III UK 153/14
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania w sprawie dotyczącej ustalenia podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne pracownika, uznając, że nie zachodzą przesłanki do jej rozpoznania.
Sprawa dotyczyła odwołania od decyzji ZUS w sprawie ustalenia podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne. Sąd Apelacyjny utrzymał w mocy wyrok Sądu Okręgowego, który uznał, że praca świadczona przez A.W. na podstawie umowy zlecenia była wykonywana na rzecz jego pracodawcy (Z. [….]), co skutkowało koniecznością uwzględnienia przychodu z tej umowy w podstawie wymiaru składek. Z. [….] złożył skargę kasacyjną, zarzucając błędne zastosowanie art. 8 ust. 2a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Sąd Najwyższy odmówił jednak przyjęcia skargi do rozpoznania, wskazując na utrwaloną linię orzeczniczą.
Przedmiotem sprawy było ustalenie podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne dla pracownika A.W., zatrudnionego w Z. [….] w L. na podstawie umowy o pracę, który jednocześnie pełnił dyżury w ramach umowy zlecenia zawartej z A. D. prowadzącym działalność gospodarczą. Sądy obu instancji (Okręgowy i Apelacyjny) uznały, że praca świadczona w ramach umowy cywilnoprawnej była wykonywana na rzecz pracodawcy, Z. [….], co zgodnie z art. 8 ust. 2a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, skutkowało obowiązkiem uwzględnienia przychodu z tej umowy w podstawie wymiaru składek. Z. [….] złożył skargę kasacyjną, argumentując, że sądy błędnie zastosowały wskazany przepis, gdyż praca na podstawie umowy zlecenia nie była wykonywana na rzecz jego pracodawcy. Sąd Najwyższy, rozpatrując wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, powołał się na art. 398^9 § 1 k.p.c. i wskazał, że skarga nie jest oczywiście uzasadniona, zwłaszcza w kontekście utrwalonej linii orzeczniczej Sądu Najwyższego, która potwierdza możliwość traktowania takich umów jako wykonywanych na rzecz pracodawcy. W związku z tym Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, jeśli czynności wykonywane w ramach umowy cywilnoprawnej mieszczą się w zakresie obowiązków wykonywanych przez pracownika na rzecz jego pracodawcy.
Uzasadnienie
Sądy obu instancji uznały, że praca na podstawie umowy zlecenia była wykonywana na rzecz pracodawcy, ponieważ jej przedmiot mieścił się w zakresie obowiązków pracowniczych. Sąd Najwyższy powołał się na utrwaloną linię orzeczniczą potwierdzającą takie stanowisko.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odmowa przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania
Strona wygrywająca
Zakład Ubezpieczeń Społecznych
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Z. [...] | instytucja | odwołujący się |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L. | organ_państwowy | organ rentowy |
| A. D. | osoba_fizyczna | zainteresowany |
| A. W. | osoba_fizyczna | zainteresowany |
Przepisy (4)
Główne
u.s.u.s. art. 8 § ust. 2a
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Pracownikiem jest także osoba wykonująca pracę na podstawie umowy zlecenia, jeżeli w ramach takiej umowy wykonuje pracę na rzecz pracodawcy, z którym pozostaje w stosunku pracy.
k.p.c. art. 398^9 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, potrzeba wykładni przepisów budzących wątpliwości lub rozbieżności w orzecznictwie, nieważność postępowania lub oczywista zasadność skargi.
Pomocnicze
u.s.u.s. art. 18 § ust. 1a
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
W podstawie wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe uwzględnia się również przychód z tytułu umowy cywilnoprawnej, jeśli umowa ta jest wykonywana na rzecz pracodawcy.
k.c.
Kodeks cywilny
Przepisy dotyczące zlecenia.
Argumenty
Odrzucone argumenty
Błędne zastosowanie art. 8 ust. 2a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych przez Sąd Apelacyjny.
Godne uwagi sformułowania
Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne... nie może zostać uznana za oczywiście uzasadnioną skarga, w której przypadku oczywista zasadność miałaby wynikać z przyjęcia przez sąd stanowiska wynikającego z utrwalonej linii orzeczniczej Sądu Najwyższego.
Skład orzekający
Roman Kuczyński
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Utrwalona linia orzecznicza Sądu Najwyższego w zakresie stosowania art. 8 ust. 2a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz kryteriów przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy umowa cywilnoprawna jest wykonywana na rzecz pracodawcy, z którym pracownik pozostaje w stosunku pracy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje praktyczne zastosowanie przepisów dotyczących składek ZUS w kontekście umów cywilnoprawnych i pracy na rzecz pracodawcy, co jest częstym problemem w praktyce.
“Kiedy umowa zlecenie to tak naprawdę praca na rzecz etatowego pracodawcy? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt III UK 153/14 POSTANOWIENIE Dnia 4 lutego 2015 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Roman Kuczyński w sprawie z odwołania Z. [….] w L. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w L. z udziałem zainteresowanych: A. D. i A. W. o wysokość podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne i ubezpieczenie zdrowotne, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 4 lutego 2015 r., na skutek skargi kasacyjnej odwołującego się od wyroku Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 23 kwietnia 2014 r., sygn. akt III AUa […], odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 23 kwietnia 2014 r. Sąd Apelacyjny, Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w […] oddalił apelację Z. [….] w L. od wyroku Sądu Okręgowego w L. z dnia 21 listopada 2013 r., oddalającego odwołanie wnioskodawcy od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, Oddział w L. z dnia 8 maja 2012 r. w przedmiocie ustalenia podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne zainteresowanego A. W. jako pracownika zatrudnionego w Z. […] w L. w miesiącach grudniu 2009 r., lutym, marcu, kwietniu i grudniu 2010 r. oraz w lutym, marcu i kwietniu 2011 r. W uzasadnieniach sądów meriti przyjęto, że A.W. był zatrudniony na podstawie umowy o pracę w Z. […] w L. na stanowisku p.o. kierownika sekcji technicznej. Ponadto zainteresowany był zatrudniony na podstawie umowy zlecenia zawartej z A. D. prowadzącym działalność gospodarczą pod nazwą C. […] w L., przedmiotem której było pełnienie dyżurów przy zimowym utrzymaniu dróg wojewódzkich, co było efektem realizacji umów zawartych pomiędzy Z. […] a A. D.. W ocenie Sądów czynności wykonywane w ramach umowy cywilnoprawnej mieściły się w zakresie obowiązków wykonywanych przez A. W. w ramach umowy o pracę na rzecz jego dotychczasowego pracodawcy. Mając powyższe na uwadze Sądy przyjęły, że praca świadczona na podstawie umowy cywilnoprawnej była wykonywana na rzecz pracodawcy, czyli Z. […] w L., co oznacza że w sprawie należało zastosować art. 8 ust. 2a ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (jednolity tekst: Dz.U. z 2015 r., poz. 121 ze zm.). Zgodnie z powyższym przepisem z a pracownika uważa się także osobę wykonującą pracę na podstawie umowy agencyjnej, umowy zlecenia lub innej umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z Kodeksem cywilnym stosuje się przepisy dotyczące zlecenia, albo umowy o dzieło, jeżeli w ramach takiej umowy wykonuje pracę na rzecz pracodawcy, z którym pozostaje w stosunku pracy. W takim przypadku natomiast zgodnie z art. 18 ust. 1a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych w podstawie wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe powinno uwzględnić się również przychód z tytułu umowy cywilnoprawnej. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiódł Z. […] w L., zaskarżając go w całości oraz wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Apelacyjnemu w […]. Skarga kasacyjna została oparta na podstawie naruszenia przepisów prawa materialnego przez błędne zastosowanie art. 8 ust. 2a ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych na skutek przyjęcia, że dyżury pełnione przez zainteresowanego A. W. na podstawie umów cywilnoprawnych zawartych z A. D. były wykonywane na rzecz pracodawcy, czyli Z. […] w L.. Wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania został uzasadniony jej oczywistą zasadnością, wynikającą z błędnego zastosowania przez Sąd drugiej instancji przepisu wskazanego w podstawie skargi kasacyjnej przy automatycznym przejęciu ustaleń faktycznych oraz wywodów prawnych Sądu Okręgowego w L. jako swoich, pomimo oczywistości faktu, że prace wykonywane przez A. W. w ramach zawartej umowy zlecenia nie były wykonywane na rzecz jego pracodawcy. Sąd Najwyższy zważył co następuje: Zgodnie z art. 398 9 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, jeżeli istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, jeżeli zachodzi nieważność postępowania lub jeżeli skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. W judykaturze przyjmuje się, że oczywista zasadność skargi kasacyjnej, przewidziana w art. 398 9 § 1 pkt 4 k.p.c., zachodzi wówczas, gdy z jej treści, bez potrzeby głębszej analizy oraz szczegółowych rozważań, wynika, że doszło do kwalifikowanego naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 5 grudnia 2013 r., III SK 19/13 oraz z dnia 3 grudnia 2014 r., III PK 75/14, niepubl.), a przytoczone podstawy kasacyjne uzasadniają uwzględnienie skargi (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 5 października 2007 r., III CSK 216/07 oraz z dnia 20 marca 2014 r., I CSK 18/14, niepubl.). Ponadto zauważyć należy, że nie może zostać uznana za oczywiście uzasadnioną skarga, w której przypadku oczywista zasadność miałaby wynikać z przyjęcia przez sąd stanowiska wynikającego z utrwalonej linii orzeczniczej Sądu Najwyższego (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 20 listopada 2014 r., IV CSK 349/14, niepubl.). Powyższy argument będzie miał szczególne znaczenie w niniejszej sprawie, gdyż Sądy obydwu instancji oparły się bowiem na uchwale Sądu Najwyższego z dnia 2 września 2009 r. (II UZP 6/09, OSNP 2010 nr 3-4, poz. 46), w której przyjęto, że pracodawca, którego pracownik wykonuje na jego rzecz pracę w ramach umowy o dzieło zawartej z osobą trzecią, jest płatnikiem składek na ubezpieczenie emerytalne, rentowe, chorobowe i wypadkowe z tytułu tej umowy. Pogląd powyższy został następnie zaaprobowany w późniejszym orzecznictwie, w tym przykładowo w wyrokach Sądu Najwyższego: z dnia 22 lutego 2010 r. (I UK 259/09, niepubl.), z dnia 18 października 2011 r. (III UK 22/11, OSNP 2012 nr 21 - 22, poz. 266), z dnia 11 maja 2012 r. (I UK 5/12, OSNP 2013 nr 9-10, poz. 117), z dnia 6 lutego 2014 r. (II UK 279/13, niepubl.), z dnia 3 kwietnia 2014 r. (II UK 399/13, niepubl.), z dnia 6 maja 2014 r. (II UK 442/13, niepubl.), czy też z dnia 4 czerwca 2014 r. (II UK 482/13, niepubl.). Mając to na względzie, Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji (art. 398 9 § 1 k.p.c.).
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI