III UK 17/14

Sąd Najwyższy2014-06-03
SNubezpieczenia społeczneemerytury i rentyŚrednianajwyższy
skarga kasacyjnaSąd Najwyższyzagadnienie prawnepraca w szczególnych warunkachemeryturaZUSprawo ubezpieczeń społecznych

Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania z powodu niespełnienia wymogów istotnego zagadnienia prawnego.

Ubezpieczony wniósł skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego, twierdząc, że w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne dotyczące pracy w szczególnych warunkach. Sąd Najwyższy uznał, że przedstawione przez skarżącego zagadnienie nie spełnia wymogów istotnego zagadnienia prawnego, ponieważ dotyczyło ono skonkretyzowanego problemu indywidualnego, a nie kwestii o znaczeniu dla rozwoju prawa. W związku z tym skarga kasacyjna została odrzucona.

W niniejszej sprawie ubezpieczony wniósł skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 2 października 2013 r., domagając się jej przyjęcia do rozpoznania ze względu na występowanie istotnego zagadnienia prawnego. Skarżący argumentował, że kwestia oceny pracy na stanowisku kierowniczym jako pracy w szczególnych warunkach w rozumieniu ustawy o emeryturach i rentach z FUS, mimo formalnego zajmowania stanowiska kierowniczego, ma doniosłe znaczenie społeczne i prawne dla wielu ubezpieczonych. Sąd Najwyższy, analizując skargę, stwierdził, że nie spełnia ona wymogów stawianych nadzwyczajnym środkom zaskarżenia, a w szczególności nie przedstawiła istotnego zagadnienia prawnego. Sąd podkreślił, że istotne zagadnienie prawne musi mieć charakter generalny i abstrakcyjny, a nie jedynie indywidualny i skonkretyzowany. Ponadto, Sąd Najwyższy jako sąd kasacyjny jest sądem prawa, a nie faktów, i jest związany ustaleniami faktycznymi sądu niższej instancji. W związku z tym, że skarżący nie wykazał istnienia istotnego zagadnienia prawnego o znaczeniu dla rozwoju prawa, Sąd Najwyższy, na podstawie art. 398^9 § 2 k.p.c., odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli skarżący nie przedstawił istotnego zagadnienia prawnego o charakterze generalnym i abstrakcyjnym, które ma znaczenie dla rozwoju prawa.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że skarżący nie wykazał istnienia istotnego zagadnienia prawnego, ponieważ przedstawił problem skonkretyzowany i indywidualny, a nie o znaczeniu dla systemu prawnego. Sąd podkreślił, że Sąd Najwyższy jest sądem prawa, a nie faktów, i jest związany ustaleniami faktycznymi sądu niższej instancji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odmowa przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania

Strona wygrywająca

Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B.

Strony

NazwaTypRola
A. P.osoba_fizycznaodwołujący się
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B.instytucjaorgan rentowy

Przepisy (4)

Główne

k.p.c. art. 398^9 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, gdy w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne.

k.p.c. art. 398^9 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

Pomocnicze

u.e.r.f.u.s. art. 32 § ust. 1 pkt 3

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Dotyczy pracy w szczególnych warunkach, która była przedmiotem sporu.

k.p.c. art. 398^13 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Zasada związania Sądu Najwyższego ustaleniami faktycznymi sądu niższej instancji.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skarga kasacyjna nie spełnia wymogów istotnego zagadnienia prawnego. Przedstawione zagadnienie ma charakter skonkretyzowany i indywidualny, a nie generalny i abstrakcyjny. Sąd Najwyższy jest sądem prawa, a nie faktów i jest związany ustaleniami faktycznymi sądu niższej instancji.

Odrzucone argumenty

W sprawie występuje istotne zagadnienie prawne dotyczące oceny pracy w szczególnych warunkach. Kwestia ta ma znaczenie społeczne i prawne dla wielu ubezpieczonych.

Godne uwagi sformułowania

Istotne zagadnienie prawne występuje, gdy wskazywana kwestia prawna ma niemałe znaczenie dla systemu i rozwoju prawa. Istotne zagadnienie prawne musi mieć generalny i abstrakcyjny, ale zarazem realny (rzeczywisty) charakter; nie może być doniosłe jedynie dla zindywidualizowanej i skonkretyzowanej sytuacji występującej w sprawie objętej skargą kasacyjną. Sąd Najwyższy - jako sąd kasacyjny, jest sądem prawa, a nie faktów.

Skład orzekający

Bogusław Cudowski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalenie kryteriów istotnego zagadnienia prawnego w skardze kasacyjnej, zwłaszcza w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki skargi kasacyjnej i wymogów stawianych zagadnieniom prawnym, a nie meritum sprawy o emeryturę.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie wyjaśnia kluczowe wymogi formalne skargi kasacyjnej dotyczące istotnego zagadnienia prawnego, co jest ważne dla praktyków prawa ubezpieczeń społecznych.

Kiedy skarga kasacyjna w sprawie ZUS ma szansę na rozpoznanie? Sąd Najwyższy stawia jasne wymagania.

