II UK 363/14

Sąd Najwyższy2015-05-19
SNubezpieczenia społecznewypadki przy pracyŚrednianajwyższy
wypadek przy pracyubezpieczenie społecznejednorazowe odszkodowanieprzyczyna zewnętrznaskarga kasacyjnaSąd Najwyższypostanowienie

Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania w sprawie o jednorazowe odszkodowanie z tytułu wypadku przy pracy, uznając brak przesłanek formalnych.

Sąd Najwyższy rozpatrywał skargę kasacyjną wnioskodawczyni od wyroku Sądu Okręgowego, który oddalił apelację od wyroku Sądu Rejonowego. Sprawa dotyczyła odmowy prawa do jednorazowego odszkodowania z tytułu wypadku przy pracy, w wyniku którego zmarł mąż wnioskodawczyni. Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, wskazując na brak spełnienia przesłanek formalnych, takich jak potrzeba wykładni przepisów czy oczywista zasadność skargi.

Sąd Najwyższy w składzie sędzi Jolanty Frańczak rozpoznał skargę kasacyjną wnioskodawczyni E. S. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w T., z udziałem P. spółki z o.o. w W., dotyczącą jednorazowego odszkodowania z tytułu wypadku przy pracy. Skarga kasacyjna została wniesiona od wyroku Sądu Okręgowego we Włocławku z dnia 19 marca 2014 r., który utrzymał w mocy wyrok Sądu Rejonowego we Włocławku z dnia 15 maja 2013 r. Sądy niższych instancji oddaliły odwołanie ubezpieczonej od decyzji ZUS odmawiającej prawa do odszkodowania po śmierci jej męża L. S. w wyniku zdarzenia z 31 stycznia 2011 r. Uzasadnieniem odmowy było stwierdzenie, że zdarzenie nie było wypadkiem przy pracy z powodu braku przyczyny zewnętrznej, a przyczyną udaru były schorzenia organizmu. Sąd Najwyższy, powołując się na art. 398^9 § 1 k.p.c., odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. Stwierdzono, że skarżąca nie wykazała potrzeby wykładni przepisów budzących poważne wątpliwości ani oczywistej zasadności skargi, co są wymogami formalnymi dla przyjęcia skargi do rozpoznania. Podkreślono, że wątpliwości prawne i oczywista zasadność skargi zazwyczaj wzajemnie się wykluczają. Sąd Najwyższy wskazał również, że kwestia dopuszczenia dowodu z opinii biegłego należy do uznania sądu i nie zachodzi oczywista zasadność skargi w przypadku, gdy sąd nie dopuścił dodatkowej opinii, jeśli nie ma poważnych zastrzeżeń do opinii już istniejącej.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, skarga kasacyjna nie spełnia wymogów formalnych do jej przyjęcia do rozpoznania.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy stwierdził, że skarżąca nie wykazała potrzeby wykładni przepisów budzących poważne wątpliwości ani oczywistej zasadności skargi, co są wymogami formalnymi. Podkreślono, że wątpliwości prawne i oczywista zasadność skargi zazwyczaj się wykluczają. Kwestia dopuszczenia dowodu z opinii biegłego należy do uznania sądu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odmowa przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania

Strona wygrywająca

Zakład Ubezpieczeń Społecznych

Strony

NazwaTypRola
E. S.osoba_fizycznawnioskodawczyni
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T.instytucjapozwany
P. spółka z o.o. w W.spółkazainteresowany
L. S.osoba_fizycznaubezpieczony

Przepisy (5)

Główne

k.p.c. art. 398^9 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

u.u.s.w.p.i.ch.z. art. 3 § ust. 1 pkt 1

Ustawa o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych

Konieczność wykazania przyczyny zewnętrznej zdarzenia jako warunku uznania go za wypadek przy pracy.

Pomocnicze

k.p.c. art. 286

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 217 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 227

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niespełnienie przez skarżącą przesłanek formalnych do przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, tj. brak wykazania potrzeby wykładni przepisów budzących wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie, a także brak oczywistej zasadności skargi.

Odrzucone argumenty

Naruszenie przepisów postępowania (art. 286 k.p.c. w zw. z art. 217 § 1 k.p.c. i art. 227 k.p.c.) poprzez oddalenie wniosku o dopuszczenie dowodu z opinii zespołu biegłych. Naruszenie przepisów prawa materialnego (art. 3 ust. 1 pkt 1 u.u.s.w.p.i.ch.z.) poprzez błędną wykładnię i przyjęcie, że wypadek nie został spowodowany przyczyną zewnętrzną.

