III Ua 16/25

Sygn. akt III Ua 16/25 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 25 sierpnia 2025r. Sąd Okręgowy w Suwałkach III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: sędzia Piotr Witkowski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 25 sierpnia 2025r. w S. sprawy A. A. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w O. o świadczenie rehabilitacyjne z ubezpieczenia wypadkowego na skutek apelacji pozwanego Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w O. od wyroku Sądu Rejonowego w Suwałkach IV Wydziału Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 8 maja 2025r. sygn. akt IV U 185/24 uchyla zaskarżony wyrok i znosi postępowanie przed Sądem I instancji, poczynając od dnia 8 maja 2025r. i sprawę przekazuje Sądowi Rejonowemu w Suwałkach do ponownego rozpoznania. UZASADNIENIE Decyzją z 16.09.2024r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. , działając na podstawie art. 18 ust. 1-6 ustawy z dnia 25.06.1999r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (Dz.U. z 2023r. poz. 2780 ze zm.) oraz art. 83 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 13.10.1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. z 2024r. poz. 497 ze zm.), odmówił A. A. prawa do świadczenia rehabilitacyjnego po 25.07.2024r. Wskazał iż Komisja Lekarska ZUS orzeczeniem z dnia (...) orzekła, iż stan zdrowia nie uzasadnia przyznania jej prawa do świadczenia rehabilitacyjnego. Odwołanie od tej decyzji wniosła A. A. , w którym zarzuciła skarżonej decyzji, iż oparta jest na błędnym orzeczeniu komisji lekarskiej. Wskazała, iż jej stan zdrowia wynikający z zaawansowanej choroby zwyrodnieniowej kolana lewego, nie uległ poprawie – co uniemożliwia jej podjęcie pracy. W odpowiedzi na odwołanie Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. wniósł o jego oddalenie. Wskazał, iż komisja lekarska orzeczeniem z dnia (...) . orzekła, iż brak jest okoliczności uzasadniających ustalenie uprawnień do świadczenia rehabilitacyjnego, gdyż ubezpieczona nie jest niezdolna do pracy. Wyrokiem z 8 maja 2025 roku Sąd Rejonowy w Suwałkach zmienił zaskarżoną decyzję w ten sposób, że przyznał odwołującej się prawo do świadczenia rehabilitacyjnego z ubezpieczenia wypadkowego za okres od (...) . do (...) Z ustaleń Sądu Rejonowego wynikało, że odwołująca się A. A. ( ur. (...) ), z zawodu technik budowlany, prowadzi działalność gospodarczą – usługi gastronomiczne. W dniu 29.06.2023r. odwołująca doznała urazu stawu kolanowego lewego w wyniku wypadku przy pracy. W listopadzie 2023 r. przeszła artroskopię kolana lewego z rozpoznaniem zmian degeneracyjnych. Była leczona ortopedycznie. W dniu 14.10.2024r. w Szpitalu w G. miała wykonaną alloplastykę kolana lewego. Obecnie jest w trakcie rehabilitacji. Aktualnie odwołująca zgłasza skargi na ból i przeskakiwanie w kolanie lewym. Porusza się z kulą łokciową. W dniach od 30.06.2023r. do 28.12.2023r. wykorzystała 182 dni okresu zasiłkowego (zasiłek chorobowy), zaś za okres od 29.12.2023r. do 25.07.2024r. – prawo do świadczenia rehabilitacyjnego z ubezpieczenia wypadkowego. Komisja lekarska ZUS orzeczeniem z dnia (...) ustaliła, iż nie jest już ona niezdolna do pracy. Celem zweryfikowania stanowiska zaprezentowanego przez komisję lekarską ZUS, Sąd Rejonowy dopuścił dowód z opinii biegłego sądowego z zakresu ortopedii M. S. . Biegły w sporządzonej opinii pisemnej, po przeprowadzeniu badań przedmiotowych oraz analizie dostępnej dokumentacji medycznej wskazał, iż rozpoznaje u odwołującej chorobę zwyrodnieniową kolana lewego leczoną alloplastyką. Odwołująca doznała urazu stawu kolanowego lewego w czerwcu 2023 r. i była leczona zachowawczo, a nastepnie przeszła operację artroskopową. Dolegliwości utrzymywały się i została zakwalifikowana do alloplastyki kolana, którą wykonano w październiku 2024 r. Obecnie w okresie pooperacyjnym, w trakcie rehabilitacji, z niewydolną kończyną dolną lewą. W badaniu ortopedycznym - chód z kulą łokciową i utykaniem na kończynę dolną lewą. Blizna pooperacyjna kolana lewego długości 21cm. Zmierzone ruchy kolana lewego 10-90 stopni, prawego 0- 130 stopni. Podczas badania ruchów kolana lewego ból oraz przeskok w trakcie zginania. Opiniowana do dnia 26.07.2024 r. była nadal niezdolna do pracy. Jednakże nie rokuje ona odzyskania zdolności do pracy w ramach 12 miesięcznego świadczenia rehabilitacyjnego. Jest po alloplastyce kolana i dalsze 5 miesięcy świadczenia po 25.07.2024 r. nie daje możliwości powrotu do pracy. W ocenie biegłego ortopedy, odwołująca była niezdolna do pracy po (...) i jest nadal niezdolna do pracy do (...) W opinii uzupełniającej biegły podkreślił, iż stan kolana lewego odwołującej nie był na tyle dobry by uznać ją za zdolną do pracy po (...) , gdyż po 3 miesiącach wykonano alloplastykę kolana lewego, a zabiegi tego typu wykonuje się w znacznie zmienionych i nie rokujących poprawy po innym leczeniu. Zaawansowana choroba zwyrodnieniowa kolana i zaplanowany zabieg operacyjny z pewnością dowodzą złego stanu stawu kolanowego i ograniczeń jego funkcji. Zdrowych kolan i osób zdolnych do pracy nie poddaje się alloplastyce stawów kolanowych. Planowa alloplastyka kolana dowodzi jego destrukcji i konieczności wymiany, co wiąże się nierozerwalnie z ograniczeniem jego funkcji w stopniu znacznym, uniemożliwiającym leczenie zachowawcze, powodującym konieczność wykonania rozległego zabiegu operacyjnego z usunięciem własnego stawu i implantacją protezy. Stwierdzenia ZUS są oderwane od rzeczywistości. Nic nie dowodzi dobrego stanu zdrowia ubezpieczonej i jej zdolności do pracy. Gdyby tak było nikt nie usunąłby jej własnego dobrego i funkcjonującego kolana i nie zastąpił go metalową protezą. Ze stwierdzeń ZUS nie wynika w żaden sposób, by opiniowana po 25.07.2024 r. odzyskała zdolność do pracy. Nic tego nie dowodzi. Sąd pierwszej instancji ocenił opinię biegłego neurologa jako rzetelną i profesjonalną, sporządzoną po zapoznaniu się z pełną dokumentacją medyczną dotyczącą odwołującego się (przede wszystkim – wynikami badań, historią choroby, dotychczasowym przebiegiem leczenia, dokumentacją zgromadzoną w aktach sprawy) i po przeprowadzeniu badania przedmiotowego. Opinia uwzględnia zasady doświadczenia zawodowego i prowadzonej praktyki stąd też stała się podstawą do ustalenia, że odwołująca jest nadal niezdolna do pracy od dnia 26.07.2024r. Sąd Rejonowy wskazał, iż w okresie od dnia (...) odwołująca była nadal niezdolna do pracy i niezdolność powyższa trwała do końca okresu, na który można orzec świadczenie rehabilitacyjne (tj. dodatkowe 5 miesięcy – do dnia (...) . Kontynuacja świadczenia rehabilitacyjnego na dalszy okres jest związana z prognozą osiągnięcia poprawy stanu zdrowia w zakresie ortopedycznym. W przypadku odwołującej się przedłużenie świadczenia rehabilitacyjnego może wpłynąć na osiągnięcie poprawy stanu zdrowia, co też jest zamierzeniem tego