Sektor

ubezpieczenia społeczne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt III UK 17/14
POSTANOWIENIE
Dnia 3 czerwca 2014 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Bogusław Cudowski
w sprawie z odwołania A. P.
‎
od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w B.
‎
o ustalenie prawa do emerytury,
‎
na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 3 czerwca 2014 r.,
‎
na skutek skargi kasacyjnej odwołującego się od wyroku Sądu Apelacyjnego w (…)
‎
z dnia 2 października 2013 r., sygn. akt III AUa (…),
odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
UZASADNIENIE
Ubezpieczony wniósł skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego w (…) z 2 października 2013 r.
W ocenie skarżącego w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne. Stwierdzono mianowicie, że „w doktrynie przyjmuje się, że istotne zagadnienie prawne może odnosić się zarówno do prawa procesowego, jak i materialnego i wyraża się w wadze danego zagadnienia dla systemu prawnego oraz w jego znaczeniu w porównaniu z innymi instytucjami. Sąd Najwyższy przyjął, że zagadnienie prawne jest to zagadnienie, które wiąże się z określonym przepisem prawnym, którego wyjaśnienie ma znaczenie nie tylko dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy, ale także dla rozstrzygnięcia innych podobnych spraw (orzeczenie SN z 14 lutego 2003 r., I PK 306/02, Wokanda 2004 nr 7-8, poz. 51), a więc w niniejszej sprawie Sąd Najwyższy winien ocenić, czy pracę ubezpieczonego A.P. można ocenić, pomimo że formalnie wykonywał pracę na stanowisku kierowniczym, to faktycznie oceniając zakres jego obowiązków i rzeczywiście wykonywane czynności, jako pracę w szczególnych warunkach w pełnym wymiarze czasu pracy w rozumieniu art. art. 32 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z FUS i tym samym ocenić, jakie zachowanie ubezpieczonych znajdujących się w sytuacji ubezpieczonego A. P.  należy ocenić, jako pracę w szczególnych warunkach w rozumieniu powyższego przepisu. Pełnomocnik ubezpieczonego zdaje sobie sprawę, iż o istotności zagadnienia prawnego nie powinna decydować wyłącznie tzw. waga społeczna sprawy, gdyż jest to pojęcie ocenne i zmieniające się w zależności od sytuacji społeczno-gospodarczej, aczkolwiek w okolicznościach niniejszej sprawy jest to zagadnienie ważkie i doniosłe społecznie, bowiem w sytuacji podobnej do A. P. znajduje się wielu ubezpieczonych”.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Skarga kasacyjną jest oczywiście bezzasadna. Nie spełniała także wysokich wymagań stawianych temu nadzwyczajnemu środkowi zaskarżenia (postanowienie SN z 30 maja 2001 r., III CZ 36/01, OSNC 2002 nr 2, poz. 22). Dotyczy to w szczególności sformułowanych przez skarżącego rzekomych zagadnień prawnych. Istotne zagadnienie prawne występuje, gdy wskazywana kwestia prawna ma niemałe znaczenie dla systemu i rozwoju prawa. Chodzi więc nie tylko o określoną staranność i wysiłek w jego zredagowaniu, ale przede wszystkim o jurydyczne przedstawienie analizy stanu prawnego, orzecznictwa i wynikającego z tego problemu prawnego o takiej wadze, który może być uznany za istotne zagadnienie prawne (postanowienie SN z 15 listopada 2007 r., II PK 159/07,
LEX nr 863976).
Aby niniejsza skarga mogła zostać przyjęta do rozpoznania
skarżący, powołując się na a
rt. 398
9
§ 1 pkt 1 k.p.c.,
powinien był przedstawić zagadnienie prawne przez jego odpowiednie sformułowanie z przytoczeniem przepisów prawa, na tle których ono powstało, a także wskazać argumenty prowadzące do rozbieżnych ocen prawnych i wykazać, że rozstrzygnięcie tego zagadnienia przez Sąd Najwyższy będzie miało istotne znaczenie nie tylko dla rozstrzygnięcia sprawy, lecz także dla rozwoju praktyki sądowej (postanowienia SN z 22 listopada 2007 r., I CSK 326/07, niepubl., z 13 lipca 2007 r., III CSK 180/07, niepubl., z 22 listopada 2007 r., III CZ 47/06, niepubl.).
W istocie kwestia wskazana przez wnoszącą skargę jako zagadnienie prawne nie jest zagadnieniem prawnym w rozumieniu art. 398
9
§ 1 pkt 1 k.p.c., lecz zmierza do wyjaśnienia skonkretyzowanego i zindywidualizowanego problemu, istotnego jedynie dla skarżącego. Istotne zagadnienie prawne musi mieć generalny i abstrakcyjny, ale zarazem realny (rzeczywisty) charakter; nie może więc być doniosłe jedynie dla zindywidualizowanej i skonkretyzowanej sytuacji występującej w sprawie objętej skargą kasacyjną (zob. np. postanowienie SN z dnia 16 września 2002 r., I PKN 691/01, niepubl; postanowienie SN z dnia 20 listopada 2003 r., I PK 436/03, niepubl; postanowienie SN z dnia 18 marca 2004 r., I PK 625/03, niepubl.).
Wypada dodać, czego nie zauważa skarżący, że Sąd Najwyższy - jako sąd kasacyjny, jest sądem prawa, a nie faktów (wyrok SN z 13 czerwca 2001 r.,
II CKN 530/00,
LEX nr 52597).
W związku z tym spór o ocenę poszczególnych dowodów i ustalenie stanu faktycznego nie może być przenoszony do postępowania przed Sądem Najwyższym, który jest związany - zgodnie z art. 398
13
§ 2 - ustaleniami faktycznymi stanowiącymi podstawę zaskarżonego orzeczenia (wyrok SN z 29 października 2008 r., IV CSK 228/08, Lex nr 475287). Oczywiście zakaz podważania oceny dowodów w żadnym razie nie oznacza, że naruszenia przepisów postępowania dowodowego oraz uchybienia w zakresie legalności prowadzonych dowodów nie mogą stanowić - na ogólnych zasadach - podstawy skargi kasacyjnej dotyczącej naruszenia przepisów postępowania mającego istotny wpływ na wynik sprawy.
Z tych względów, na podstawie art. 398
9
§ 2 k.p.c., orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI