III UK 130/17
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła prawa J. M. do renty z tytułu niezdolności do pracy. Po odmowie ZUS, Sąd Okręgowy przyznał rentę, uznając wnioskodawczynię za częściowo niezdolną do pracy z powodu zaburzeń depresyjnych. Sąd Apelacyjny oddalił apelację ZUS, uznając opinię biegłego psychiatry za miarodajną i potwierdzając ustalenia Sądu Okręgowego. Sąd Najwyższy rozpoznał skargę kasacyjną organu rentowego, który zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego, w szczególności art. 57 w związku z art. 58 ust. 1 pkt 5 i art. 58 ust. 2 ustawy emerytalnej. Głównym zarzutem było niespełnienie przez wnioskodawczynię wymogu posiadania co najmniej pięciu lat okresów składkowych i nieskładkowych przypadających w ciągu ostatniego dziesięciolecia przed zgłoszeniem wniosku o rentę. Sąd Najwyższy stwierdził, że sądy niższych instancji nie zbadały tej przesłanki, mimo że była ona kluczowa dla nabycia prawa do świadczenia. W związku z tym, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Apelacyjnemu, podkreślając obowiązek sądu do weryfikacji wszystkich ustawowych przesłanek przyznania świadczenia.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaObowiązek sądu do badania wszystkich przesłanek nabycia prawa do świadczeń z ubezpieczeń społecznych, nawet jeśli organ rentowy w swojej decyzji skupił się tylko na niektórych z nich.
Dotyczy specyficznej sytuacji wnioskodawczyni ubiegającej się o rentę z tytułu niezdolności do pracy, ale zasada ogólna ma szersze zastosowanie.
Zagadnienia prawne (2)
Czy wnioskodawczyni spełnia wymóg posiadania co najmniej pięciu lat okresów składkowych i nieskładkowych przypadających w ciągu ostatniego dziesięciolecia przed zgłoszeniem wniosku o rentę lub przed dniem powstania niezdolności do pracy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie zostało to jednoznacznie ustalone przez sądy niższych instancji, co wymaga ponownego rozpoznania sprawy.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wskazał, że sądy niższych instancji nie zbadały tej kluczowej przesłanki, mimo że była ona niezbędna do nabycia prawa do renty. Obowiązkiem sądu jest weryfikacja wszystkich ustawowych warunków, a nie tylko tych wskazanych w decyzji organu rentowego.
Czy opinia biegłego psychiatry była miarodajna dla oceny niezdolności do pracy wnioskodawczyni?
Odpowiedź sądu
Tak, sądy niższych instancji uznały opinię za miarodajną.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny uznał zarzuty organu rentowego dotyczące niemiarodajności opinii psychiatrycznej za chybione, wskazując na posiadanie przez biegłego wiadomości specjalistycznych i należyte uzasadnienie wniosków.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| J. M. | osoba_fizyczna | wnioskodawczyni |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R. | instytucja | organ rentowy |
Przepisy (9)
Główne
ustawa emerytalna art. 57 § 1
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Określa ogólne przesłanki nabycia prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy: niezdolność do pracy, wymagany okres składkowy i nieskładkowy, powstanie niezdolności w określonych okresach.
ustawa emerytalna art. 58 § 1
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Szczegółowo określa wymogi dotyczące okresu składkowego i nieskładkowego w zależności od wieku powstania niezdolności do pracy.
ustawa emerytalna art. 58 § 2
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
W przypadku niezdolności do pracy powstałej po 30. roku życia, 5-letni okres składkowy i nieskładkowy musi przypadać w ciągu ostatniego 10-lecia przed zgłoszeniem wniosku lub powstaniem niezdolności.
Pomocnicze
ustawa emerytalna art. 57 § 2
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Wyłącza stosowanie art. 57 ust. 1 pkt 3 do ubezpieczonego z co najmniej 20 lat okresu składkowego i nieskładkowego (kobieta) lub 25 lat (mężczyzna) oraz całkowitej niezdolności do pracy.
k.p.c. art. 233 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy oceny dowodów przez sąd, zarzucany przez organ rentowy w apelacji.
k.p.c. art. 162
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy zastrzeżeń do protokołu, wskazany przez Sąd Apelacyjny w kontekście oddalenia wniosku dowodowego.
k.p.c. art. 398 § 15
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do uchylenia zaskarżonego orzeczenia przez Sąd Najwyższy.
k.p.c. art. 398 § 21
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do przekazania sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd Najwyższy.
k.p.c. art. 108 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do orzeczenia o kosztach postępowania kasacyjnego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Niespełnienie przez wnioskodawczynię wymogu posiadania co najmniej pięciu lat okresów składkowych i nieskładkowych w ciągu ostatniego dziesięciolecia przed zgłoszeniem wniosku o rentę lub przed dniem powstania niezdolności do pracy.
Odrzucone argumenty
Argumenty organu rentowego dotyczące wadliwości procesowej Sądu pierwszej instancji (oddalenie wniosku dowodowego) i niemiarodajności opinii biegłego psychiatry zostały odrzucone przez Sąd Apelacyjny.
Godne uwagi sformułowania
obowiązkiem Sądu było, po ustaleniu, że ta przesłanka jest spełniona, sprawdzenie, czy wnioskodawczyni spełniła pozostałe warunki przysługiwania tego świadczenia określone w ustawie emerytalnej. • Wyklucza to przyznanie wyrokiem sądowym renty z tytułu niezdolności do pracy osobie, która nie spełnia łącznie wszystkich ustawowo określonych warunków wymaganych do przysługiwania z mocy ustawy emerytalnej prawa do spornego świadczenia. • w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych sądy mają obowiązek zweryfikowania wszystkich przesłanek ustawowo wymaganych do ustalenia spornych uprawnień, a nie tylko wskazanych w decyzji organu rentowego.
Skład orzekający
Jolanta Strusińska-Żukowska
przewodniczący, sprawozdawca
Jolanta Frańczak
członek
Zbigniew Myszka
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Obowiązek sądu do badania wszystkich przesłanek nabycia prawa do świadczeń z ubezpieczeń społecznych, nawet jeśli organ rentowy w swojej decyzji skupił się tylko na niektórych z nich."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wnioskodawczyni ubiegającej się o rentę z tytułu niezdolności do pracy, ale zasada ogólna ma szersze zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest dokładne badanie wszystkich przesłanek prawnych przez sądy, nawet jeśli organ rentowy pominął niektóre z nich w swojej decyzji. Podkreśla to rolę sądownictwa w zapewnieniu sprawiedliwości i zgodności z prawem.
“Sąd Najwyższy przypomina: ZUS może się mylić, ale sąd musi sprawdzić wszystko!”
Sektor
ubezpieczenia
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Ta sprawa stanowi część linii orzeczniczej omawianej w naszych syntezach.
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.