Orzeczenie · 2020-10-20

III UK 170/19

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2020-10-20
SNubezpieczenia społeczneemerytury i rentyWysokanajwyższy
ubezpieczenie społeczneemerytura rolniczastaż ubezpieczeniowyKRUSZUSokresy składkowepraca w gospodarstwie rolnymzatrudnieniezbieg ubezpieczeń

Decyzją Prezesa KRUS odmówiono C.S. prawa do emerytury rolniczej z powodu niespełnienia wymaganego 25-letniego okresu ubezpieczenia rolniczego. Organ rentowy nie uwzględnił okresu pracy w gospodarstwie rolnym rodziców od 1 maja 1966 r. do 22 kwietnia 1970 r., ponieważ w tym czasie ubezpieczony pracował i okres ten został uwzględniony przez ZUS przy wyliczeniu emerytury pracowniczej. Sąd Okręgowy oddalił odwołanie, uznając, że pozostawanie w stosunku pracy wyklucza zaliczenie równoległego okresu pracy w gospodarstwie rolnym do rolniczego stażu ubezpieczeniowego. Sąd Apelacyjny podtrzymał to stanowisko, argumentując, że w spornym okresie ubezpieczony nie był domownikiem w rozumieniu ustawy o rolniczym ubezpieczeniu społecznym. Sąd Najwyższy, rozpoznając skargę kasacyjną, uznał, że sądy niższych instancji naruszyły przepisy ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników. Sąd Najwyższy podkreślił, że system rolniczego i powszechnego ubezpieczenia społecznego są odrębne, a okres pracy w gospodarstwie rolnym po ukończeniu 16 roku życia przed 1 stycznia 1983 r. może być zaliczony do stażu ubezpieczeniowego dla emerytury rolniczej, nawet jeśli pokrywa się czasowo z okresem zatrudnienia w systemie powszechnym. Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Ustalanie prawa do emerytury rolniczej w przypadku zbiegu okresów pracy w gospodarstwie rolnym i zatrudnienia w systemie powszechnym.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy okresów pracy w gospodarstwie rolnym przypadających przed 1 stycznia 1983 r.

Zagadnienia prawne (1)

Czy okres pracy w gospodarstwie rolnym rodziców po ukończeniu 16 roku życia, przypadający przed dniem 1 stycznia 1983 r., może być zaliczony do stażu ubezpieczeniowego dla emerytury rolniczej, jeśli pokrywa się czasowo z okresem podlegania powszechnemu ubezpieczeniu społecznemu z tytułu zatrudnienia?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, okres pracy w gospodarstwie rolnym rodziców po ukończeniu 16 roku życia, przypadający przed dniem 1 stycznia 1983 r., może być zaliczony do stażu ubezpieczeniowego dla emerytury rolniczej, nawet jeśli pokrywa się czasowo z okresem podlegania powszechnemu ubezpieczeniu społecznemu z tytułu zatrudnienia.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że przepisy ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników pozwalają na zaliczenie okresu pracy w gospodarstwie rolnym do stażu ubezpieczeniowego, niezależnie od tego, czy okres ten pokrywa się z zatrudnieniem w systemie powszechnym. Systemy ubezpieczeń są odrębne i mogą się uzupełniać, a zakaz podwójnego uwzględniania okresów dotyczy sytuacji, gdy te same okresy są wykorzystywane do nabycia prawa do świadczeń w obu systemach.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania
Strona wygrywająca
C. S.

Strony

NazwaTypRola
C. S.osoba_fizycznaodwołujący
Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznegoorgan_państwowyorgan rentowy

Przepisy (6)

Główne

u.u.s.r. art. 19 § 1

Ustawa o ubezpieczeniu społecznym rolników

Określa warunki nabycia prawa do emerytury rolniczej, w tym wymóg 25 lat ubezpieczenia.

u.u.s.r. art. 20 § 1

Ustawa o ubezpieczeniu społecznym rolników

Określa, że do stażu ubezpieczenia zalicza się przed dniem 1 stycznia 1983 r. okresy prowadzenia gospodarstwa rolnego lub pracy w gospodarstwie rolnym po ukoczeniu 16 roku życia.

Pomocnicze

u.u.s.r. art. 20 § 2

Ustawa o ubezpieczeniu społecznym rolników

Reguluje zakaz podwójnego uwzględniania okresów ubezpieczenia.

ustawa emerytalna art. 10 § 1

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Dotyczy zaliczania okresów pracy w gospodarstwie rolnym do stażu pracowniczego w celu uzupełnienia.

ustawa emerytalna art. 10 § 2

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Dotyczy zaliczania okresów pracy w gospodarstwie rolnym do stażu pracowniczego w celu uzupełnienia.

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

Podstawa prawna powszechnego systemu ubezpieczeń społecznych.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Okres pracy w gospodarstwie rolnym rodziców od 1 maja 1966 r. do 22 kwietnia 1970 r. powinien być zaliczony do stażu ubezpieczeniowego dla emerytury rolniczej, mimo że pokrywa się z okresem zatrudnienia w systemie powszechnym. • Zastosowanie art. 20 ust. 1 pkt 2 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników nie wymaga spełnienia dodatkowych warunków, takich jak status domownika czy brak zbiegu z innym ubezpieczeniem.

Odrzucone argumenty

Okres pracy w gospodarstwie rolnym rodziców nie może być zaliczony do stażu ubezpieczeniowego dla emerytury rolniczej, ponieważ w tym samym czasie ubezpieczony pozostawał w zatrudnieniu w systemie powszechnym. • Pozostawanie w stosunku pracy wyklucza możliwość zaliczenia równoległego okresu pracy w gospodarstwie rolnym do rolniczego stażu ubezpieczeniowego.

Godne uwagi sformułowania

System ubezpieczenia społecznego rolników uregulowany w ustawie o ubezpieczeniu społecznym rolników jest systemem odrębnym w stosunku do powszechnego systemu ubezpieczeń społecznych. • Omawianych systemów nie można określać jako konkurencyjnych, choćby z tej przyczyny, że oba (wzajemnie) pozwalają na uwzględnianie, zarówno przy ustalaniu prawa do świadczeń, jak i obliczaniu ich wysokości, przebytych przez ubezpieczonych okresów podlegania ubezpieczeniom społecznym w ramach obu omawianych systemów. • Z wykładni art. 20 ust. 1 pkt 2 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników wynika, że do stażu ubezpieczeniowego zalicza się przypadające przed 1 stycznia 1983 r. okresy wykonywania pracy w gospodarstwie rolnym po ukończeniu 16 roku życia bez sformułowania jakichkolwiek dodatkowych warunków. • Artykuł 20 ust. 1 pkt 2 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników kreuje samodzielną normę prawną.

Skład orzekający

Dawid Miąsik

przewodniczący-sprawozdawca

Halina Kiryło

członek

Krzysztof Rączka

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalanie prawa do emerytury rolniczej w przypadku zbiegu okresów pracy w gospodarstwie rolnym i zatrudnienia w systemie powszechnym."

Ograniczenia: Dotyczy okresów pracy w gospodarstwie rolnym przypadających przed 1 stycznia 1983 r.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu zbiegu ubezpieczeń i prawa do świadczeń, z praktycznym znaczeniem dla wielu rolników i osób pracujących w rolnictwie.

Emerytura rolnicza a praca na etacie: Sąd Najwyższy wyjaśnia, jak zaliczyć lata pracy w gospodarstwie.

Sektor

rolnictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst