III UK 16/04
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuUbezpieczony R. P. złożył wniosek o wznowienie postępowania emerytalnego i ponowne przeliczenie świadczenia, powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 4 czerwca 2024 r. (sygn. akt SK 140/20), który uznał za niezgodny z Konstytucją przepis art. 25 ust. 1b ustawy o emeryturach i rentach z FUS, w zakresie w jakim pomniejszał podstawę obliczenia emerytury o kwotę pobranych wcześniej świadczeń, dla osób, które złożyły wniosek przed 6 czerwca 2012 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w Ł. odmówił wznowienia postępowania, argumentując, że wyrok Trybunału Konstytucyjnego nie został ogłoszony w Dzienniku Ustaw, a zatem nie wszedł w życie i nie może stanowić podstawy do wznowienia postępowania. Ubezpieczony wniósł odwołanie, domagając się zmiany decyzji ZUS i ponownego obliczenia emerytury. Sąd Okręgowy rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym i oddalił odwołanie jako bezzasadne. Sąd uznał, że kluczową kwestią jest brak publikacji wyroku Trybunału Konstytucyjnego w Dzienniku Ustaw, co zgodnie z art. 190 ust. 3 Konstytucji RP oznacza, że wyrok nie wszedł w życie i nie może być podstawą do wznowienia postępowania na podstawie art. 145a KPA. Sąd podkreślił, że publikacja na stronie internetowej TK nie jest równoznaczna z ogłoszeniem w Dzienniku Ustaw. Ponadto, sąd wskazał na upływ 5-letniego terminu określonego w art. 146 § 1 KPA, który uniemożliwia uchylenie decyzji w trybie wznowienia postępowania, nawet jeśli decyzja została wydana z naruszeniem prawa. Sąd odrzucił również argumentację opartą na art. 114 ustawy emerytalnej, wskazując, że nie zawiera on podstaw do wznowienia postępowania w związku z orzeczeniem Trybunału Konstytucyjnego, a jedynie możliwość weryfikacji decyzji w przypadku ujawnienia nowych dowodów lub okoliczności, albo błędu organu. Sąd stwierdził, że wydanie decyzji na podstawie obowiązujących przepisów, które później zostały uznane za niekonstytucyjne, nie stanowi błędu organu rentowego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów dotyczących wznowienia postępowania administracyjnego po wyrokach Trybunału Konstytucyjnego, znaczenie publikacji orzeczeń TK oraz terminów procesowych.
Dotyczy specyficznej sytuacji braku publikacji wyroku TK i upływu terminu z KPA.
Zagadnienia prawne (3)
Czy wyrok Trybunału Konstytucyjnego, który nie został ogłoszony w Dzienniku Ustaw, może stanowić podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wyrok Trybunału Konstytucyjnego, który nie został ogłoszony w Dzienniku Ustaw, nie wszedł w życie i nie może być podstawą do wznowienia postępowania administracyjnego.
Uzasadnienie
Zgodnie z art. 190 ust. 3 Konstytucji RP, orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego wchodzą w życie z dniem ogłoszenia. Brak publikacji w Dzienniku Ustaw oznacza, że orzeczenie nie obowiązuje formalnie.
Czy upływ 5-letniego terminu od doręczenia decyzji administracyjnej uniemożliwia jej wzruszenie w trybie wznowienia postępowania na podstawie art. 145a KPA, nawet jeśli podstawę decyzji stanowił przepis uznany za niekonstytucyjny?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, upływ 5-letniego terminu określonego w art. 146 § 1 KPA stanowi bezwzględną przesłankę negatywną dla uchylenia decyzji w trybie wznowienia postępowania.
Uzasadnienie
Art. 146 § 1 KPA ustanawia bezwzględny zakaz merytorycznego orzekania w sprawie po upływie pięciu lat od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji, co ma na celu ochronę trwałości decyzji administracyjnej.
Czy błąd organu rentowego, o którym mowa w art. 114 ust. 1 pkt 6 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, może stanowić podstawę do wzruszenia decyzji wydanej na podstawie przepisu, który został później uznany za niekonstytucyjny?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wydanie decyzji na podstawie obowiązujących przepisów, które następnie zostały uznane za niekonstytucyjne, nie stanowi błędu organu rentowego.
Uzasadnienie
Organ rentowy działa na podstawie obowiązującego prawa i nie ma kompetencji do oceny jego konstytucyjności. Dopóki przepis nie został uznany za niekonstytucyjny, jego stosowanie nie jest błędem.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| R. P. | osoba_fizyczna | ubezpieczony |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w Ł. | instytucja | organ rentowy |
Przepisy (8)
Główne
KPA art. 145a § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Podstawa do żądania wznowienia postępowania w przypadku orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją.
KPA art. 145a § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Termin do wniesienia skargi o wznowienie postępowania wynosi jeden miesiąc od dnia wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego.
KPA art. 146 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Bezwzględny zakaz uchylenia decyzji w trybie wznowienia postępowania, jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło pięć lat.
Pomocnicze
ustawa emerytalna art. 25 § 1b
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Przepis uznany za niezgodny z Konstytucją w zakresie dotyczącym osób, które złożyły wniosek o świadczenie przed 6 czerwca 2012 r.
Konstytucja RP art. 190 § 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego mają moc powszechnie obowiązującą i są ostateczne.
Konstytucja RP art. 190 § 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.
u.o.a.n. art. 9 § 1
Ustawa o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych
Orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego dotyczące aktów normatywnych ogłoszonych w Dzienniku Ustaw ogłasza się w Dzienniku Ustaw RP.
ustawa emerytalna art. 114 § 1
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Podstawa do uchylenia lub zmiany decyzji w przypadku ujawnienia nowych dowodów lub okoliczności, albo błędu organu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wyrok Trybunału Konstytucyjnego nie został ogłoszony w Dzienniku Ustaw, co oznacza, że nie wszedł w życie i nie może stanowić podstawy do wznowienia postępowania. • Upłynął 5-letni termin od doręczenia decyzji, co zgodnie z art. 146 § 1 KPA uniemożliwia jej uchylenie w trybie wznowienia postępowania. • Wydanie decyzji na podstawie obowiązujących przepisów, które później uznano za niekonstytucyjne, nie stanowi błędu organu rentowego.
Odrzucone argumenty
Wyrok Trybunału Konstytucyjnego powinien być podstawą do wznowienia postępowania i ponownego przeliczenia emerytury. • Decyzja ZUS była błędna, ponieważ opierała się na przepisie niezgodnym z Konstytucją.
Godne uwagi sformułowania
Nieopublikowanie wyroku powoduje, że formalnie nie obowiązuje on w porządku prawnym. • Sporne orzeczenie TK nie weszło w życie, a więc organ rentowy nie mógł go zastosować przy rozstrzyganiu w sprawie ubezpieczonego, zatem decyzja jest prawidłowa. • Błąd organu nie obejmuje takich sytuacji, w których organ rentowy działa na podstawie niebudzących jakichkolwiek wątpliwości interpretacyjnych przepisów ustawy, które to korzystają z domniemania konstytucyjności aż do chwili uznania ich przez Trybunał Konstytucyjny za niezgodne z Konstytucją.
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wznowienia postępowania administracyjnego po wyrokach Trybunału Konstytucyjnego, znaczenie publikacji orzeczeń TK oraz terminów procesowych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku publikacji wyroku TK i upływu terminu z KPA.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia prawnego związanego z wyrokami Trybunału Konstytucyjnego i ich wpływem na prawa obywateli, a także kwestii proceduralnych, co jest istotne dla prawników specjalizujących się w prawie administracyjnym i ubezpieczeń społecznych.
“Wyrok TK nie opublikowany? Emerytura przepadnie! Sąd wyjaśnia, kiedy orzeczenie konstytucyjne naprawdę działa.”
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.