III UK 123/18
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy w wyroku z dnia 14 maja 2019 r. oddalił skargę kasacyjną Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (ZUS) od wyroku Sądu Apelacyjnego, który przyznał S. W. prawo do emerytury. Spór dotyczył kwestii wliczania okresów pobierania zasiłku chorobowego po 14 listopada 1991 r. do stażu pracy w szczególnych warunkach, wymaganego do nabycia prawa do wcześniejszej emerytury. Sąd Okręgowy i Sąd Apelacyjny uznały, że te okresy należy wliczyć, powołując się na interpretację przepisów ustawy emerytalnej oraz orzecznictwo Sądu Najwyższego, zgodnie z którym art. 32 ust. 1a ustawy emerytalnej, wprowadzający ograniczenia w tym zakresie, nie ma zastosowania do osób, które nabyły prawo do emerytury przed wejściem w życie tej nowelizacji (1 lipca 2004 r.). Sąd Najwyższy, oddalając skargę kasacyjną ZUS, potwierdził, że stanowisko to jest prawidłowe i że okresy pobierania zasiłku chorobowego po 14 listopada 1991 r. powinny być wliczane do stażu pracy w szczególnych warunkach dla osób, które spełniły warunki do emerytury na dzień 1 stycznia 1999 r.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaWliczanie okresów pobierania zasiłku chorobowego do stażu pracy w szczególnych warunkach dla osób ubiegających się o emeryturę na podstawie przepisów przejściowych (art. 184 ustawy emerytalnej). Interpretacja intertemporalna przepisów dotyczących prawa do emerytury.
Dotyczy głównie osób, które spełniły warunki do emerytury na dzień 1 stycznia 1999 r. i ubiegają się o świadczenie na podstawie przepisów przejściowych. Interpretacja art. 32 ust. 1a ustawy emerytalnej w kontekście praw nabytych.
Zagadnienia prawne (2)
Czy okresy pobierania zasiłku chorobowego po dniu 14 listopada 1991 r. mogą być zaliczane do 15-letniego stażu pracy w szczególnych warunkach, wymaganego do nabycia prawa do emerytury na podstawie art. 184 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, w sytuacji gdy art. 32 ust. 1a tej ustawy wszedł w życie po spełnieniu przez wnioskodawcę warunków do emerytury?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, okresy pobierania zasiłku chorobowego po dniu 14 listopada 1991 r. powinny być zaliczane do stażu pracy w szczególnych warunkach dla osób, które spełniły warunki do emerytury na dzień 1 stycznia 1999 r., ponieważ art. 32 ust. 1a ustawy emerytalnej nie ma zastosowania do oceny nabycia prawa do emerytury przed dniem 1 lipca 2004 r.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy podkreślił, że art. 32 ust. 1a ustawy emerytalnej, wprowadzający wyłączenie okresów pobierania świadczeń chorobowych z zaliczania do pracy w szczególnych warunkach, wszedł w życie 1 lipca 2004 r. i nie ma zastosowania do osób, które nabyły prawo do emerytury przed tą datą lub spełniły warunki do jej nabycia na dzień 1 stycznia 1999 r. zgodnie z art. 184 ustawy. Utrzymanie gwarancji ustawowej dla tych osób jest kluczowe, a późniejsze zmiany legislacyjne nie mogą naruszać nabytych praw.
Jaka jest relacja między art. 184 a art. 32 ust. 1a ustawy emerytalnej w kontekście ochrony praw nabytych i zasady lex posterior derogat priori?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Art. 184 ustawy emerytalnej stwarza stan ekspektatywy prawa podmiotowego dla osób, które na dzień 1 stycznia 1999 r. spełniły warunki stażowe. Wprowadzenie art. 32 ust. 1a ustawy emerytalnej (po 1 lipca 2004 r.) nie może naruszać tej gwarancji ustawowej i nie może być stosowane wstecz do ponownej analizy przesłanek nabycia prawa do emerytury, które zostały już ustalone na dzień 1 stycznia 1999 r.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wyjaśnił, że art. 184 ustawy emerytalnej gwarantuje prawo do emerytury osobom spełniającym określone warunki na dzień 1 stycznia 1999 r. Wprowadzenie art. 32 ust. 1a w 2004 r. nie może być interpretowane jako umożliwiające ponowną ocenę tych warunków w sposób negatywny dla ubezpieczonego, gdyż naruszałoby to ochronę praw nabytych i zasadę pewności prawa.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| S. W. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w J. | instytucja | organ rentowy |
Przepisy (5)
Główne
ustawa emerytalna art. 184 § ust. 1 i 2
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Określa warunki nabycia prawa do emerytury dla osób, które spełniły warunki stażowe na dzień 1 stycznia 1999 r.
Pomocnicze
ustawa emerytalna art. 32 § ust. 1a pkt 1
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Nie ma zastosowania do oceny nabycia prawa do emerytury przed dniem 1 lipca 2004 r. dla osób, które spełniły warunki na dzień 1 stycznia 1999 r.
Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze art. 2 § ust. 1
Okresy pracy w szczególnych warunkach to okresy wykonywania pracy stale i w pełnym wymiarze czasu pracy. Interpretacja organu rentowego, że nie wlicza to okresów zasiłków chorobowych, została odrzucona.
Ustawa o rewaloryzacji emerytur i rent, o zasadach ustalania emerytur i rent oraz o zmianie niektórych ustaw
Wprowadziła rozróżnienie na okresy składkowe i nieskładkowe od 15 listopada 1991 r.
Ustawa z dnia 14 grudnia 1982 r. o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin art. 11 § ust. 1
Okres zatrudnienia obejmował także okresy zasiłków z ubezpieczenia chorobowego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Okresy pobierania zasiłku chorobowego po 14 listopada 1991 r. powinny być wliczane do stażu pracy w szczególnych warunkach dla osób spełniających warunki do emerytury na dzień 1 stycznia 1999 r. • Art. 32 ust. 1a ustawy emerytalnej nie ma zastosowania do oceny nabycia prawa do emerytury przed dniem 1 lipca 2004 r. • Gwarancja ustawowa z art. 184 ustawy emerytalnej nie może być naruszona przez późniejsze zmiany legislacyjne.
Odrzucone argumenty
Okresy pobierania zasiłku chorobowego po 14 listopada 1991 r. nie są okresami pracy w szczególnych warunkach. • § 2 ust. 1 rozporządzenia z 7 lutego 1983 r. wyklucza wliczanie okresów nie wykonywania pracy do stażu pracy w szczególnych warunkach.
Godne uwagi sformułowania
stan ekspektatywy prawa podmiotowego • ochrona praw nabytych • lex posterior derogat priori • nie można mówić o naruszeniu praw nabytych, ponieważ kwestionowany przepis nie ma zastosowania wobec osób, które przed jego wejściem w życie nabyły prawo do wcześniejszej emerytury • wprowadzenie do porządku prawnego art. 32 ust. 1a ustawy emerytalnej nic nowego nie wniosło (nie stanowiło zmiany stanu prawnego)
Skład orzekający
Jolanta Strusińska-Żukowska
przewodniczący
Dawid Miąsik
członek
Piotr Prusinowski
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Wliczanie okresów pobierania zasiłku chorobowego do stażu pracy w szczególnych warunkach dla osób ubiegających się o emeryturę na podstawie przepisów przejściowych (art. 184 ustawy emerytalnej). Interpretacja intertemporalna przepisów dotyczących prawa do emerytury."
Ograniczenia: Dotyczy głównie osób, które spełniły warunki do emerytury na dzień 1 stycznia 1999 r. i ubiegają się o świadczenie na podstawie przepisów przejściowych. Interpretacja art. 32 ust. 1a ustawy emerytalnej w kontekście praw nabytych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu wliczenia okresów nieobecności w pracy (chorobowych) do stażu pracy w szczególnych warunkach, co ma kluczowe znaczenie dla prawa do emerytury. Wyjaśnia złożone kwestie intertemporalne i ochronę praw nabytych.
“Czy chorobowe zabiera Ci emeryturę? Sąd Najwyższy wyjaśnia, kiedy można je wliczyć do stażu pracy w szczególnych warunkach.”
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Ta sprawa stanowi część linii orzeczniczej omawianej w naszych syntezach.
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.