III UK 150/18
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozpoznał skargę kasacyjną organu rentowego od wyroku Sądu Apelacyjnego, który przyznał J. S. prawo do rekompensaty za utracone prawo do emerytury w wieku niższym niż powszechny. Organ rentowy kwestionował uznanie pracy wnioskodawczyni jako informatyka w latach 1988-2008 za pracę w szczególnych warunkach, mimo że polegała ona na programowaniu, testowaniu i obsłudze monitorów kineskopowych CRT, które obciążały narząd wzroku. Sąd pierwszej instancji i Sąd Apelacyjny uznały, że praca ta, ze względu na migotanie obrazu, odbicia i olśnienia, a także mniejszą ostrość i czytelność czcionki, była szczególnie obciążająca dla wzroku i wymagała precyzyjnego widzenia, co kwalifikuje ją jako pracę w szczególnych warunkach zgodnie z § 5 działu XIV wykazu A do rozporządzenia Rady Ministrów z 1983 r. Sąd Najwyższy oddalił skargę kasacyjną, uznając, że sądy niższych instancji prawidłowo oceniły materiał dowodowy i zastosowały prawo materialne. Podkreślono, że kluczowe jest obciążenie narządu wzroku i potrzeba precyzyjnego widzenia przy obsłudze monitorów, a nie samo posługiwanie się komputerem. Sąd Najwyższy oddalił skargę kasacyjną organu rentowego, zasądzając od niego na rzecz wnioskodawczyni zwrot kosztów zastępstwa procesowego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaKwalifikacja pracy przy obsłudze monitorów ekranowych jako pracy w szczególnych warunkach, uprawniającej do wcześniejszych świadczeń emerytalnych, zwłaszcza w kontekście starszych technologii.
Orzeczenie dotyczy specyfiki pracy z monitorami kineskopowymi CRT i może wymagać odmiennej oceny w przypadku nowoczesnych technologii.
Zagadnienia prawne (1)
Czy praca polegająca na programowaniu, testowaniu i obsłudze elektronicznych monitorów ekranowych (CRT) może być uznana za pracę w szczególnych warunkach, szczególnie obciążającą narząd wzroku i wymagającą precyzyjnego widzenia, uprawniającą do rekompensaty za utracone prawo do wcześniejszej emerytury?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, praca przy obsłudze elektronicznych monitorów ekranowych, która jest szczególnie obciążająca dla narządu wzroku i wymaga precyzyjnego widzenia, może być uznana za pracę w szczególnych warunkach, nawet jeśli nazwa stanowiska pracy nie wskazuje bezpośrednio na taką kwalifikację.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że kluczowe dla kwalifikacji pracy jako "w szczególnych warunkach" jest jej faktyczne obciążenie dla narządu wzroku i potrzeba precyzyjnego widzenia, co miało miejsce przy obsłudze starszych monitorów kineskopowych CRT. Interpretacja ta opiera się na analizie przepisów dotyczących pracy w szczególnych warunkach oraz orzecznictwa, które podkreśla znaczenie faktycznego charakteru pracy, a nie tylko nazwy stanowiska.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| J. S. | osoba_fizyczna | odwołująca się |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L. | instytucja | organ rentowy |
Przepisy (10)
Główne
u.e.p. art. 21 § 1
Ustawa o emeryturach pomostowych
Określa warunki przyznania rekompensaty za utratę możliwości nabycia prawa do emerytury pomostowej, w tym wymóg posiadania co najmniej 15 lat pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze.
rozporządzenie w sprawie wieku emerytalnego art. 5
Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze
Wykaz A, dział XIV, poz. 5 - prace szczególnie obciążające narząd wzroku i wymagające precyzyjnego widzenia przy obsłudze elektronicznych monitorów ekranowych.
Pomocnicze
u.e.r. FUS art. 32 § 2
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Definiuje pracę o znacznej szkodliwości dla zdrowia oraz o znacznym stopniu uciążliwości lub wymagającą wysokiej sprawności psychofizycznej.
k.p.c. art. 328 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy wymogów formalnych uzasadnienia orzeczenia sądu drugiej instancji.
k.p.c. art. 378 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Określa zakres rozpoznawania sprawy przez sąd drugiej instancji w granicach apelacji.
k.p.c. art. 382
Kodeks postępowania cywilnego
Stanowi, że sąd drugiej instancji orzeka na podstawie materiału zebranego w postępowaniu w pierwszej instancji oraz w postępowaniu apelacyjnym.
k.p.c. art. 398 § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Określa podstawy kasacyjne, w tym naruszenie przepisów postępowania, z wyłączeniem zarzutów dotyczących ustalenia faktów lub oceny dowodów.
k.p.c. art. 398 § 14
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna do oddalenia skargi kasacyjnej.
k.p.c. art. 108 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy rozstrzygnięcia o kosztach postępowania.
k.p.c. art. 398 § 21
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy kosztów postępowania kasacyjnego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Praca wnioskodawczyni przy obsłudze monitorów kineskopowych CRT była szczególnie obciążająca dla narządu wzroku i wymagała precyzyjnego widzenia, co kwalifikuje ją jako pracę w szczególnych warunkach. • Sądy niższych instancji prawidłowo oceniły materiał dowodowy, w tym opinię biegłego, i wyciągnęły trafne wnioski.
Odrzucone argumenty
Praca przy programowaniu i testowaniu programów nie jest pracą szczególnie obciążającą narząd wzroku i wymagającą precyzyjnego widzenia. • Prace przy programowaniu to prace informatyka, w których narzędziem jest komputer, a nie praca przy obsłudze monitora ekranowego.
Godne uwagi sformułowania
praca szczególnie obciążająca narząd wzroku i wymagająca precyzyjnego widzenia • nie chodzi o samo posługiwanie się komputerem na stanowisku pracy • monitory kineskopowe CRT charakteryzowały się mniejszą ostrością oraz czytelnością czcionki i szczegółów obrazu, co zmuszało do większego wytężania wzroku podczas pracy.
Skład orzekający
Jolanta Strusińska-Żukowska
przewodniczący
Romualda Spyt
członek
Halina Kiryło
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Kwalifikacja pracy przy obsłudze monitorów ekranowych jako pracy w szczególnych warunkach, uprawniającej do wcześniejszych świadczeń emerytalnych, zwłaszcza w kontekście starszych technologii."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyfiki pracy z monitorami kineskopowymi CRT i może wymagać odmiennej oceny w przypadku nowoczesnych technologii.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia prawa pracy i ubezpieczeń społecznych, jakim jest prawo do wcześniejszej emerytury z tytułu pracy w szczególnych warunkach, a także interpretacji przepisów w kontekście postępu technologicznego.
“Czy praca przy komputerze może dać wcześniejszą emeryturę? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.