świadczenia. Zaawansowana choroba zwyrodnieniowa kolana i zaplanowany zabieg operacyjny z pewnością dowodzą złego stanu stawu kolanowego i ograniczeń jego funkcji. Planowa alloplastyka kolana dowodzi jego destrukcji i konieczności wymiany, co wiąże się nierozerwalnie z ograniczeniem jego funkcji w stopniu znacznym, uniemożliwiającym leczenie zachowawcze, powodującym konieczność wykonania rozległego zabiegu operacyjnego z usunięciem własnego stawu i implantacją protezy. Jak stanowczo potwierdza uzyskana w sprawie opinia ortopedyczna, nic nie dowodzi dobrego stanu zdrowia ubezpieczonej i jej zdolności do pracy. Gdyby tak było nikt nie usunąłby jej własnego dobrego i funkcjonującego kolana i nie zastąpił go metalową protezą. Sąd pierwszej instancji wskazał na art. 18 ust. 1 ustawy zasiłkowej który wymaga, aby po wyczerpaniu prawa do zasiłku chorobowego, to znaczy po upływie maksymalnego terminu jego pobierania, nadal (czyli bez przerwy, ciągle) występowała niezdolność do pracy oraz żeby istniały rokowania odzyskania zdolności do pracy w następstwie kontynuowanego procesu leczenia lub rehabilitacji leczniczej, ale równocześnie nie określa terminu, w którym ma nastąpić odzyskanie zdolności do pracy. Dla uznania, że warunek ten jest spełniony, wystarcza więc jedynie to, aby istniały rokowania odzyskania zdolności do pracy w wyniku dalszego leczenia lub rehabilitacji leczniczej. Termin 12 miesięcy, a właściwie nie dłuższy niż 12 miesięcy, wyznacza natomiast art. 18 ust. 2 ustawy, który jednak, co również wynika z jego wykładni gramatycznej, nie jest przepisem określającym warunki (jeden z warunków) nabycia prawa do świadczenia rehabilitacyjnego, lecz przepisem wyznaczającym jedynie maksymalny termin wypłaty tego świadczenia. W świetle wskazań biegłego ortopedy, niezdolność do pracy odwołującej będzie trwała co najmniej do 31.12.2025r. co wskazuje na brak możliwości ustalenia daty odzyskania przez w/w zdolności do pracy. Nie stanowi to jednak, w ocenie Sądu pierwszej instancji przesłanki odmowy prawa do świadczenia rehabilitacyjnego. Jedną z przesłanek prawa do świadczenia rehabilitacyjnego jest samo rokowanie odzyskania zdolności do pracy - bez względu na przewidywania (z natury rzeczy mające charakter hipotetyczny) co do daty wystąpienia tego stanu, gdyż przysługiwanie świadczenia rehabilitacyjnego przez okres 12 miesięcy nie jest tożsame z warunkiem, że rokowanie odzyskania zdolności do pracy musi zamknąć się również w tym okresie. Odwołująca obecnie przechodzi rehabilitację po operacji alloplastyki kolana (październik 2024r.), które z natury rzeczy jest długotrwałe i biegły ortopeda określił czas jej trwania do końca 2025r., a zatem nie określił u niej trwałej niezdolności do pracy. Sąd Rejonowy uznał, iż opinia biegłego ortopedy stanowi dowód wiarygodny, rzeczowy, poprawny merytorycznie, wyczerpujący, logicznie uzasadniony, a przez to przekonujący przede wszystkim dla Sądu, jako bezstronnego arbitra, a nie dla którejkolwiek ze stron. Z uwagi na pozytywnie ocenioną treść opinii biegłego sądowego z zakresu neurologii, odnoszącej się w sposób jednoznaczny, stanowczy i kompletny do przedmiotu zlecenia, uznał, iż opinia ta wyjaśnia w sposób jednoznaczny i stanowczy wszelkie kwestie istotne dla rozstrzygnięcia sprawy i stanowi prawidłowy dowód w sprawie. Postanowieniem więc z dnia 07.04.2025r. wydanym na podstawie art. 235 2 §1 pkt 5 k.p.c. Sad Rejonowy pominął dowód z kolejnej opinii ortopedycznej uznając, iż zmierza on jedynie do przedłużenia postępowania. Istotne i kompletne dla rozstrzygnięcia w rozpoznawanej sprawie były bowiem wiadomości specjalne dostarczone przez biegłego ortopedę w już uzyskanych opiniach lekarskich. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 477 14 § 2 k.p.c. Sąd Rejonowy uwzględnił odwołanie. Apelację od tego wyroku złożył organ rentowy, zaskarżając go w całości, zarzucając mu naruszenie: 1. prawa materialnego, tj.: - art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 28.06.1999r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w racie choroby i macierzyństwa (DZ.U. z 2025r., poz. 501) poprzez uznanie, że ubezpieczona jest nadal niezdolna do pracy po dniu 25.07.2024r., a dalsze leczenie rokuje odzyskanie zdolności do pracy i uzasadnia prawo do świadczenia rehabilitacyjnego z ubezpieczenia wypadkowego za okres od dnia 26.07.2024r. do 22.12.2024r.; - art. 18 ust. 2 w/w ustawy, poprzez uznanie, że odwołującej przysługuje prawo do świadczenia rehabilitacyjnego z ubezpieczenia wypadkowego za okres od dnia 26.07.2024r. do 22.12.2024r. w sytuacji gdy ubezpieczona nie spełnienia warunków do nabycia prawa do tego świadczenia; 2. przepisów kodeksu postępowania cywilnego tj. - art.217 § 3 oraz 233 § 1 k.p.c. wyrażające się przekroczeniem granic swobodnej oceny dowodów poprzez: a) zaniechanie przeprowadzenia dowodu z opinii nowego biegłego ortopedy o co wnioskował organ rentowy, który pozwoliłby na jednoznaczne ustalenie stanu zdrowia odwołującej, czym dodatkowo naruszono zasadę równości stron w postępowania, b) uznanie okoliczności spornych za dostatecznie wyjaśnione; - art. 148 1 k.p.c. - mimo jednoznacznie brzmiącego wniosku o przeprowadzenie rozprawy i umożliwienie pełnomocnikowi organu rentowego zdalnego udziału w posiedzeniach Sądu; - art. 379 pkt 5 k.p.c. - wyrażające się brakiem możliwości zwrócenia uwagi Sądowi I instancji na uchybienie przepisom postępowania wyrażające się pominięciem wniosku dowodowego organu rentowego o powołanie innego biegłego ortopedy, poprzez wniesienie wpisania zastrzeżenia do protokołu na kolejnym ostatnim posiedzeniu Sądu co skutkowało pozbawieniem możności obrony swych praw. Wskazując na powyższe organ rentowy domagał się zmiany zaskarżonego wyroku i oddalenia odwołania, ewentualnie uchylenia rozstrzygnięcia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Suwałkach. Ponadto, w trybie art. 381 i 382 k.p.c. wniósł o dopuszczenie dowodu z opinii nowego biegłego lekarza z zakresu ortopedii na okoliczność ustalenia czy po dniu 25.07.2024r. odwołująca odzyskała zdolność do pracy. Sąd Okręgowy zważył, co następuje : Apelacja organu rentowego okazała się o tyle uzasadniona, że doprowadziła do uchylenia zaskarżonego wyroku z powodu nieważności postępowania wynikającej z pozbawienia Zakład Ubezpieczeń Społecznych możności obrony swych praw ( art. 379 pkt 5 k.p.c. ), zaś u podstaw tego uchybienia pozostawało wydanie przez Sąd Rejonowy wyroku na posiedzeniu niejawnym z naruszeniem określonych przez ustawodawcę warunków pozwalających na takie orzekanie. Zgodnie z art. 378 § 1 k.p.c. sąd drugiej instancji rozpoznaje sprawę w granicach apelacji; w granicach zaskarżenia bierze jednak z urzędu pod uwagę nieważność postępowania. Nieważność postępowania zachodzi zaś między innymi wtedy, gdy strona została pozbawiona możności obrony swych praw ( art. 379 pkt 5 k.p.c. ). W ocenie Sądu Okręgowego w niniejszej sprawie niezależnie od pozostałych zarzutów podniesionych w apelacji zachodziły przesłanki do uznania nieważności postępowania w zakresie od zarządzenia posiedzenia niejawnego w dniu 08.05.2025r., na którym Sąd I instancji wydał zaskarżony wyrok. Do nieważności postępowania dochodzi wtedy, gdy strona wbrew swej woli zostaje faktycznie pozbawiona możności działania w postępowaniu lub jego istotnej części, jeżeli skutki tego uchybienia nie mogły być usunięte w dalszym toku procesu przed wydaniem w danej instancji merytorycznego orzeczenia. Pozbawienie strony możności obrony należy oceniać przez pryzmat konkretnych okoliczności sprawy i nie należy go wiązać wyłącznie z sytuacją całkowitego wyłączenia strony od udziału w postępowaniu. Przesłanką nieważności postępowania ze względu na pozbawienie strony (uczestnika postępowania) możności obrony swych praw jest wykazanie związku przyczynowego między naruszeniem przepisu prawa, a tym pozbawieniem, nieistotne jest natomiast, czy doszło do niego z czyjejkolwiek winy, oraz przez kogo prawo zostało naruszone, tj. czy było efektem działania sądu, strony przeciwnej, czy też osoby trzeciej (por. wyrok Sądu Najwyższego z 25.06.2015 r., V CSK 528/14 i postanowienie Sądu Najwyższego z 5.09.2023 r., III CZ 494/22). W judykaturze sądów powszechnych i Sądu Najwyższego konsekwentnie przyjmuje się, że wydanie wyroku przez sąd pierwszej instancji z naruszeniem przepisu art. 148 1 k.p.c. skutkuje pozbawieniem strony możliwości obrony praw, a w konsekwencji powoduje nieważność postępowania w rozumieniu art. 379 pkt 5 k.p.c. (por. postanowienia Sądu Najwyższego z 14.03.2023 r. II UZ 69/22 i z 30.09.2020 r., I CZ 26/20; wyrok Sądu Najwyższego z 15.12.2020 r., III UK 380/19). W niniejszej sprawie wyrok Sądu Rejonowego został wydany na posiedzeniu niejawnym, tymczasem zgodnie z art. 148 § 1 k.p.c. , jeżeli przepis szczególny nie stanowi inaczej, posiedzenia sądowe są jawne, a sąd orzekający rozpoznaje sprawy na rozprawie. Przepis art. 45 ust. 1 Konstytucji RP gwarantuje jawne rozpoznanie sprawy. W postępowaniu cywilnym klauzulę rozpoznania sprawy na posiedzeniu niejawnym wyznacza art. 148 1 § 1 k.p.c. , który został wprowadzony do kodeksu postępowania cywilnego na podstawie art. 2 pkt 18 ustawy z dnia 10 lipca 2015 r. o zmianie ustawy - Kodeks cywilny, ustawy - Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2015 r. poz. 1311). Zgodnie z jego treścią sąd może rozpoznać sprawę na posiedzeniu niejawnym, gdy pozwany uznał powództwo lub gdy po złożeniu przez strony pism procesowych i dokumentów, w tym również po wniesieniu zarzutów lub sprzeciwu od nakazu zapłaty albo sprzeciwu od wyroku zaocznego, sąd uzna - mając na względzie całokształt przytoczonych twierdzeń i zgłoszonych wniosków dowodowych - że przeprowadzenie rozprawy nie jest konieczne. Zastosowanie uregulowania zawartego w art. 148 1 § 1 k.p.c. nie zostało wyłączone w odniesieniu do spraw z zakresu ubezpieczeń społecznych. Nie oznacza to jednak swobodnego odwoływania się do tego przepisu, bez uwzględnienia indywidualnych okoliczności sprawy. Zatem zakres dyskrecjonalnej władzy sędziego jest ograniczony przedmiotem sporu, stanowiskiem stron oraz ukształtowanym standardem procedowania. Redakcja przepisu art. 148 1 § 1 k.p.c. wskazuje na pewien zakres dyskrecjonalności sądu, jeśli chodzi o ocenę zasadności odstąpienia od tej zasady. Zarazem (poza uznaniem powództwa) kompetencja do wydania wyroku na posiedzeniu niejawnym istnieje wówczas, gdy przeprowadzenie rozprawy w ocenie sądu nie jest konieczne. Brak konieczności rozpoznania sprawy na rozprawie zaistnieje jedynie wówczas , gdy zaniechanie to nie spowoduje naruszenia praw strony do udziału w postępowaniu. Minimalną przesłanką pominięcia rozprawy jest więc zapewnienie stronom możliwości zapoznania się z całokształtem materiału procesowego branego pod uwagę pod osąd, w tym też ze stanowiskiem strony przeciwnej będącym repliką w stosunku do zarzutów (zwłaszcza jeśli replika ta odnosi się merytorycznie do argumentacji strony) (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z dnia 10.01.2018 r., sygn. akt I ACa 899/17) Artykuł 148 1 k.p.c. w § 3 wyklucza możliwość wyrokowania na posiedzeniu niejawnym, jeżeli strona złożyła wniosek o wyznaczenie rozprawy. Sąd Okręgowy podziela stanowisko judykatury, doktryny oraz wykładnię językową i celowościową przedmiotowego przepisu. Wobec powyższego w przypadku, kiedy strony zgłaszają wnioski dowodowe które mogą być przeprowadzane tylko na rozprawie, tudzież jedna ze stron wnosi o rozpoznanie sprawy pod swoją nieobecność na rozprawie, to wówczas norma art. 148 1 § k.p.c. nie ma zastosowania. W realiach niniejszej sprawy trzeba zwrócić uwagę na to, że już w odpowiedzi na odwołanie organ rentowy zawarł wniosek o umożliwienie pełnomocnikowi Zakładu udziału w posiedzeniach Sądu na odległość przy użyciu urządzeń technicznych z wykorzystaniem Internetu. W ramach postępowania dowodowego w niniejszej sprawie przeprowadzone zostały dowody z opinii biegłego z zakresu ortopedii, natomiast organ rentowy je kwestionował domagając się kontynuowania postępowania dowodowego poprzez dopuszczenie dowodu z opinii innego biegłego z zakresu ortopedii. Sąd Rejonowy dopuścił wprawdzie dowód z opinii uzupełniającej biegłego z zakresu ortopedii i doręczył ją stronom, jednak pominął dowód z opinii kolejnego (innego) biegłego z zakresu ortopedii, wydając w tym zakresie postanowienie. Zarządzeniem z dnia 07.04.2025r. skierował sprawę do zamknięcia rozprawy na posiedzeniu niejawnym natomiast organ rentowy w piśmie procesowym z dnia 14.04.2025r. wyraził sprzeciw zamknięciu rozprawy i wydania wyroku na posiedzeniu niejawnym. Wskazując na treść art. 148 1 k.p.c. wniósł o wyznaczenie terminu rozprawy i umożliwienie pełnomocnikowi udziału w niej za pośrednictwem Internetu. Zarządzeniem z dnia 08.05.2025r. Sąd Rejonowy skierował jednak sprawę na posiedzenie niejawne celem zamknięcia rozprawy i wydania wyroku. Jak wskazuje się w orzecznictwie, w sprawach, których wynik zależy od stwierdzenia niezdolności do pracy, czy też niezdolności do samodzielnej egzystencji, mogą zaistnieć okoliczności usprawiedliwiające rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym i niewątpliwie będą to takie sytuacje, w których zarówno wybór specjalności biegłych, jak i ich stanowiska nie będą negowane przez strony. Natomiast uprawnienie sądu z art. 148 1 § 1 k.p.c. - a nie obowiązek - nie powstaje na tle takiej sprawy, w której strony pozostają wciąż w otwartym sporze, zgłaszają (ponawiają) wnioski dowodowe oraz nie miały możliwości wypowiedzenia się w przedmiocie kluczowych dowodów w sprawie albo wypowiedziały się w tym przedmiocie, zgłaszając jednak dalsze wnioski dowodowe (wciąż negują opinię biegłego, wnoszą o powołanie innego specjalisty, wnioskują o przeprowadzenie osobowych źródeł dowodowych) (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 14.03.2023 r., II UZ 69/22). W ocenie Sądu Okręgowego taki otwarty spór miał miejsce w rozpoznawanej sprawie, ponieważ organ rentowy nie tylko kwestionował wydane dotychczas opinie, ale także wskazywał na konieczność kontynuowania postępowania dowodowego poprzez dopuszczenie dowodu z opinii innego biegłego z zakresu ortopedii. Tymczasem Sąd Rejonowy wydał wyrok na posiedzeniu niejawnym pomimo tego, że organ rentowy konsekwentnie domagał się skierowania sprawy na rozprawę. Art. 148 1 k.p.c. , zawierający regulację trybu, w ramach którego Sąd pierwszej instancji odstępuje od zasady, że w procesie Sąd rozpoznaje sprawy na rozprawie ( art. 148 k.p.c. ) oraz że wydanie wyroku przez sąd pierwszej instancji następuje po uprzednim rozpoznaniu sprawy na rozprawie ( art. 316 § 1 k.p.c. ), może być stosowany jedynie w sytuacjach, które ściśle wynikają z jego treści (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 26.04.2018 r. w sprawie VI ACa 1694/17). W niniejszej sprawie Sąd Rejonowy wydał wyrok na posiedzeniu niejawnym, pomimo wniosków o wysłuchanie pełnomocnika organu rentowego za pośrednictwem połączenia przez Internet, co jest jednoznaczne z przeprowadzeniem rozprawy. Wydanie wyroku przez Sąd Rejonowy z naruszeniem art. 148 1 § 3 k.p.c. skutkuje pozbawieniem strony możliwości obrony praw, a w konsekwencji powoduje nieważność postępowania w rozumieniu art. 379 pkt 5 k.p.c. (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 12.02.2020 r. w sprawie II UZ 2/20). Nie ma przy tym znaczenia, czy strona pozbawiona została w ten sposób możności podejmowania czy też niepodejmowania czynności procesowych zmierzających do ochrony jej sfery prawnej. Obowiązkiem sądu jest umożliwienie stronie zaprezentowania jej stanowiska na wyznaczonej rozprawie. Skoro omawiany przepis stanowi wyjątek od zasady jawnego rozpoznania sprawy na rozprawie, to przesłanki wydania wyroku na posiedzeniu niejawnym powinny być traktowane w sposób ścisły. Szybkość rozpoznania sprawy nie jest wartością, na rzecz której można poświęcić ochronę praw podmiotowych (zob. wyroki TK: z dnia 28 lipca 2002 r., P2/04, OTK-A 2004, Nr 7, poz. 72; z dnia 12 marca 2002 r., P 9/01, OTK-A 2002, Nr 2, poz. 14; z dnia 13 stycznia 2004 r., SK 10/03, OTK-A 2004, Nr 1, poz. 2). W przypadku rozważanej instytucji ( art. 148 1 k.p.c. ) dochodzi - w założeniu - do świadomej i dobrowolnej rezygnacji strony z przysługującego jej prawa do jawnego rozpoznania sprawy. Strona nie zostaje zatem pozbawiona, poza przypadkiem uznania roszczenia, konstytucyjnego prawa do jawnego rozpoznania sprawy na rozprawie. Mając na uwadze powyższe Sąd Okręgowy uznał, że zaskarżony wyrok został wydany w warunkach nieważności postępowania, co skutkowało koniecznością jego uchylenia, zniesienia postępowania w przedmiocie posiedzenia niejawnego i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji. Powyższe czyniło przedwczesnym ustosunkowywanie się przez Sąd odwoławczy do pozostałych zarzutów apelacji odnoszących się do naruszenia prawa procesowego i materialnego. Sąd Rejonowy ponownie rozpoznając sprawę winien wyznaczyć rozprawę , na której której merytorycznie rozpozna przedmiot sprawy ,ustosunkowując się do stanowisk stron i podejmując stosowne czynności procesowe. W konsekwencji, na mocy art. 386 § 2 k.p.c. , Sąd Okręgowy uchylił zaskarżony wyrok, znosząc postępowanie od dnia 8.05.2025r. mt