III U 893/12

Sygn. akt: III U 893/12 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 14 listopada 2013 r. Sąd Okręgowy w Ostrołęce III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: SSO Grażyna Załęska-Bartkowiak Protokolant: sekretarz sądowy Emilia Kowalczyk po rozpoznaniu w dniu 14 listopada 2013 r. w Ostrołęce sprawy z odwołania M. R. (1) przeciwko Prezesowi Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego o rentę rolniczą z tytułu niezdolności do pracy na skutek odwołania M. R. (1) od decyzji Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z dnia 12.11.2012r. znak (...) orzeka: oddala odwołanie. UZASADNIENIE Decyzją Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z dnia 12.11.2012r.odmówiono M. R. (1) prawa do renty rolniczej z tytułu niezdolności do pracy w gospodarstwie rolnym. M. R. (1) wniósł odwołanie od powyższej decyzji, nie zgodził się z decyzją Komisji Lekarskiej KRUS, gdyż zdaniem odwołującego jego stan zdrowia nie pozwala mu pracować, a wręcz nie pozwala mu na dłuższe chodzenie. W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie. W uzasadnieniu swojego stanowiska Prezes KRUS podniósł, że odwołujący nie został uznany za całkowicie niezdolnego do pracy w gospodarstwie rolnym zarówno przez Lekarza Rzeczoznawcę KRUS jak i Komisję Lekarską KRUS, a tym samym nie spełnił wymogu trwałej łub okresowej całkowitej niezdolności do pracy w gospodarstwie rolnym. Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny M. R. (1) urodził się dnia (...) Decyzją Prezesa KRUS z dnia 17.05.2001r. ubezpieczony nabył prawo do renty inwalidzkiej rolniczej na okres od dnia 15.05.2001r. do dnia 31.12.2001r. Następnie decyzją Prezesa KRUS z dnia 30.01.2002r. odmówiono M. R. (1) prawa do renty na dalszy okres. M. R. (1) wniósł odwołanie od tej decyzji do Sądu Okręgowego w W. , który to Sąd wyrokiem z dnia 18.07.2002r. w sprawie sygn. akt XXI U 413/02 oddalił odwołanie. Odwołujący w okresie od dnia 11.01.2010r do dnia 04.07.201 lr. przebywał na zasiłku chorobowym ze względu na czasową niezdolność do pracy. Po upływie okresu, na który M. R. (1) otrzymał zasiłek chorobowy, złożył on wniosek o ustalenie uprawnień do renty rolniczej. Decyzją z dnia 12.09.201 lr. Prezes KRUS przyznał ubezpieczonemu prawo do renty rolniczej z tytułu niezdolności do pracy w gospodarstwie rolnym na okres od dnia 18.08.201 lr. do dnia 30.09.2012r. W związku z upływem okresu, na które przyznane zostało świadczenie rentowe, M. R. (1) złożył w dniu 28.09.2012r. kolejny wniosek o przyznanie uprawnień do renty rolniczej. W związku z koniecznością ustalenia, czy ubezpieczony w dalszym ciągu jest całkowicie niezdolny do pracy w gospodarstwie rolnym, został on skierowany na badanie przez Lekarza Rzeczoznawcę KRUS, który w swoim orzeczeniu z dnia 12.10.2012r. nie uznał M. R. (1) za całkowicie niezdolnego do pracy. Ubezpieczony złożył sprzeciw od tego orzeczenia do Komisji Lekarskiej KRUS, która w swoim orzeczeniu z dnia 08.11.2012r. również nie uznała ubezpieczonego za całkowicie niezdolnego do pracy w gospodarstwie rolnym. W związku z powyższymi ustaleniami Prezes KRUS wydał zaskarżoną decyzję. Sąd Okręgowy zważył co następuje. Zgodnie z art. 21 ust.l oraz 5, 6 i 7 ustawy z dnia 20.12.1990r. o ubezpieczeniu społecznym rolników renta rolnicza z tytułu niezdolności do pracy przysługuje ubezpieczonemu, który łącznie spełnia następujące warunki: 1) podlegał ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu przez wymagany okres, o którym mowa w ust. 2; 2) jest trwale lub okresowo całkowicie niezdolny do pracy w gospodarstwie rolnym; 3) całkowita niezdolność do pracy w gospodarstwie rolnym powstała w okresie podlegania ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu lub w okresach, o których mowa w art. 20 ust. 1 pkt 1 i 2, lub nie później niż w ciągu 18 miesięcy od ustania tych okresów. Za całkowicie niezdolnego do pracy w gospodarstwie rolnym uważa się ubezpieczonego, który z powodu naruszenia sprawności organizmu utracił zdolność do osobistego wykonywania pracy w gospodarstwie rolnym. Całkowitą niezdolność do pracy w gospodarstwie rolnym uznaje się za trwałą, jeżeli ubezpieczony nie rokuje odzyskania zdolności do osobistego wykonywania pracy w gospodarstwie rolnym. Całkowitą niezdolność do pracy w gospodarstwie rolnym uznaje się za okresową, jeżeli ubezpieczony rokuje odzyskanie zdolności do osobistego wykonywania pracy w gospodarstwie rolnym. W niniejszej sprawie zasadność odwołania M. R. (1) uzależniona była od ustalenia czy jest on w dalszym ciągu całkowicie niezdolny do pracy w gospodarstwie rolnym. Na tę okoliczność Sąd dopuścił dowód z opinii biegłych sądowych z zakresu neurologii, ortopedii i kardiologii jako właściwych ze względu na schorzenia odwołującego. Po przeprowadzaniu badania podmiotowo-przedmiotowego oraz zapoznaniu się z dokumentacją medyczną odwołującego biegli rozpoznali u odwołującego schorzenia w postaci: zespołu bólowego kręgosłupa L/S w przebiegu zmian zwyrodnieniowodyskopatycznych, napadowy częstoskurcz nadkomorowy, stan po urazie kolana prawego z niewielkim ograniczeniem ruchomości, stan po złamaniu prawego uda oraz stan po amputacji części kciuka prawego. Biegli zgodnie stwierdzili, że schorzenia występujące u odwołującego nie powodują całkowitej niezdolności do pracy w gospodarstwie rolnym. Biegli w uzasadnieniu swojego stanowiska wskazali, że zespół bólowy kręgosłupa szyjnego i lędźwiowo-krzyżowego, bez objawów korzeniowych, bez objawów ubytkowych ruchowych i objawów ubytkowych czuciowych, nie powoduje niezdolności do pracy. Napadowy częstoskurcz nadkomorowy jest dobrze leczony, rzadko występujący i także nie powoduje niezdolności do pracy. Ponadto zdaniem biegłych przebyte urazy nie powodują niezdolności do pracy (k. 11-12). Na rozprawie z dnia 04.04.2013r. odwołujący złożył nową dokumentację medyczną, opisał posiadane gospodarstwo rolne i złożył wniosek o dopuszczenie dowodu z opinii biegłych sądowych. Sąd dopuścił dowód z opinii nowego zespołu biegłych z zakresu neurologii, ortopedii, kardiologii i pulmonologii celem ustalenia, czy schorzenia, na które uskarża się odwołujący, czynią go całkowicie niezdolnym do pracy w gospodarstwie rolnym, które posiada. Biegli sądowi z zakresu neurologii ortopedii i traumatologii oraz pulmonologii po przeprowadzeniu oględzin wnioskodawcy a także zapoznaniu się z uzupełnioną dokumentacją medyczną odwołującego rozpoznali u niego schorzenia w postaci: choroby zwyrodnieniowo-dyskopatycznej kręgosłupa lędźwiowego bez objawów korzeniowych, bez objawów ubytkowych z prawostronną skoliozą statyczną odcinka piersiowolędźwiowego z miernym upośledzeniem funkcji narządu ruchu, przewlekłe zapalenie oskrzeli, nadciśnienie tętnicze, napadowy częstoskurcz nadkomorowy, stan po leczeniu złamania kości udowej prawej ze skróceniem kończyny dolnej prawej o 4 cm, stan po amputacji urazowej kciuka prawego na wysokości okolicy podgłowowej paliczka podstawnego kciuka, stan po częściowej resekcji łąkotki przyśrodkowej kolana prawego, niedoczynność tarczycy w stanie eutyreozy oraz łagodny przerost prostaty. Jednakże biegli stwierdzili, że powyższe schorzenia stwierdzone u odwołującego nie czynią go całkowicie niezdolnym do pracy w gospodarstwie rolnym. Biegli wskazali, że przeprowadzone badania podmiotowe M. R. (1) oraz analiza jego dokumentacji medycznej i akt sprawy pozwala na uznanie go za zdolnego do pracy w gospodarstwie rolnym. Obecny stan zdrowia oraz zaawansowania istniejących schorzeń nie daje podstaw do uznania odwołującego za całkowicie niezdolnego do pracy w gospodarstwie rolnym (k.44). Odwołujący pismem z dnia 01.07.2013r. zgłosił swoje zarzuty do opinii drugiego zespołu biegłych sądowych (k.50). M. R. (1) stwierdził, że opinia biegłych została sporządzona zbyt pochopnie i bez dokładnego rozeznania w jego dokumentacji medycznej. Ponadto podkreślał, że jego schorzenia wywołują u niego silne bóle kręgosłupa jak również w biodrze i prawej nodze, co kończy się chwilowym niedowładem kończyn, co w konsekwencji powoduje u niego niezdolność do chodzenia, a tym samym pozbawia go możliwości pracy. Na rozprawie z dnia 23.07.2013r. odwołujący złożył dodatkową dokumentację medyczną (k.56). W oparciu o nią Sąd dopuścił dowód z opinii biegłego sądowego z zakresu psychiatrii celem ustalenia czy odwołujący jest osobą całkowicie niezdolną do pracy w gospodarstwie rolnym. Dodatkowo Sąd ponownie zarządził, aby odwołujący został przebadany przez biegłego kardiologa, albowiem uprzednio - pomimo postanowienia Sądu - biegły kardiolog nie uczestniczył w wydaniu opinii przez drugi zespół biegłych. Biegły psychiatra oraz kardiolog po przeprowadzeniu oględzin lekarskich ubezpieczonego rozpoznali u M. R. (1) zaburzenia rytmu serca w wywiadzie, stan po ablacji z powodu częstoskurczu nadkomorowego oraz zaburzenia lękowe. Biegli zgodnie uznali, że nie stwierdzają u odwołującego całkowitej niezdolności do pracy w gospodarstwie rolnym. Biegli uzasadnili swoje stanowisko tym, że odwołujący leczy się psychiatrycznie z powodu zaburzeń lękowych (niesystematycznie) od 2005r. Od końca 2012r. podjął systematyczne wizyty w PZP i podjął terapię zaburzeń lękowych u psychoterapeuty. Biegli nie stwierdzili u odwołującego zaburzeń nastroju, wyraźnych zaburzeń funkcji poznawczych czy produkcji psychotycznych. Występujące objawy lękowe wymagają ich zdaniem jedynie kontynuacji psychoterapii oraz wspomagającej farmakoterapii psychiatrycznej. Zdaniem biegłych schorzenia kardiologiczne również nie czynią odwołującego niezdolnym do pracy w gospodarstwie rolnym (k.76-78). Odwołujący na rozprawie w dniu 14.11.2013r. nie zgłosił żadnych zastrzeżeń do ostatniej opinii i biegłych sądowych, a jednocześnie oświadczył, że złożył już całość dokumentacji medycznej dotyczącej jego stanu zdrowia. W ocenie Sądu należało podzielić wywody i wnioski opinii biegłych lekarzy sądowych. Wnioski biegłych zostały sformułowane po przeprowadzeniu wywiadu, badaniu odwołującego się i analizie dokumentacji medycznej zgromadzonej w aktach rentowych oraz w toku postępowania przed Sądem. Wydane przez biegłych opinie poparte zostały logiczną argumentacją. Biegli jednoznacznie wskazali, że żadne ze schorzeń występujących u odwołującego nie czyni go całkowicie niezdolnym do pracy w gospodarstwie rolnym. Wszystkie opinie biegłych w kwestii niezdolności do pracy w gospodarstwie rolnym odwołującego są ze sobą zgodne. Na okoliczność stanu zdrowia M. R. (1) wypowiadało się w sumie ośmiu biegłych różnych specjalizacji i żaden z nich nie stwierdził całkowitej niezdolności odwołującego do pracy w gospodarstwie rolnym. Biegli, wydając opinię, dysponowali całością dokumentacji lekarskiej, odwołujący opisał im wszystkie swoje dolegliwości. Biegli znali stan, wielkość i rodzaj gospodarstwa, które ma odwołujący. Odnosząc się natomiast do zarzutu odwołującego, że został jedynie pobieżnie zbadany przez biegłych sądowych, to podkreślić należy, że biegli sądowi w tego typu sprawach wydają opinię na podstawie analizy przedłożonej dokumentacji medycznej zawierającej również wyniki badań. Ich rolą nie jest diagnozowanie schorzeń stron, lecz opis rodzaju występujących (zdiagnozowanych schorzeń), stopnia ich zaawansowania i nasilenia, związanych z nimi dolegliwości stanowiących łącznie o zdolności do wykonywania zatrudnienia lub jej braku (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Rzeszowie z dnia 28.05.2013r., III AUa218/13). Biegli sądowi nie zastępują lekarzy specjalistów pomimo, że wielokrotnie ich wiedza specjalistyczna oparta jest na wykonywaniu zawodu lekarza. W przypadku wydawania opinii na potrzeby spraw rentowych ich zadanie ogranicza się do oceny, czy wykryte schorzenia powodują u konkretnej osoby całkowitą niezdolność do pracy w gospodarstwie rolnym. Przy rozstrzyganiu tej sprawy Sąd miał na uwadze, że w wyroku z dnia 03.02.2010r. Sąd Najwyższy stwierdził, że Sąd musi zwrócić się do biegłego, jeśli dojdzie do przekonania, że okoliczność mająca istotne znaczenie dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy może zostać wyjaśniona tylko w wyniku wykorzystania wiedzy osób mających specjalne wiadomości. W takim przypadku dowód z opinii biegłego z uwagi na składnik wiadomości specjalnych jest dowodem tego rodzaju, że nie może być zastąpiony inną czynnością dowodową ani wnioskowaniem na podstawie innych ustalonych faktów (II PK 192/09, LEX nr 584735). Natomiast w wyroku z dnia 03.11.2009r. Sąd Najwyższy stwierdził, że Sąd nie może samodzielnie dokonać ustalenia dotyczącego stanu zdrowia i stopnia naruszenia sprawności organizmu pod kątem zachowania lub braku zdolności do pracy. Ograniczenie samodzielności sądu w zakresie dokonywania ustaleń wymagających wiadomości specjalnych, wynikające z art. 278 § 1 k.p.c. obejmuje również ocenę wzajemnego powiązania ustalonych schorzeń i skutków tych relacji oraz stosowanych procedur leczniczych dla ustalenia przesłanki całkowitej niezdolności do pracy (I UK 138/09, LEX nr 570122). Nadto w wyroku z dnia 03.09.2009r. Sąd Najwyższy stwierdził, że gdy sprawa wymaga wiadomości specjalnych, to sąd nie może rozstrzygać wbrew opinii biegłych (II UK 30/09, LEX nr 537018). Mając powyższe na uwadze oraz dysponując opiniami, z których wynika, że odwołujący nie jest osobą całkowicie niezdolną do pracy w gospodarstwie rolnym, Sąd uznał że odwołujący nie spełnia ustawowych wymogów warunkujących prawo do renty rolniczej. Ponadto podkreślić należy, że Sąd orzekając w przedmiotowej sprawie, analizował, czy zaskarżona decyzja jest prawidłowa, a co za tym idzie - oceniał stan zdrowia odwołującego na datę wydania tej decyzji, która została wydana rok temu. Oczywistym jest, że stan zdrowia ulega zmianom. W konsekwencji jeśli stan zdrowia odwołującego po wydaniu zaskarżonej decyzji uległ pogorszeniu - co podnosi odwołujący, to przedmiotowe rozstrzygnięcie nie stoi odwołującemu na przeszkodzie, aby ponownie ubiegać się o prawo do renty rolniczej. Mając na uwadze powyższe Sąd na podstawie art. 47714§1 kpc oddalił odwołanie.