Godne uwagi sformułowania

jednoczesne uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania występującymi w sprawie wątpliwościami prawnymi (...) generalnie wyklucza możliwość oczywistej zasadności skargi konieczne jest wskazanie, nie tylko które przepisy wymagają wykładni, ale także wykazanie, na czym polegają poważne wątpliwości związane ze stosowaniem tych przepisów wraz z podaniem doktrynalnego lub orzeczniczego źródła tych wątpliwości o oczywistości naruszenia prawa możemy mówić jedynie, gdy w rozpoznawanej sprawie doszło do sprzeczności wykładni lub stosowania prawa z jego brzmieniem albo powszechnie przyjętymi regułami interpretacji konieczność zasięgnięcia przez sąd dodatkowej opinii biegłego (...) powinna znajdować podstawę w istnieniu poważnych i uzasadnionych zastrzeżeń co do prawidłowości przeprowadzenia i miarodajności wcześniejszej opinii

Skład orzekający

Jolanta Frańczak

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, w szczególności wymogi dotyczące wykazania potrzeby wykładni przepisów lub oczywistej zasadności skargi."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznych wymogów formalnych skargi kasacyjnej w postępowaniu cywilnym, a nie meritum sprawy wypadku przy pracy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy formalnych aspektów procedury kasacyjnej, a nie meritum wypadku przy pracy, co czyni ją mniej interesującą dla szerszego grona odbiorców niż sprawy z bogatym stanem faktycznym.

Sektor

ubezpieczenia

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt II UK 363/14
POSTANOWIENIE
Dnia 19 maja 2015 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Jolanta Frańczak
w sprawie z wniosku E. S.
‎
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w T.
‎
z udziałem zainteresowanego P. spółka z o.o. w W.
‎
o jednorazowe odszkodowanie z tytułu wypadku przy pracy,
‎
na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 19 maja 2015 r.,
‎
na skutek skargi kasacyjnej wnioskodawczyni od wyroku Sądu Okręgowego we Włocławku z dnia 19 marca 2014 r., sygn. akt IV Ua 18/13,
odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
UZASADNIENIE
Wyrokiem z dnia 19 marca 2014 r. Sąd Okręgowy – Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych we Włocławku oddalił apelację E. S. od wyroku Sądu Rejonowego we Włocławku z dnia 15 maja 2013 r., którym oddalono odwołanie ubezpieczonej od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w T. z dnia 25 marca 2011 r., którą odmówiono jej prawa do jednorazowego odszkodowania z tytułu wypadku przy pracy, jakiemu uległ jej mąż L. S. w dniu 31 stycznia 2011 r., na skutek którego ubezpieczony zmarł. W wyrokach sądów
meriti
przyjęto, że zaistniałe zdarzenie nie jest wypadkiem przy pracy ze względu na brak przyczyny zewnętrznej zdarzenia, gdyż przyczyną udaru były schorzenia układu wewnętrznego organizmu, a ubezpieczony nie wykonywał nadmiernie ciężkich lub stresujących prac.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiodła ubezpieczona, zaskarżając go w całości oraz wnosząc o jego uchylenie i orzeczenie co do istoty sprawy przez przyznanie prawa do jednorazowego odszkodowania albo ewentualnie o uchylenie wyroków Sądów obydwu instancji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu we Włocławku.
Skarga kasacyjna została oparta na obydwu podstawach kasacyjnych, gdyż skarżąca podniosła zarówno naruszenie przepisów postępowania – art. 286 k.p.c. w związku z art. 217 § 1 k.p.c. i art. 227 k.p.c. poprzez oddalenie wniosku o dopuszczenie dowodu z opinii zespołu biegłych kardiologa i neurologa oraz naruszenie przepisów prawa materialnego – art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych (jednolity tekst: Dz.U. z 2009 r. Nr 167, poz. 1322 ze zm.) przez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że wypadek nie został spowodowany przyczyną zewnętrzną.
Wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania został uzasadniony potrzebą wykładni przepisu art. 3 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych na tle interpretacji „przyczyny zewnętrznej” wypadku przy pracy oraz jej oczywistą zasadnością ze względu na proceduralne uchybienia polegające na niedopuszczeniu dowodu z opinii zespołu biegłych kardiologa i neurologa, gdy było to niezbędne dla wyjaśnienia istotnych dla sprawy okoliczności.
Sąd Najwyższy zważył co następuje:
Zgodnie z art. 398
9
§ 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, jeżeli istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, jeżeli zachodzi nieważność postępowania lub jeżeli skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona.
Skarżąca powołała się na dwie z powyższych przesłanek, gdyż wskazała na potrzebę dokonania wykładni
przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów oraz fakt, że skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona, co wymaga na wstępie uwagi o charakterze porządkującym. W orzecznictwie Sądu Najwyższego przyjmuje się bowiem, że jednoczesne uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania występującymi w sprawie wątpliwościami prawnymi (zagadnienie prawne, potrzeba wykładni przepisów) generalnie wyklucza możliwość oczywistej zasadności skargi (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 26 listopada 2013 r., I UK 291/13, LEX nr 1430990 oraz z dnia 20 marca 2014 r., I CSK 343/13, LEX nr 1523355).
Odnosząc się do pierwszej z przesłanek przedsądu wskazanych przez skarżącą należy stwierdzić, że w judykaturze przyjmuje się w tym zakresie, że konieczne jest wskazanie, nie tylko
które przepisy wymagają wykładni, ale także wykazanie, na czym polegają poważne wątpliwości związane ze stosowaniem tych przepisów wraz z podaniem doktrynalnego lub orzeczniczego źródła tych wątpliwości. Konieczne jest opisanie tych wątpliwości, wskazanie argumentów, które prowadzą do rozbieżnych ocen prawnych, a także przedstawienie własnej propozycji interpretacyjnej (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 6 marca 2013 r., III SK 32/12, LEX nr 1331341). Jeżeli zaś skarżący powołuje się na rozbieżności w orzecznictwie, to zobowiązany jest przytoczyć te rozbieżne orzeczenia sądów, przy czym musi wykazać, że występująca w nich rozbieżność ma swoje źródło w różnej wykładni przepisu albo wykazać, że wykładnia dokonana przez Sąd drugiej instancji sprzeczna jest z jednolitym stanowiskiem doktryny lub orzecznictwa Sądu Najwyższego. Ponadto, ze względu na publiczne cele, jakie ma do spełnienia rozpoznanie przez Sąd Najwyższy skargi kasacyjnej, skarżący powinien także wykazać celowość dokonania wykładni przepisu przez Sąd Najwyższy ze względu na potrzeby praktyki sądowej (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 14 grudnia 2012 r., III SK 29/12, LEX nr 1238124). Powszechnie przyjętym poglądem jest również stanowisko, iż w przesłance powyższej chodzi o rozbieżności w wykładni przepisu prawa, a nie rozbieżności w jego zastosowaniu (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 26 listopada 2012 r., III SK 18/12, LEX nr 1232795 oraz z dnia 20 lutego 2014 r., III SK 63/13, LEX nr 1455742). A jednocześnie należy pamiętać, że nie istnieje potrzeba wykładni przepisów prawa, jeżeli Sąd Najwyższy wyraził swój pogląd we wcześniejszym orzecznictwie, a nie zachodzą okoliczności uzasadniające zmianę tego poglądu (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 19 lutego 2014 r., I PK 264/13, LEX nr 1646093).
Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy należy stwierdzić, że skarżący nie uzasadnił konieczności dokonania wykładni wskazanego we wniosku przepisu w powyższy sposób, a dodatkowo należy podkreślić, że rozstrzygnięcie wątpliwości interpretacyjnych nie może się sprowadzać do odpowiedzi na zarzuty skarżącego skierowane pod adresem zaskarżonego orzeczenia, ani też do odpowiedzi na wątpliwości skarżącego, które można wyjaśnić za pomocą obowiązujących reguł wykładni (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 23 marca 2012 r., II PK 284/11, LEX nr 1214575 oraz z dnia 19 lutego 2014 r., I PK 270/13, LEX nr 1646097).
Odnosząc się natomiast do oczywistej zasadności skargi kasacyjnej należy stwierdzić, że w judykaturze przyjmuje się, że oczywista zasadność skargi, przewidziana w art. 398
9
§ 1 pkt 4 k.p.c., zachodzi wówczas, gdy z jej treści, bez potrzeby głębszej analizy oraz szczegółowych rozważań, wynika, że doszło do kwalifikowanego naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 5 grudnia 2013 r., III SK 19/13, LEX nr 1402642 oraz z dnia 3 grudnia 2014 r., III PK 75/14, LEX nr 1621619), a przytoczone podstawy kasacyjne uzasadniają uwzględnienie skargi (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 5 października 2007 r., III CSK 216/07, LEX nr 560577 oraz z dnia 20 marca 2014 r., I CSK 18/14, LEX nr 1522063). Skarżący jest w tym zakresie zobowiązany do sformułowania w uzasadnieniu wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania odpowiednich wywodów potwierdzających tę okoliczność, a należy pamiętać, że o oczywistości naruszenia prawa możemy mówić jedynie, gdy w rozpoznawanej sprawie doszło do sprzeczności wykładni lub stosowania prawa z jego brzmieniem albo powszechnie przyjętymi regułami interpretacji (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 4 kwietnia 2013 r., III SK 43/12, LEX nr 1331343).
Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że w rozpoznawanej sprawie nie można również stwierdzić tak rozumianej oczywistej zasadności, gdyż z ugruntowanego orzecznictwa wynika, że
konieczność zasięgnięcia przez sąd dodatkowej opinii biegłego (art. 286 k.p.c.) powinna znajdować podstawę w istnieniu poważnych i uzasadnionych zastrzeżeń co do prawidłowości przeprowadzenia i miarodajności wcześniejszej opinii (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 23 marca 2004 r., II UK 418/03, niepubl.) oraz wynikać z indywidualnych okoliczności danej sprawy, co jednak jest pozostawione uznaniu sądu (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 4 listopada 2010 r., III UK 25/10, LEX nr 794799). Podkreślenia wymaga również, że przepisy art. 286 k.p.c. i art. 290 k.p.c. nie nakładają na sąd obowiązku dopuszczenia dowodu z opinii innego biegłego w każdym wypadku, gdy opinia jest niekorzystna dla strony składającej wniosek o dopuszczenie dowodu z innego biegłego (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 13 listopada 2012 r., III UK 45/12, LEX nr 1648605).
Mając to na względzie, Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji (art. 398
9
§ 1 k.p.c.).
l.n

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI