowania przed 
organem rentowym mają zastosowanie w ograniczonym zakresie – tylko w 
sytuacjach wymienionych w art. 83a ust.2  ustawy z dnia 13 października 1998 
r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. Nr 137, poz. 887 ze zm.) – a w 
sprawach o ustalenie uprawnień do emerytur i rent i ich wysokości w ogóle nie 
mają zastosowania (art. 83a ust. 4). Nie ma zatem podstaw do zastosowania 
art. 393 § 2 k.p.c.   

 
 
3 
                   Przedstawione okoliczności wymagające zdaniem wnoszącego 
kasacje wyjaśnienia, nie są zagadnieniem prawnym. Chodzi bowiem o ocenę 
konkretnej dokumentacji lekarskiej, co jest elementem stanu faktycznego a nie 
kwestią prawną.  Nie istnieje także potrzeba wykładni przepisu art. 114 ust. 1 
ustawy o emeryturach i rentach. Sąd Apelacyjny w uzasadnieniu wyroku 
powołał się na uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 5 czerwca 2003 r. III UZP 
5/03 stwierdzającą, że odmienna ocena dowodów dołączonych do wniosku nie 
daje organowi rentowemu podstawy do wszczęcia postępowania o ponowne 
ustalenie prawa do świadczeń. Podstawą rozstrzygnięcia były ustalenia 
faktyczne w konkretnej sprawie, pozwalające na stwierdzenie, że istniały inne 
niż odmienna ocena dowodów okoliczności, uzasadniające ponowne ustalenie 
prawa do świadczeń. Powoływanie się na rozbieżności w orzecznictwie sądów 
w sprawach o odmiennym stanie faktycznym nie jest podstawą do przyjęcia 
kasacji do rozpoznania. 
                   Z tych przyczyn Sąd Najwyższy na podstawie art. 393 § 1 k.p.c. 
odmówił przyjęcia kasacji do rozpoznania.